واقعیت این است که توسعه صنایع، بدون برنامه‌ریزی دقیق برای تامین انرژی مطمئن، به‌ویژه در مناطق صنعتی و ویژه اقتصادی، مسیر پرریسک و ناپایداری خواهد بود. برق به‌عنوان نیروی محرکه اصلی تجهیزات، خطوط تولید و فناوری‌های نوین، نقشی فراتر از یک کالای مصرفی دارد. صنعت بدون برق، عملاً متوقف خواهد شد.

متاسفانه طی سال‌های گذشته، در برخی تصمیم‌گیری‌های کلان، اولویت تامین برق صنایع نادیده گرفته شده و این مساله در پیک‌بار بهار و تابستان و خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌نشده، نمود عینی یافته است. این در حالی است که کشورهای پیشرو در حوزه صنعت، همزمان با توسعه زیرساخت‌های تولید، به مقوله امنیت انرژی و بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان پشتوانه صنایع خود توجه جدی کرده‌اند.

اگر تأمین برق صنایع در اولویت سیاست‌گذاری‌های ملی قرار نگیرد، خطر مهاجرت سرمایه‌گذاران صنعتی، توقف خطوط تولید، کاهش صادرات، فرسایش تکنولوژی‌های تولید و حتی تغییر مسیر سرمایه گذاران به سمت فعالیت های غیرمولد اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

اکنون زمان آن رسیده که به مقوله انرژی نه صرفاً به‌عنوان یک هزینه، بلکه به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری راهبردی نگاه شود. دولت و بخش خصوصی باید با همگرایی و نگاه بلندمدت، نسبت به توسعه ظرفیت‌های نیروگاهی، بهینه‌سازی مصرف و گسترش انرژی‌های نو گام‌های عملیاتی بردارند.

در نهایت، توسعه صنعتی بدون امنیت انرژی، صرفاً یک آرمان باقی خواهد ماند. تامین پایدار برق، باید به‌عنوان شرط لازم و غیرقابل چشم‌پوشی برای جهش تولید، اشتغال‌زایی و رشد اقتصادی پایدار در نظر گرفته شود.

برای تضمین پایداری فعالیت‌های صنعتی و پیشگیری از بحران‌های ناشی از کمبود انرژی، اقدامات زیر به‌عنوان راهکارهای ضروری پیشنهاد می‌شود:

1- سرمایه‌گذاری مشترک دولت و صنایع در احداث نیروگاه‌های اختصاصی:

ایجاد نیروگاه‌های مقیاس کوچک یا نیروگاه‌های اختصاصی صنایع در قالب قراردادهای مشارکتی می‌تواند بخشی از بار مصرف را از دوش شبکه سراسری بردارد.

2- توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در شهرک‌های صنعتی:

استفاده از ظرفیت‌های بادی و خورشیدی برای تامین بخشی از برق صنایع، به‌ویژه در مناطق مستعد، اقدامی مؤثر و آینده‌نگرانه خواهد بود.

3- بهینه‌سازی مصرف و ارتقای بهره‌وری انرژی در صنایع:

تشویق صنایع به نوسازی تجهیزات، استفاده از فناوری‌های کم‌مصرف و پیاده‌سازی سیستم‌های مدیریت انرژی می‌تواند در کاهش تقاضا و افزایش تاب‌آوری شبکه موثر باشد.

4- اصلاح نظام تعرفه‌گذاری برق صنعتی:

بازنگری در تعرفه‌ها به‌گونه‌ای که مشوق کاهش مصرف در ساعات اوج و تشویق به تولید در ساعات کم‌بار باشد، می‌تواند تعادل بهتری در مصرف ایجاد کند.

5- تنظیم سیاست‌های صنعتی با نگاه انرژی‌محور:

پیش از صدور مجوزهای جدید برای فعالیت‌های صنعتی، باید پیوست انرژی الزامی شود تا امکان تأمین پایدار برق از ابتدا مورد بررسی قرار گیرد.

6- تسهیل واردات فناوری‌های نوین تولید و ذخیره انرژی:

با کاهش موانع واردات تجهیزات نوین مانند باتری‌های صنعتی و توربین‌های گازی کوچک، صنایع قادر خواهند بود بخشی از نیاز خود را به‌صورت مستقل تأمین کنند.

این راهکارها در کنار عزم جدی دولت وفاق و بخش خصوصی می‌توانند مسیر توسعه صنعتی کشور را از تهدیدهای ناشی از کمبود انرژی دور کرده و آن را به سوی رشد پایدار هدایت کنند.

نوشته توسعه صنعت با خاموشی سازگار نیست اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر  – ایران با داشتن منابع غنی مواد اولیه، زیرساخت‌های گسترده فولادسازی و جایگاه دهمین تولیدکننده فولاد در جهان، توان آن را دارد که تولید خود را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد و سهم بیشتری از بازارهای جهانی را تصاحب کند. اما یک مانع اساسی، این ظرفیت عظیم را مهار کرده است: محدودیت‌های شدید انرژی.

فولاد خوزستان؛ نمونه‌ای از ظرفیت‌های سرکوب شده

فولاد خوزستان، یکی از پیشروترین فولادسازان کشور، نمونه‌ای از توان واقعی صنعت فولاد ایران است. این شرکت در دوره‌هایی که از محدودیت‌های برق و گاز رها بوده، رکوردهای تولید و صادرات متعددی را به ثبت رسانده است. در پاییز ۱۴۰۳، زمانی که فشارهای انرژی کاهش یافت، این شرکت توانست ۹۸۹ هزار تن فولاد تولید کند، در حالی‌ که در تابستان، به دلیل محدودیت‌های برق، تولید آن به ۲۷۰ هزار تن کاهش یافته بود. این تفاوت چشمگیر، نشان می‌دهد که صنعت فولاد کشور تا چه اندازه تحت تاثیر این محدودیت‌ها قرار دارد. اگر زیرساخت‌های انرژی کشور به درستی مدیریت شوند، ایران می‌تواند تولید فولاد خود را حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش دهد و به یکی از بازیگران اصلی بازارهای جهانی تبدیل شود.

بر اساس گزارش‌های رسمی، صنعت فولاد کشور در ۹ ماهه سال ۱۴۰۳، به دلیل محدودیت‌های انرژی، ۱۰۰ هزار میلیارد تومان خسارت دیده است. همچنین صادرات محصولات فولادی کلیدی مانند شمش فولادی و اسلب به ترتیب ۳۶ و ۱۶ درصد کاهش یافته‌اند. این کاهش‌ها در شرایطی رخ داده که بازارهای جهانی همچنان به محصولات فولادی ایران نیاز دارند، اما تولیدکنندگان داخلی به دلیل محدودیت‌های برق و گاز قادر به تأمین این تقاضا نیستند. این مساله، نه تنها به تولیدکنندگان داخلی ضربه زده، بلکه جایگاه ایران در بازارهای بین‌المللی را نیز تضعیف کرده است.

ادامه محدودیت‌های انرژی، ضربه‌ای به تولید ناخالص داخلی

برخلاف تصور رایج، کاهش مصرف برق و گاز توسط صنایع، یک راه‌حل پایدار برای مدیریت انرژی نیست. صنعت فولاد تنها ۷ درصد از برق کشور را مصرف می‌کند، اما در زمان بحران‌های انرژی، بیشترین محدودیت‌ها بر این بخش اعمال می‌شود. این در حالی است که ۶۰ درصد برق کشور در بخش خانگی مصرف می‌شود، بدون آن‌که سیاست‌های کارآمدی برای بهینه‌سازی مصرف در این حوزه اجرایی شود. وقتی تولید فولاد کاهش می‌یابد، نه‌تنها این صنعت، بلکه زنجیره‌های پایین‌دستی از جمله خودروسازی، ساختمان‌سازی و لوازم خانگی نیز آسیب می‌بینند. نتیجه این شرایط، افزایش قیمت کالاهای مصرفی و فشار بیشتر بر اقتصاد کشور است. در واقع، هر واحد فولاد که به دلیل محدودیت انرژی از تولید بازمی‌ماند، تأثیرات آن به‌صورت زنجیره‌ای در کل اقتصاد کشور نمایان می‌شود.

راهکار: سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی و اولویت‌دهی به صنعت

اگر دولت و تصمیم‌گیران اقتصادی به دنبال رشد اقتصادی پایدار و افزایش تولید ناخالص داخلی هستند، باید اولویت را به تأمین انرژی صنایع استراتژیکی مانند فولاد بدهند. سرمایه‌گذاری در احداث نیروگاه‌های اختصاصی برای فولادسازان، بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر و اصلاح الگوی مصرف انرژی در سایر بخش‌ها، اقداماتی هستند که می‌توانند این بحران را کاهش دهند.

واقعیت این است که ایران، توان تبدیل شدن به یک غول تولید فولاد را دارد، اما سیاست‌های نادرست انرژی، این پتانسیل را سرکوب کرده است. فولاد خوزستان و سایر فولادسازان کشور نشان داده‌اند که در شرایط مطلوب، می‌توانند رکوردهای تولیدی جدیدی ثبت کنند و سهم بیشتری از بازارهای جهانی را به خود اختصاص دهند. ادامه محدودیت‌های انرژی، نه‌تنها صنعت فولاد، بلکه کل اقتصاد کشور را تحت فشار قرار خواهد داد. اکنون زمان آن رسیده است که تصمیمات کلان برای رفع موانع تولید گرفته شود و انرژی، نه به‌عنوان یک چالش، بلکه به‌عنوان یک فرصت برای رشد صنعتی کشور مدیریت شود.

نوشته فولاد ایران، صنعتی با ظرفیت‌های عظیم اما گرفتار ترمز انرژی اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

به گزارش گویای خبر به نقل از روابط‌ عمومی فولاد خوزستان، صنعت برق یکی از زیرساخت‌های اصلی صنعت به شمار می‌آید. به عبارتی دیگر در زمان احداث کارخانجات و تامین انرژی، دیماند برق از مهم‌ترین عواملی است که محاسبه می‌شود. از جمله صنایعی که پایداری برق نقش به سزایی در تداوم تولید دارد، صنعت فولاد است. در چند سال اخیر محدودیت‌های برقی باعث شده، بخشی از تولید برنامه‌ریزی را از دست دهند و به دنبال آن درآمد و سود فولادی‌ها کاهش پیدا کند. اصلی‌ترین دلیل ناترازی انرژی رشد تقاضا و مصرف انرژی نسبت به عرضه و تولید است.

به تازگی شرکت فولاد خوزستان گزارشی منتشر کرده که در آن از ضرر مالی ۸۶۹ میلیون دلاری ناشی از محدودیت‌های برق در سه سال گذشته ( ۱۴۰۰ الی ۱۴۰۲)، گفته شده است. این مقدار  به واسطه‌ از دست رفتن یک میلیون و پانصد و پنجاه هزار تُن شمش فولادی است. اگر محدودیت‌های انرژی امسال هم ادامه داشته باشد، خسارت فولاد خوزستان به یک میلیارد دلار و بیشتر هم می‌رسد.

بزرگ‌ترین عرضه‌کننده شمش فولادی کشور، با هفده هزار نیروی انسانی مستقیم و دستکم پنجاه هزار نیروی انسانی غیر‌مستقیم نقش ارزنده‌ای در اقتصاد کشور و استان ایفا می‌کند. از طرفی ادامه‌ چنین شرایطی که به کاهش تولید فولاد منجر می‌شود، تاثیر منفی بر بازار فولاد، آهن و صنایعی مانند خودروسازی، ساختمان و دیگر صنایعی که به تولید فولاد وابسته‌اند می‌گذرد. از طرفی بازار صادراتی فولاد ایران که در چند سال اخیر توانسته جایگزین مناسبی برای درآمدهای ارزی نفت باشد، با تهدید جدی روبرو می‌شود.

اگر بخواهیم مصرف برق کشور را تقسیم کنیم، سهم فولاد تنها پنج درصد برق صنعت را به خود اختصاص داده است، اما بیشترین محدودیت‌های برقی هم متوجه این صنعت شده است. بیشترین سهم مصرف برق کشور مربوط به بخش خانگی با ۳۲ درصد است. صنعت، کشاورزی، عمومی، تجاری، سایر مصارف و حمل و نقل در پله‌های بعدی مصرف قرار می‌گیرند.

مسیر رفع ناترازی انرژی برق از افزایش ظرفیت تولید و نیز مدیریت و بهینه‌سازی مصرف می‌گذرد. اصلاح الگوی مصرف در کنار بهینه‌سازی مصرف برق خانگی کمک شایانی به کاهش مصرف برق و در نتیجه کاهش محدودیت‌های صنعت می‌کند. در سال‌۲۰۲۲ میزان شاخص شدت مصرف انرژی در ایران ۱.۸برابر متوسط دنیا و ۲.۸برابر کشورهای توسعه‌‌‌‌‌یافته بوده که نشان از هدررفت انرژی و ظرفیت بالای بهینه‌سازی انرژی در کشور دارد.

اگر بخواهیم صنایع مختلف به ویژه فولاد که به دلیل تشدید محدودیت‌های انرژی بخشی از تولید برنامه‌ریزی را از دست داده، بار دیگر با ظرفیت کامل به تولید و ثروت‌آفرینی برسند، می‌بایست در سیاست‌گذاری تجدیدنظر کنیم و برای جبران ناترازی ابتدا به تولید انرژی( احداث نیروگاه و استفاده از انرژی تجدیدپذیر) و در ادامه اصلاح الگوی مصرف بپردازیم. چرا که اعمال محدودیت‌های انرژی تنها به سان مُسکن عمل می‌کند و با توجه به رشد مصرف و افزایش میزان محدودیت‌ها، نه تنها ناترازی جبران نمی‌شود، بلکه تولید صنایع به مراتب نسبت به سال قبل با کاهش بیشتری مواجه می‌شود.

نوشته تداوم محدودیت‌‌های برق خسارت فولاد خوزستان را به یک میلیارد دلار می‌رساند اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

 گویای خبر – به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، «مصطفی رجبی مشهدی» گفت: کاهش دما و استمرار برودت هوا در کشور موجب افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری شده است و برای تحویل گاز بیشتر به نیروگاه‌ها برای تولید برق، ضرورت دارد مردم عزیز کشورمان کماکان در مصرف انرژی صرفه‌جویی کنند.
وی افزود برای جلوگیری از افت سوخت مایع نیروگاهی و تامین سوخت تمام نیروگاه‌ها برنامه‌ریزی‌های دقیقی انجام شده که در آن مجبور به تعدیل روشنایی بزرگراه‌ها و مدیریت مصرف بخش‌های مختلف از جمله صنعت و کشاورزی شدیم و علاوه بر آن نیازمند همکاری هموطنان عزیز با صرفه‌جویی در مصرف گاز و برق هستیم که موجب کمک به صنعت برق برای تامین برق پایدار خواهد شد.
مدیرعامل مدیریت شبکه برق ایران در خصوص نحوه صرفه‌جویی مردم گفت: تنظیم دمای محیط کار و یا منزل روی 18 تا 21 درجه سانتی گراد تاثیرگذار بوده و اگر وسایل برقی اضافی نظیر روشنایی مازاد را کمتر استفاده کنند، بسیار کمک‌کننده خواهد بود.
رجبی مشهدی در خصوص میزان مصرف برق بخش خانگی در کشور گفت: با توجه به الگوهای مصرفی تعریف شده خوشبختانه در کشور ما حدود 75 درصد مشترکان زیر الگوی مصرف هستند و مصرف‌شان کمتر از معیارها و الگوهای تعریف شده است. در واقع تنها 25 درصد از مشترکان بیش از الگو مصرف می‌کنند و از این تعداد حدود 2 تا 3 درصد مشترکان به دلیل مصرف نادرست انرژی، مصرف برق‌شان بیش از دو برابر الگوی مصرف بوده که باید در شیوه مصرف خود تجدید نظر کنند.
سخنگوی صنعت برق تصریح کرد: اگرچه ممکن است این تعداد تمکن مالی برای پرداخت قبض انرژی خود را داشته باشند، اما در این شرایط و محدودیت‌های جدی تامین انرژی، مصرف بیشتر به معنای اختلال در برق‌رسانی به سایر مشترکان است.
سخنگوی صنعت برق در پاسخ به پرسش میزان تاثیر نظام تعرفه‌گذاری بر کاهش مصرف مشترکان گفت: خوشبختانه تصویب تعرفه پلکانی در سال 1400 و 1401 در قانون بودجه موجب شد مشترکانی که بیش از دوبرابر الگوی تعیین شده مصرف می‌کنند، تعرفه قبض‌هایشان به صورت تصاعدی افزایش پیدا کند و منجر به کاهش مصرف این مشترکان و حتی موجب رسیدن میزان مصرف تعدادی از آن‌ها به زیر هم الگو شود.
سخنگوی صنعت برق افزود: انتظار داریم مشترکان به الگوی مصرف در زمستان که 200 کیلووات ساعت است، توجه نمایند و چنان چه میزان مصرف را رعایت کنند، علاوه بر این که در مصرف سوخت نیروگاهی صرفه‌جویی خواهد شد، از قبض‌های با تعرفه کمتر هم برخوردار می‌شوند.
مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران در خصوص قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق گفت: در قانون مانع‌زدایی بندهایی در دو محور پیش بینی شده، یکی این که بتواند ناترازی تولید و مصرف را کمتر کنند که در آن پیش‌بینی شده، نیروگاه‌ها در بخش‌های مختلف با منابع مربوطه توسعه پیدا کنند که بخشی از آن به عهده صنایع انرژی برکشور گذاشته شده که بیش از 10 هزار مگاوات فعالیت‌هایش شروع شده و خوشبختانه توسط این صنایع نیروگاه‌هایی در کشور در دست احداث است. بخش دوم هم در خصوص بهینه‌سازی مصرف پیش‌بینی شده که بتوانند با کاهش مصرف به از بین بردن ناترازی که گفته شد کمک کنند و قطعا تعرفه های پلکانی برق هم هدف‌گذاری برای کسانی است که بیش از الگوی تعیین شده برق مصرف می‌کنند و از یارانه بیشتری برخوردارند که امیدواریم این دسته از مشترکان با مصرف بهینه مصرف‌شان را کاهش دهند و به زیر الگوی مصرف برسند.

نوشته تعرفه‌های پلکانی در انتظار مشترکانی که بیش از الگو برق مصرف می‌کنند اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

به گزارش گویای خبر به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، «علی اکبر محرابیان» صبح امروز دوشنبه در مراسم افتتاحیه دوازدهمین نمایشگاه بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر، بهره‌وری و صرفه‌جویی انرژی ایران با بیان این که کشور ایران، کشوری در حال رشد است و با سرعت مسیر توسعه را می‌پیماید، اظهار کرد: موضوع تامین انرژی پایدار موضوع خیلی مهمی است که در دو حوزه توسعه صنعت برق و بهینه‌سازی و مدیریت مصرف باید پی‌گیری شود.
وی اضافه کرد: موضوع بهینه‌سازی مصرف گنج پنهانی است که باید با اجرایی کردن این موضوع تهدید مصارف انرژی را به فرصتی ارزشمند تبدیل کنیم.
محرابیان خاطرنشان کرد: خوشبختانه در موضوع توسعه، برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای صورت گرفته به طوری که مدیران وزارت نیرو می‌دانند در سه سال آینده چه نیروگاهی در چه ساختگاهی با کدام منابع مالی به بهره‌برداری می‌رسد.
وزیر نیرو با اشاره به برنامه افزایش ۳۵ هزار مگاواتی ظرفیت نیروگاهی در کشور اضافه کرد: برنامه سال اول وزارت نیرو تقریباً به طور کامل انجام شده و در بخش نیروگاه‌های حرارتی تنها چهار نیروگاه باقی مانده است.
به گفته وی، ۳۰ واحد تولید برق نیروگاه بزرگ مقیاس در نقاط مختلف کشور به بهره‌برداری رسیده است.
وزیر نیرو با بیان این که با بهره‌برداری ۴ نیروگاه باقی‌مانده وعده افزایش ظرفیت ۶ هزار مگاواتی تابستان به طور کامل تحقق می‌یابد، گفت برنامه‌ریزی‌های لازم برای سال دوم جهت تلاش مضاعف در پیشبرد این برنامه صورت گرفته است.
محرابیان با اشاره به برنامه‌ریزی افزایش ۱۰ هزار  مگاواتی ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر یادآور شد: برنامه‌ریزی‌های لازم برای افزایش ۱۰ هزار مگاواتی نیروگاه‌های تجدیدپذیر با شناسایی ساختگاه‌ها و بررسی محل سنکرون صورت گرفته است.
وی با بیان این که محور اصلی انرژی‌های تجدیدپذیر بخش خصوصی است، افزود: نقش وزارت نیرو در این زمینه حمایت، پشتیبانی و ایجاد اطمینان برای سرمایه‌گذاران است.
وزیر نیرو با اشاره به ویژگی‌های نیروگاه تجدیدپذیر گفت: این نیروگاه‌ها از نظر محیط زیست چند شرایط ویژه دارند که در مقایسه با حرارتی مصرف آب نداشته و به شدت اقتصادی هستند.
وی با اشاره به لزوم عملیاتی کردن موضوع استاندارد اجباری گفت: بسیاری از اقلام دارای استاندارد اجباری نبوده و برای مصارف مختلف باید وضعیت استاندارد پیاده سازی شود.
وی اظهار امیدواری کرد با وضعیت استاندارد مناسب در اقلام اولیه زندگی می‌توانیم در کوتاه مدت و میان مدت شاهد کاهش انرژی باشیم.
وزیر نیرو با اشاره به تعویض روشنایی معابر به ال ای دی خاطرنشان کرد: تکنولوژی در کشور وجود دارد که می‌تواند مصارف عمومی را به شدت کاهش داده و برای تامین انرژی کمک کند خوشبختانه عملیات اجرایی کشور آغاز شده و در حال اجراست.
به گفته وی، اولویت مهم وزارت نیرو و دولت سیزدهم حمایت از انرژی‌های تجدیدپذیر و موضوع بهره‌وری است و امیدواریم بخش خصوصی در یک حرکت جمعی با حمایت‌های دولت بتوانند گام‌های موثری را در این زمینه بردارد.

نوشته بهره‌برداری از 30 واحد تولیدبرق نیروگاه بزرگ‌مقیاس در نقاط مختلف کشور اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.