به گزارش گویای خبر، سحر تاج‌بخش، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور، در مراسم گرامیداشت روز ملی خلیج فارس و همایش تخصصی حکمرانی آب با شاره به بحران آب کشور، موضوع «عدم مدیریت صحیح» را بیش از «کم آبی» دخیل دانست و در کنار سایر عوامل از «تغییر اقلیم» به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در تشدید این بحران یاد کرد.

به گفته رئیس سازمان هواشناسی کشور، آب یک منبع منحصر بفرد و غیر قابل جایگزین، مایه حیات، منشاء آبادانی و تمدن و کلید توسعه در تمام فعالیت‌های انسانی و زیست محیطی است و مدیریت ضعیف ما در منابع آبی منجر به پیامدهای ناگواری از جمله: بیماری‌، از بین رفتن زیستگاه‌ها و منابع زیست محیطی و جانوری و نهایتاً کمبود آب شرب را به دنبال داشته و نمی توان نقش آب در سیاست‌گذاری را نادیده گرفت.

معاون وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: نقش تجمیعی آب در برهمکنش بین جو، اقیانوس، خشکی‌ها و دریاها یکی از اساسی ترین موارد است و تدوین برنامه‌ها و وضع قوانین باید با در نظر گرفتن ملاحظات زیست محیطی از جمله تغییر اقلیم صورت پذیرد و در صورت عدم رعایت این موضوع با پیامدهای ناگوارتری روبرو خواهیم بود.

ضرورت تغییر رویکرد نسبت به آب

رئیس سازمان هواشناسی کشور با تاکید بر تغییر رویکرد ما نسبت به «آب»  گفت: باور عمومی ما در بحران آب کشور بر این است که با مدیریت مناسب منابع آبی می توانیم شرایط را از وضع موجود بهتر کنیم و در واقع اجماع بر این است که اگر مسئله آب به صورت حکمرانی مدیریت شود، اثر بخش‌تر خواهد بود نسبت به آن چه که در اختیار دولت یا یک بخشی از دولت باشد، چرا که آب مانند: هوا، خاک و … بخشی از سرمایه سرزمینی است. بنابراین نقش تمام مردم و سمن‌ها می‌تواند در این حکمرانی تاثیرگذار باشد.

تاج بخش با اشاره به موضوع «خصوصی‌سازی» که رهبر معظم انقلاب بر آن تاکید دارند، صریح نمود: خصوصی‌سازی می‌تواند در این زمینه اثربحش باشد و ارائه خدمات کارآمد در کنار یک نظام اداری توانمند و یک نظام قضایی پاسخگو و عادل می‌تواند تمام مشکلات حوزه آب را برطرف کند.

معاون وزیر راه و شهرسازی، حکمرانی آب را حاصل یک تعامل پیچیده بین چهار مولفه: عملکرد، سنت، دولت و رویکرد برای مدیریت در زمینه تخصیص آب و بهره‌وری آن قلمداد کرد.

تاج‌بخش با بیان این که عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیست محیطی از اصلی‌ترین عوامل ابعاد حکمرانی آب هستند، گفت: تمرکز باید بر مدیریت مصرف آب باشد.

هدررفت بیش از ۹۰ درصد آب در حوزه کشاورزی

رئیس سازمان هواشناسی از قانون آب در ایران، رشد سریع جمعیت در اواخر دهه ۵۰ و ۶۰، تغییر اقلیم و خشکسالی، بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب، تحریم و مباحث اقتصادی، آبهای مرزی، انتقال بین‌حوزه‌ای، جایگزین کردن چاه و سد به جای قنات و تغییر الگوی کشت در کشاورزی به عنوان برخی از مهم‌ترین چالش های آب یاد کرد و افزود: بیش از ۹۰ درصد آب در حوزه کشاورزی از بین می‌رود و طبق بررسی‌ها میزان بهره‌وری هر هزار واحد آب شاید حدود ۳۵ واحد باشد و این موضوع بیانگر لزوم تغییر الگوی کشاورزی است.

پیش‌بینی تنش آبی شدید برای خاورمیانه تا سال ۲۰۴۰

معاون وزیر راه و شهرسازی با استناد به گزارش واحد اطلاعات اکونومیست گفت: در بررسی‌های جهانی، منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا دارای بیش‌ترین تنش‌های آبی هستند و پیش‌بینی می‌شود ۴۴ کشور در مناطق مذکور تا سال ۲۰۴۰ با تنش آبی تا سطح “بسیار بالا” یا “بالا” مواجه شود.

این مسئول خاطرنشان کرد: شهرنشینی سریع، رشد جمعیت، تغییرات آب و هوایی و توسعه اقتصادذی بر سیستم های آبی فشار وارد می‌کند.

تاج‌بخش در تشریح آخرین وضعیت اقلیمی کشور گفت: دمای کشور طی پنجاه سال گذشته، در هر دهه ۰/۴ درجه سانتیگراد افزایش یافته، بارش روند کاهشی داشته و در هر سال حدود ۴/۸ میلیمتر بر میزان تبخیر و تعرق کشور افزوده شده است.

وی در خصوص وضعیت خشکسالی کشور براساس شاخص SPEI از سال ۱۳۷۲ تا ۱۴۰۱ بیان داشت: خشکسالی‌ها تقریباً روند افزایشی داشته و کشور در دهه های اخیر، بیشتر تحت تاثیر این پدیده خزنده بوده، طی دو سال گذشته خشکسالی پیاپی داشتیم و امسال نیز متاسفانه شرایط کشور خوب نیست و در حال حاضر میانگین بارش کشور ۲۰ درصد زیر نرمال است.

ایجاد زیرساخت مناسب؛ راهکاری برای استفاده از منابع طبیعی

معاون وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر ضرورت «ایجاد زیرساخت‌» مناسب در کشور یادآور شد: بارش‌های حاصل از مانسون در تابستان ۱۴۰۱ متاسفانه به دلیل نبود زیرساخت جمع آوری نشد و در جنوب کشور این آب های شیرین روانه دریا شد و در دیگر مناطق نیز تبخیر شدند. انتظار می‌رود با ایجاد زیرساخت های مکفی از این منابع الهی بهره برداری بهینه را داشته باشیم.

تاج‌بخش، برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی و حوزه‌های آبریز کشور، خشک شدن دریاچه‌ها، وقوع فرونشت و … را حاصل مدیریت نامناسب ما و احتمالاً تغییر اقلیم دانست.

بر اساس این گزارش، تهیه و عملیاتی کردن برنامه توسعه پایدار، تلفیق قوانین حکمرانی سنتی و حکمرانی موثر، مدیریت تقاضا به جای مدیریت عرضه، استفاده از پساب، جابجایی موقعیت جغرافیایی صنایع آب ‌بر، مجهز کردن زمین‌های کشاورزی به سیستم تحت فشار، بازچرخانی مجدد آب، کشت برون مرزی، حفظ جنگل‌ها، ممانعت از بهره‌برداری بی‌رویه خاک، سازگاری با تغییر اقلیم، توسعه تاب آوری و مقابله با پیامدهای تغییر اقلیم از جمله مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی رئیس سازمان هواشناسی کشور بود.

سازمان هواشناسی کشور با ارائه دستاوردها و نمایش بخشی از تجهیزات هواشناسی در حوزه دریا در نمایشگاه جانبی همایش تخصصی حکمرانی آب حضور یافت.