به گزارش گویای خبر به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، در سال‌هایی نه‌چندان دور، بخش عمده کاتالیست‌های مورد نیاز صنایع نفت و پتروشیمی ایران به‌طور کامل از بازارهای خارجی تأمین می‌شد اما طی یک دهه اخیر جریان بومی‌سازی نانوکاتالیست‌ها به نقطه‌ای رسیده که نه‌تنها واردات را به حداقل رسانده، بلکه با تولید ۴۵ محصول توسط ۱۰ شرکت ایرانی، زمینه شکل‌گیری یک مزیت اقتصادی پایدار را پدید آورده است و صرفه‌جویی ارزی ۴۶۹ میلیون دلاری تنها بخشی از اثرگذاری اقتصادی این فناوری است.

بر اساس این گزارش، رشد شتابان فناوری‌های پیشرفته در صنایع پالایشی و پتروشیمی ایران، طی هفت سال گذشته چهره جدیدی از اقتصاد انرژی کشور را رقم زده است؛ چهره‌ای که در آن، نانوکاتالیست‌های بومی نقش محوری دارند و با اثرگذاری اقتصادی ۶۱۹ میلیون دلاری، از یک فناوری آزمایشگاهی به یک دارایی راهبردی در زنجیره ارزش سوخت تبدیل شده‌اند.

تا حدود یک دهه پیش، تأمین کاتالیست‌های مورد نیاز واحدهای پالایشگاهی کشور کاملاً به بازارهای خارجی وابسته بود. کاتالیست‌ها به عنوان قلب واحدهای تبدیل و ارتقای کیفیت هیدروکربن‌ها، از جمله حساس‌ترین نهاده‌های تولید در صنایع نفت و پتروشیمی هستند و هرگونه وقفه یا محدودیت در واردات آنها، می‌توانست کل خطوط تولید را به چالش بکشد. با آغاز برنامه‌های توسعه فناوری نانو در حوزه انرژی، روند بومی‌سازی این محصولات شتاب گرفت تا جایی که در سال‌های اخیر، ۱۰ شرکت ایرانی موفق شده‌اند ۴۵ محصول نانوکاتالیست را طراحی و تجاری‌سازی کنند. این تحول، نه‌فقط وابستگی وارداتی را کاهش داده، بلکه ساختار اقتصادی پالایشگاه‌ها را نیز دگرگون کرده است.

براساس آمارهای تجمیعی، از سال ۱۳۹۷ تا پایان ۱۴۰۳ بیش از ۱۷۲ هزار میلیارد ریال معادل ۱۷٫۲ همت از محل فروش نانوکاتالیست‌های داخلی در صنایع پتروپالایشگاهی ایجاد شده است. این بازار داخلی البته تنها بخشی از اثرگذاری اقتصادی این محصولات را نشان می‌دهد. صادرات ۲۵ میلیون دلاری نانوکاتالیست‌های ایرانی به کشورهایی همچون عراق، ترکیه، روسیه و ونزوئلا بیانگر آن است که ایران نه‌تنها توانسته نیاز داخلی را تأمین کند، بلکه به جمع تأمین‌کنندگان منطقه‌ای نیز وارد شده است.

اما شاید مهم‌ترین بخش این دستاورد، صرفه‌جویی ارزی ناشی از کاهش واردات باشد. در سال‌های اخیر، با جایگزینی نمونه‌های داخلی به‌جای کاتالیست‌های خارجی، مجموعاً حدود ۴۶۹ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی برای کشور رقم خورده است. این عدد زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم وابستگی به کاتالیست‌های خارجی همواره یکی از نقاط آسیب‌پذیری راهبردی ایران در شرایط تحریم و نوسانات ارزی بوده است.

پالایشگاه‌های تهران، آبادان، تبریز، اصفهان، لاوان، ستاره خلیج فارس و شازند، همچنین مجتمع‌های پتروشیمی از جمله کارون و بندر امام، اکنون از مصرف‌کنندگان اصلی نانوکاتالیست‌های داخلی هستند. حضور این محصولات در چنین واحدهایی نشان می‌دهد که فناوری بومی از مرحله آزمایشگاهی فراتر رفته و به سطح استانداردهای عملیاتی کلاس جهانی رسیده است. این مساله از منظر اقتصادی نیز اهمیت دوچندان دارد؛ زیرا عملکرد کاتالیست مستقیم بر راندمان واحد، مصرف انرژی، میزان بازیافت و حجم تولید اثر می‌گذارد.

نمونه شاخص این تحول، نانوکاتالیست واحد RCD در پالایشگاه شازند اراک است. این کاتالیست ایرانی که در اوایل سال ۱۴۰۲ جایگزین نمونه خارجی شد، افزون بر عملکرد بهتر، ۴۰ درصد ارزان‌تر از نمونه وارداتی بوده است. اما اثرگذاری اقتصادی آن به همینجا محدود نمی‌شود. به‌دلیل طول عمر بیشتر نسبت به نمونه خارجی، این کاتالیست توانسته میزان تولید بنزین را در واحد مربوطه سالانه ۱۱۰ میلیون لیتر افزایش دهد. این افزایش تولید، در شرایطی که کشور با ناترازی سوخت و نیاز به واردات بنزین مواجه بوده، ارزش اقتصادی قابل توجهی ایجاد کرده است.

طبق برآوردها، صرفه‌جویی ارزی ناشی از کاهش واردات بنزین در دو سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ با استفاده از همین یک کاتالیست، ۱۵۰ میلیون دلار بوده است. این عدد به تنهایی نشان می‌دهد که توسعه فناوری‌های بومی تا چه اندازه می‌تواند در مدیریت منابع ملی و تقویت امنیت انرژی نقش داشته باشد.

افزون بر این، استفاده از نانوکاتالیست‌ها باعث بهبود فرآیندهای تصفیه، کاهش مصرف انرژی در واحدهای تولیدی و ارتقای کیفیت محصولات نهایی می‌شود. این مزیت‌ها در مقیاس صنعت نفت و پتروشیمی که سهم بالایی در اقتصاد ایران دارد، تأثیر گسترده‌ای بر بهره‌وری ملی دارد. بهبود شاخص‌های انرژی در پالایشگاه‌ها به معنای کاهش هزینه‌های عملیاتی، افزایش تولید فرآورده‌های باارزش و کاهش هزینه‌های جانبی ناشی از توقف یا افت کیفیت فرآیندها است.

همچنین توسعه زنجیره تأمین داخلی کاتالیست‌ها، زمینه‌ساز اشتغال تخصصی، رشد شرکت‌های دانش‌بنیان، توسعه آزمایشگاه‌ها و تقویت چرخه تحقیق و توسعه در کشور شده است؛ بخشی که در بلندمدت، توان رقابتی ایران در بازار جهانی انرژی را افزایش می‌دهد.

برآیند این تحولات نشان می‌دهد که نانوکاتالیست‌های ایرانی نه‌فقط یک فناوری پیشرفته، بلکه یک محرک اقتصادی و راهبردی در صنعت انرژی هستند. از اثرگذاری ۶۱۹ میلیون دلاری تا صرفه‌جویی ارزی گسترده، از افزایش تولید بنزین تا ورود به بازار صادراتی، همگی بیانگر آن است که اقتصاد انرژی ایران در مسیر جدیدی از خودکفایی و رشد فناورانه قرار گرفته است.

نوشته <ul> <li> <h6>به همت دانش‌بنیان‌ها رقم خورد:</h5> </li> <li><strong>صرفه‌جویی ارزی ۴۶۹ میلیون دلاری نانوکاتالیست‌های ایرانی در صنایع نفت و پتروشیمی</strong></li> </ul> اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

به گزارش گویای خبر به نقل از روابط عمومی شرکت پالایش نفت تهران، چهارمین دوره آیین «اهدای تندیس شفافیت» سه‌شنبه ۴ آذر ۱۴۰۴ با حضور جمعی از مقامات دولتی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، رییس و مدیران ارشد سازمان بورس و اوراق بهادار، ناشران و فعالان بازار سرمایه، در محل سازمان بورس برگزار شد و شرکت پالایش نفت تهران به واسطه عملکرد مالی و عملیاتی شفاف و نظام‌مند، با حضور در فهرست ۱۰ شرکت شفاف کشور مورد تجلیل قرار گرفت.

این رویداد که یکی از معتبرترین شاخص‌های ارزیابی شفافیت اطلاعات، کیفیت گزارشگری و انضباط مالی در بازار سرمایه محسوب می‌شود، عملکرد 560 شرکت حاضر در بورس و فرابورس را مورد بررسی دقیق قرار داده و در نهایت، برترین شرکت‌ها از منظر شفافیت اطلاعات، افشای به‌موقع داده‌ها و رعایت اصول حاکمیت شرکتی معرفی شدند.

شفافیت و پاسخ‌گویی از اصلی‌ترین عوامل جلب رضایت سرمایه‌گذاران، همواره مورد توجه نهادهای نظارتی بازار سرمایه بوده و از آن‌جا که یکی از سازوکارهای بهبود عملکرد بازار سرمایه در این بخش به عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس و فرابورس مرتبط می‌‌باشد، سازوکار ارزیابی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس و فرابورس ایران به عنوان یکی از راهکارهای ارتقا شفافیت و پاسخ‌گویی در سازمان بورس و اوراق بهادار انجام و پس از بررسی‌های متعدد، دستورالعمل جدید ارزیابی شفافیت شرکت‌های بورسی در بهمن 1402 به تصویب هیات‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسید. مبنای دستورالعمل مذکور، شفافیت اطلاعاتی، حاکمیت شرکتی و نقش‌آفرینی در توسعه بازار سرمایه بوده و عملکرد گزارشگری مالی و شفافیت تمامی ناشرینی که بیش از یک سال از عرضه سهام آن‌ها در بورس و یا فرابورس گذشته، از مهرماه 1403 تا شهریور 1404 مورد ارزیابی قرار گرفته و امتیاز کسب شده هر ناشر نشان‌دهنده میزان رعایت ضوابط و مقررات بازار سرمایه توسط آن شرکت است.

شرکت پالایش نفت تهران با اتکا به ساختار شفاف مالی و عملیاتی، انضباط، دقت و کفایت در ارایه گزارش‌های مالی و رعایت الزامات قانونی، توانست به عنوان تنها نماینده صنعت نفت کشور جایگاه قابل توجهی در میان شرکت‌های برتر این دوره کسب کند. به عبارت دیگر انتخاب شرکت پالایش نفت تهران در جمع شفاف‌ترین شرکت‌های کشور، گواهی روشن بر رویکرد مسوولانه این شرکت در حوزه حکمرانی مالی و فنی، رعایت اصول حرفه‌ای گزارش‌گری مالی و پایبندی به شفافیت به‌عنوان یکی از ارکان اصلی اعتمادسازی در فضای اقتصادی کشور است.

در این خصوص ولی‌الله جعفری مدیر نظارت بر ناشران سازمان بورس دریافت تندیس شفافیت توسط شرکت پالایش نفت تهران و حضور این شرکت در جمع 10 شرکت برتر شفاف بورسی را بسیار ارزشمند برشمرد و گفت: دستیابی به سطوح عالی شفافیت در سطح شرکت‌های بزرگ به ویژه در صنعت نفت و پالایشگاه‌ها که به واسطه پیچیدگی و ماهیت خود تحلیل‌پذیری کمتری نسبت به سایر صنایع دارند بسیار سخت‌تر است. از این رو کسب تندیس شفافیت توسط شرکت پالایش نفت تهران افتخار بزرگی برای این شرکت و صنعت نفت ایران بوده و در بین شرکت‌های بزرگ بورس ایران بی‌سابقه می‌باشد. با نگاهی به 10 شرکت برتر، شرکت پالایش نفت تهران تنها شرکت برگزیده از بین 50 شرکت بزرگ بورسی بوده و سایر شرکت‌های منتخب اختلاف چشمگیری از نظر ارزش بازار، ماهیت صنعت، پیچیدگی‌های فنی و مالی و ساختاری با شرکت پالایش نفت تهران دارند. این افتخار بزرگ مرهون کار تیمی و تلاش جمعی کارکنان شرکت و مدیران به این موضوع می‌باشد.

در همین راستا حمید یاری معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس اظهار داشت: در سال جاری با استخراج بیش از 105 هزار داده اطلاعاتی مربوط به 560 شرکت بورسی، شاخص‌های شفافیت با دقت بیشتری مورد سنجش قرار گرفته و امتیازات حاکمیت شرکتی نسبت به سال گذشته با رشد ۲ درصدی همراه بوده است. موضوعی که بیانگر ارتقای تدریجی استانداردهای پاسخ‌گویی و سلامت مالی در بازار سرمایه کشور است.

حجت اله صیدی، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار نیز هدف اصلی از برگزاری «آیین تندیس شفافیت» را نهادینه‌سازی فرهنگ پاسخ‌گویی، ارتقای اعتماد عمومی، و ترغیب شرکت‌ها به ارایه اطلاعات کامل، دقیق و به‌موقع توصیف کرد، به نحوی که شفافیت منجر به ایجاد مزیت رقابتی در بین شرکت‌ها شود. رویکردی که می‌تواند نقش مؤثری در افزایش کارایی، جذابیت و اعتبار بازار سرمایه ایفا کند.

عباس محسنی نیکوگفتار مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران شفافیت را پایه و اساس تصمیم‌گیری‌های اقتصادی سرمایه‌گذاران بالقوه و بالفعل دانست و گفت: شفافیت، هسته مرکزی گزارشگری مالی و فنی مدرن است که به استفاده‌کنندگان در شناخت واحد تجاری کمک می کند. رتبه‌بندی شفافیت و برگزاری آیین اهدای تندیس شفافیت در بورس ایران، زمینه ساز رقابت بیشتر ناشران، بهبود شفافیت، افزایش کیفیت گزارشگری مالی، رعایت الزامات حاکمیت شرکتی و در نهایت پیشگیری از وقوع تخلفات در بازار سرمایه می‌گردد.

وی افزود: این امر موجب جلب اعتماد و ایجاد شناخت و آگاهی سرمایه‌گذاران، کمک به حضور بلند مدت سهامدارن در بازار سرمایه، جذابیت شرکت‌ها از دیدگاه ذی‌نفعان و سرمایه‌گذاران خواهد شد. افزایش شفافیت مالی از طریق افزایش جریان به موقع و قابل اتکا اطلاعات مالی با معیارهای در دسترس بودن، مرتبط بودن و کیفیت و قابلیت اعتماد به اطلاعات در سطوح مختلف گزارشگری مالی ایجاد می‌گردد. این موفقیت در شرایطی حاصل گردید که سال بسیار پر چالشی را گذراندیم و در این سال عملکرد درخشان کارکنان شرکت در جریان جنگ ۱۲ روزه را شاهد بودیم که در حوزه عملیاتی، حفظ ظرفیت تولید، افزایش 1.5 میلیون لیتری تولید بنزین و در سایر حوزه‌ها، پشتیبانی از تولید و التزام به گزارشگری مالی در شرایط جنگی، نشان‌دهنده روحیه جهادی و تعهد مثال‌زدنی همکاران ما در تمامی واحدهای فنی، عملیاتی، ستادی و مالی می‌باشد.

فریدون ورشوساز معاون مالی، تامین منابع و سرمایه‌گذاری شرکت پالایش نفت تهران نیز تاکید کرد که حسابداری به عنوان ابزار شفافیت و پاسخ‌گویی از پایه‌های اصلی ایجاد و ثبات انضباط مالی این شرکت بوده و عملکرد حسابداران منجر به گزارشگری شفاف مالی می‌گردد.

وی بیان داشت: کادر مالی و حسابداران شرکت پالایش نفت تهران علاوه بر اعتقاد ذاتی و فکری به شفافیت و کیفیت گزارشگری مالی، دانش و آگاهی به استانداردها و قوانین به روز آن را داشته و ضمن برخورداری از امکانات و زیرساخت‌های فنی، نسبت به بکارگیری علوم و فنون روز و هوشمندسازی به منظور حذف سلیقه‌ها و اظهارنظرها و همچنین تربیت نیروی انسانی مورد نیاز اقدام می‌نمایند. در همین راستا و با توجه به ماموریت‌های محول شده از سوی هیات‌مدیره و مدیریت ارشد شرکت، فرآیندهای مالی و گزارشگری مالی در شرکت همواره به‌روزرسانی شده تا بهبود مستمر در فرآیندهای حسابداری و گزارشگری مالی پالایشگاه ایجاد شود. در نتیجه این اقدامات شرکت پالایش نفت تهران در چهارمین دوره آیین اهدای تندیس شفافیت سازمان بورس و اوراق بهادار، موفق به حضور در جمع 10 شرکت برتر و کسب تندیس شفافیت، کیفیت گزارشگری و انضباط مالی، افشای به‌موقع داده‌ها و رعایت اصول حاکمیت شرکتی شد.

نوشته <ul> <li> <h6>«تندیس شفافیت»؛ از صورت‌های مالی تا تندیس افتخار؛</h5> </li> <li><strong>شرکت پالایش نفت تهران در قله شفافیت بورس کشور ایستاد</strong></li> </ul> اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

به گزارش گویای خبر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، علیرضا جعفرپور مدیر عامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس افزود: پاک‌ترین بنزین جهان با استاندارد یورو 5 با نیم تا یک ppm در پالایشگاه خلیج فارس تولید می‌شود.

به گفته وی، بزرگترین پالایشگاه تولید بنزین در کشور یعنی ستاره خلیج فارس با تولید روزانه 40 تا 42 میلیون لیتر است که با راه‌اندازی واحد جدید که 99 درصد پیشرفت داشته و تا 15 فروردین راه‌اندازی می‌شود نیز 15 تا 16 میلیون لیتر گازوئیل معادل 15 درصد کل تولید کشور تولید می‌شود.

مدیر عامل این پالایشگاه گفت: این واحد صنعتی 3 فاز دارد که هرکدام 120 هزار بشکه و در مجموع 360 هزار بشکه ظرفیت تولید دارد، اما با فناوری جدید این ظرفیت به 450 هزار بشکه می رسد. اخیرا نیز 30 هزار بشکه اضافه می‌شود و به 480 هزار بشکه می‌رسد.

جعفرپور ادامه داد: ایران دارای بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی جهان با ظرفیت 480 هزار بشکه است، دومین پالایشگاه 280 هزار بشکه ظرفیت دارد.

مدیر عامل این واحد صنعتی در مورد استانداردهای تولید بنزین گفت: استاندارد یورو 5 در سال 2004 و 2005 تدوین شده که اگر زیر 50 ppm باشد یورو 4 و زیر 10 ppm یورو 5 خواهد بود، اما بنزین تولید ما در ستاره خلیج فارس بین نیم تا یک ppm است . اروماتیک‌های ما زیر 17 درصد، اکتان بنزین ما 91 و 87 است که 80 تا 90 درصد بزنین ما دارای اکتان 87 و 10 درصد بنزین ما اکتان 91 است.

مدیر عامل ستاره خلیج فارس گفت: امسال با راه‌اندازی واحد جدید 10 میلیون لیتر به ظرفیت تولید بنزین کشور افزوده می‌شود.

وی همچنین گفت: با راه‌اندازی واحد دیگری 500 هزارتن کود شیمیایی نیز در این واحد تولید خواهد شد.

به گفته جعفر پور در راستای مسئولیت اجتماعی یک بیمارستان بزرگ در 28 هزار متر مربع ظرف 20 ماه آینده در بندرعباس احداث می‌شود.

وی گفت: پالایشگاه ستاره خلیج فارس با 90 درصد تجهیزات ایرانی و مهندسان ایران احداث شد.

جعفرپور در مورد تولید برق با استفاده از گرمای تولید شده پالایشگاه گفت: اکثر پالایشگاه‌ها برای پایداری منبع برق خود نیروگاه دارند، ما هم استثنا نیستیم و 7 نیروگاه GTG با هیدوژن مازاد داریم که برق مورد نیاز را تولید می‌کند.

نوشته تولید بنزین در سال جاری تا 10 میلیون لیتر افزایش می‌یابد اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.