گویای خبر – محدودیت‌های انرژی و سیاست‌های ارزی، علاوه بر کاهش تولید و سودآوری، کل زنجیره صنایع وابسته را فلج کرده و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای ایجاد کرده است.

صنعت فولاد ۵.۵٪ تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می‌دهد و بیش از دو میلیون و ۵۰۰ هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم در زنجیره فولاد و صنایع وابسته مانند ساختمان، خودرو، لوازم خانگی و شرکت‌های نوردی ایجاد کرده است.

طی چهار دهه، تولید فولاد ایران از ۱.۸ میلیون تُن در سال ۱۳۵۷ به ۳۱.۴ میلیون تُن در سال ۱۴۰۳ رسیده و طی هفت سال متوالی جایگاه دهم جهان حفظ شده است؛ اما فاصله ۵.۸ میلیون تُن با رتبه هفتم جهانی نشان می‌دهد با مدیریت درست، ارتقای جایگاه ممکن است.

محدودیت‌های انرژی، عامل اصلی بحران است: برق از ۸۷۰ ریال به ۲۰.۲۰۰ ریال افزایش یافته (۲۲ برابر) و گاز از ۲.۸۷۰ به ۴۰.۱۲۱ ریال رسیده (۱۴ تا ۱۸ برابر). قیمت گاز برای فولاد ایران ۱۷.۳ سنت است، سه برابر رقبا در منطقه (۶ سنت). سهم مصرف برق فولاد تنها ۶٪ و سهم درآمد صنعت برق ۱۵٪ است؛ در بخش گاز، سهم مصرف ۵٪ و سهم درآمد شرکت گاز ۳۱٪ است. افزون بر این، هزینه نیروی انسانی تحمیل‌شده به فولادسازان حدود ۱۰ برابر استاندارد جهانی است و تحریم‌ها حداقل ۵٪ کاهش قیمت صادراتی و ۲۰ دلار ضرر به هر تن برای تولیدکنندگان ایجاد کرده‌اند.

ین محدودیت‌ها و سیاست‌های ارزی باعث شده سهم فولاد از صادرات غیرنفتی از ۱۶٪ به ۱۱٪ کاهش یابد و ۱.۵ میلیارد دلار ارزآوری از دست برود. حاشیه سود شرکت‌های بزرگ بورسی فولاد از ۳۳٪ به ۱۲٪ سقوط کرده و شرکت‌های کوچک در آستانه تعطیلی یا تولید سر به سر قرار دارند. نتیجه این بحران، تهدید جایگاه دهم جهان، کاهش درآمد ناخالص ملی و تهدید میلیون‌ها شغل است.

راهکارهای فوری و ضروری برای جلوگیری از فروپاشی: اصلاح مقررات ارزی و اجازه عرضه ارز صادراتی کل زنجیره فولاد در تالار دوم بازار توافقی، رفع محدودیت‌های انرژی و تشویق سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خودتأمین، حذف عوارض صادراتی و بازگرداندن معافیت‌های مالیاتی، بازنگری زیرساخت‌ها و مدیریت چالش‌های انرژی.

با اجرای این اقدامات، صنعت فولاد ایران می‌تواند سالانه ۱۰ میلیارد دلار ارزآوری ایجاد کرده، از فروپاشی اشتغال و اقتصاد ملی جلوگیری کند و مسیر رسیدن به رتبه هفتم جهانی را هموار نماید.

نوشته <ul> <li> <h6>یادداشت محمد جامعی، مدیر روابط عمومی شرکت فولاد خوزستان</h5> </li> <li><strong>فروپاشی در راه است؛ صنایع فولاد و اقتصاد ملی ایران تحت فشار بی‌سابقه</strong></li> </ul> اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – فولاد خوزستان نشان داد که دیگر تنها یک تولیدکننده بزرگ فولاد نیست؛ بلکه در حال تبدیل‌شدن به بازیگری است که بخشی از حل مساله صنعت فولاد کشور را برعهده گرفته است.

رونمایی از پروژه عظیم وین‌فنس– مهم‌ترین طرح زیست‌محیطی این صنعت در ایران – نقطه اوج این پیام بود. پروژه‌ای که نه یک الزام صنفی، بلکه سرمایه‌گذاری استراتژیک روی «پایداری عملیات» محسوب می‌شود. اجرای سه‌هزار متر تور فلزی مقاوم در برابر باد تا ارتفاع ۲۸ متر بر محوطه‌ای ۳۷ هکتاری، نشان می‌دهد نگاه فولاد خوزستان به محیط‌زیست، بخشی از صورت‌ مساله بهره‌وری، مجوزهای اجتماعی و آینده تولید فولاد در کشور است. این پروژه به گفته مدیران شرکت، معادل تجربه‌های آمریکا، استرالیا و برزیل است و برای اولین‌بار در ایران اجرا شده، در واقع تأکید می‌کنند که صنعت فولاد ایران بدون ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی، محکوم به محدودیت بیشتر خواهد شد.

در کنار این پروژه، معرفی طرح بازیابی آب هیدروسیکلون‌ها و افزایش ۱۵۰ تا ۲۰۰ مترمکعبی ظرفیت تولید آب صنعتی در روز، پیام دوم حضور فولاد خوزستان را برجسته کرد: مدیریت منابع کمیاب. در شرایطی که سهم مصرف آب این شرکت تنها ۰.۲ درصد از دبی کارون است، بازهم تأکید بر کاهش برداشت و بهبود بازچرخانی، نشان می‌دهد که منطق تصمیم‌سازی در این مجموعه از «توجیه مصرف» عبور کرده و وارد مرحله «کاهش حساسیت و ریسک محیطی» شده است.

اما بخش سوم حضور فولاد خوزستان در متافو ۱۴۰۴، جنبه تاکتیکی نداشت؛ بُعد ساختاری داشت. امضای سه تفاهم‌نامه برای تشکیل کنسرسیوم «تاپ» و توسعه همکاری فناورانه میان شرکت‌های فنی–مهندسی وابسته به گروه فولاد خوزستان و شرکای صنعتی، به معنای رسمی‌کردن همان چیزی است که صنعت فولاد سال‌ها از آن محروم بوده: تمرکز دانش، هم‌افزایی توان طراحی، کاهش وابستگی به واردات و ایجاد یک زنجیره مستقل تأمین تکنولوژی. این اقدام، همان حلقه مفقوده‌ای است که بسیاری از شرکت‌ها توان تعریف آن را ندارند؛ بازیگری که به‌جای خرید قطعه و تکنولوژی، برای خلق آن شبکه‌سازی می‌کند.

در همین چارچوب، سخنان معاون خرید فولاد خوزستان درباره اختلال‌های جدی در ثبت سفارش، دوگانگی میان مسیر تولیدکننده و بازرگان، ریسک‌های نقدینگی و اثرات کژکارکردی در زنجیره مواد اولیه، نکته‌ای کلیدی را گوشزد کرد: صنعت فولاد امروز، بیش از کمبود تجهیز یا فناوری، قربانی ناهماهنگی سیاستی و سازوکارهای ناکارآمد اداری است. تا زمانی که صادرات مواد اولیه بدون ضابطه ادامه یابد و مسیر واردات تجهیزات حیاتی دشوارتر از مسیر واردات کالای غیرضروری باشد، سرمایه‌گذاری‌هایی مانند پروژه شادگان یا وین‌فنس، نمی‌توانند اثر واقعی خود را بر اقتصاد ملی بگذارند.

متافو ۱۴۰۴ برای این شرکت، فرصتی بود برای اعلام این پیام که توسعه صنعتی را با حفظ محیط زیست، تقویت فناوری، اتخاذ رویکردهای استراتژیک و اصلاح ساختارهای تصمیم‌گیری ممکن می داند.

اگر سیاست‌گذاران اقتصاد و انرژی کشور نیز این سیگنال را جدی بگیرند، تجربه امسال فولاد خوزستان می‌تواند نمونه‌ای از شکل‌گیری یک مدل جدید در مدیریت صنعتی باشد؛ مدلی که در آن تولید، محیط‌زیست، انرژی، نوآوری و صادرات نه در تقابل، بلکه در امتداد هم قرار می‌گیرند.

نوشته <ul> <li> <h6>یادداشت محمد جامعی، مدیر روابط عمومی شرکت فولاد خوزستان </h5> </li> <li><strong>فولاد خوزستان در متافو ۱۴۰۴؛ بیانیه عملگرایی در نمایشگاه بزرگان صنعت فولاد ایران</strong></li> </ul> اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

به گزارش گویای خبر به نقل از روابط عمومی شرکت فولاد مبارکه اصفهان، برای نخستین بار در کشور، فناوری SMR (تشویه مغناطیسی در راکتور بستر سیال) با تکیه بر توان داخلی در شرکت دانش‌بنیان هورمان صنعت شریف به‌عنوان یکی از شرکت‌های سرمایه‌پذیر تحت حمایت صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر فولاد مبارکه توسعه یافته و امروز به مرحله احداث نخستین واحد نیمه‌صنعتی رسیده است. این واحد نیمه صنعتی با سرمایه‌گذاری ایمیدرو در مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران در حال اجراست و می‌تواند به نقطه عطفی در مسیر تأمین پایدار سنگ‌آهن صنعت فولاد تبدیل شود.

حسین لطفی، مدیرعامل هورمان صنعت شریف، درباره روند توسعه این فناوری گفت: این تکنولوژی وارداتی نیست. ما کار را با مطالعه منابع علمی آغاز کردیم، سپس تست های آزمایشگاهی را انجام دادیم و پایلوت‌های متعدد را اجرا کردیم. همزمان شبیه‌سازی‌های نرم‌افزاری انجام شد و نتایج نظری و تجربی یکدیگر را تأیید کردند. به این ترتیب مسیر بومی‌سازی و توسعه تکنولوژی گام‌به‌گام طی شد.

به گفته لطفی، موفقیت پایلوت‌ها زمینه ورود سرمایه‌گذاران را فراهم کرد و صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر فولاد مبارکه یکی از نخستین نهادهایی بود که با نگاه آینده‌نگر به سراغ ما آمد. پس از آن، با حمایت و سرمایه‌گذاری ایمیدرو قرارداد احداث دموپلنت امضا شد و امروز می‌توانیم بگوییم ایران صاحب دانش فنی کامل این فناوری است.

او با اشاره به اهمیت مشارکت فولاد مبارکه افزود: فولاد مبارکه حدود ۴۰ میلیارد تومان در راستای توسعه تکنولوژی SMR در شرکت هورمان صنعت شریف سرمایه‌گذاری کرده است. پس از سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه روند توسعه این تکنولوژی سرعت گرفته و مدارک مهندسی کارخانه نیمه صنعتی تهیه شده است. پس از عقد قرارداد احداث این کارخانه با ایمیدرو، کارهای ساخت و اجرا آغاز شده و مطابق برنامه‌ریزی‌ها، خرداد سال آینده نخستین دموپلنت SMR افتتاح خواهد شد. این واحد نیمه‌صنعتی نشان خواهد داد که معادن هماتیتی و حتی باطله‌های کنسانتره می‌توانند وارد زنجیره تولید شوند و وابستگی صنعت فولاد به منابع سنتی کاهش یابد. پس از بهره‌برداری از این کارخانه نیمه صنعتی در مرحله بعد احداث واحدهای تجاری SMR در برنامه خواهد بود.

لطفی ادامه داد: ما روی سنگ‌های هماتیتی با عیار ۲۰ تا ۵۰ درصد کار کرده‌ایم و توانسته‌ایم به کنسانتره ۶۵ درصد برسیم. حتی باطله‌های خطوط فعلی کنسانتره‌سازی که تاکنون غیرقابل استفاده بودند، امروز قابلیت تبدیل شدن به یک منبع ارزشمند دارند.

مدیرعامل هورمان صنعت شریف با تأکید بر ظرفیت‌های فناوری SMR خاطرنشان کرد: دانش فنی ساخت راکتور بستر سیال در کشور بومی‌سازی شده است. این راکتور نه‌تنها برای فرآوری سنگ‌آهن هماتیت کاربرد دارد، بلکه می‌تواند در استخراج و فرآوری سایر مواد معدنی مانند منگنز، روی و مس نیز به‌کار گرفته شود. ما طرح‌های توسعه‌ای در این حوزه را آغاز کرده‌ایم.

صنعت فولاد ایران در افق ۱۴۱۰ با چالش ناترازی سنگ‌آهن روبه‌رو خواهد بود. در این شرایط، فناوری بومی SMR می‌تواند با بهره‌گیری از معادن هماتیتی و باطله‌های موجود، راهکاری پایدار برای حفظ و تقویت زنجیره فولاد کشور باشد. حمایت نهادهایی همچون ایمیدرو و فولاد مبارکه از این فناوری، نشان‌دهنده اهمیت راهبردی آن در آینده صنعت فولاد ایران است.

نوشته اثبات هدفمند بودن سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه در دانش‌بنیان‌ها اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر  – ایران با داشتن منابع غنی مواد اولیه، زیرساخت‌های گسترده فولادسازی و جایگاه دهمین تولیدکننده فولاد در جهان، توان آن را دارد که تولید خود را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد و سهم بیشتری از بازارهای جهانی را تصاحب کند. اما یک مانع اساسی، این ظرفیت عظیم را مهار کرده است: محدودیت‌های شدید انرژی.

فولاد خوزستان؛ نمونه‌ای از ظرفیت‌های سرکوب شده

فولاد خوزستان، یکی از پیشروترین فولادسازان کشور، نمونه‌ای از توان واقعی صنعت فولاد ایران است. این شرکت در دوره‌هایی که از محدودیت‌های برق و گاز رها بوده، رکوردهای تولید و صادرات متعددی را به ثبت رسانده است. در پاییز ۱۴۰۳، زمانی که فشارهای انرژی کاهش یافت، این شرکت توانست ۹۸۹ هزار تن فولاد تولید کند، در حالی‌ که در تابستان، به دلیل محدودیت‌های برق، تولید آن به ۲۷۰ هزار تن کاهش یافته بود. این تفاوت چشمگیر، نشان می‌دهد که صنعت فولاد کشور تا چه اندازه تحت تاثیر این محدودیت‌ها قرار دارد. اگر زیرساخت‌های انرژی کشور به درستی مدیریت شوند، ایران می‌تواند تولید فولاد خود را حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش دهد و به یکی از بازیگران اصلی بازارهای جهانی تبدیل شود.

بر اساس گزارش‌های رسمی، صنعت فولاد کشور در ۹ ماهه سال ۱۴۰۳، به دلیل محدودیت‌های انرژی، ۱۰۰ هزار میلیارد تومان خسارت دیده است. همچنین صادرات محصولات فولادی کلیدی مانند شمش فولادی و اسلب به ترتیب ۳۶ و ۱۶ درصد کاهش یافته‌اند. این کاهش‌ها در شرایطی رخ داده که بازارهای جهانی همچنان به محصولات فولادی ایران نیاز دارند، اما تولیدکنندگان داخلی به دلیل محدودیت‌های برق و گاز قادر به تأمین این تقاضا نیستند. این مساله، نه تنها به تولیدکنندگان داخلی ضربه زده، بلکه جایگاه ایران در بازارهای بین‌المللی را نیز تضعیف کرده است.

ادامه محدودیت‌های انرژی، ضربه‌ای به تولید ناخالص داخلی

برخلاف تصور رایج، کاهش مصرف برق و گاز توسط صنایع، یک راه‌حل پایدار برای مدیریت انرژی نیست. صنعت فولاد تنها ۷ درصد از برق کشور را مصرف می‌کند، اما در زمان بحران‌های انرژی، بیشترین محدودیت‌ها بر این بخش اعمال می‌شود. این در حالی است که ۶۰ درصد برق کشور در بخش خانگی مصرف می‌شود، بدون آن‌که سیاست‌های کارآمدی برای بهینه‌سازی مصرف در این حوزه اجرایی شود. وقتی تولید فولاد کاهش می‌یابد، نه‌تنها این صنعت، بلکه زنجیره‌های پایین‌دستی از جمله خودروسازی، ساختمان‌سازی و لوازم خانگی نیز آسیب می‌بینند. نتیجه این شرایط، افزایش قیمت کالاهای مصرفی و فشار بیشتر بر اقتصاد کشور است. در واقع، هر واحد فولاد که به دلیل محدودیت انرژی از تولید بازمی‌ماند، تأثیرات آن به‌صورت زنجیره‌ای در کل اقتصاد کشور نمایان می‌شود.

راهکار: سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی و اولویت‌دهی به صنعت

اگر دولت و تصمیم‌گیران اقتصادی به دنبال رشد اقتصادی پایدار و افزایش تولید ناخالص داخلی هستند، باید اولویت را به تأمین انرژی صنایع استراتژیکی مانند فولاد بدهند. سرمایه‌گذاری در احداث نیروگاه‌های اختصاصی برای فولادسازان، بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر و اصلاح الگوی مصرف انرژی در سایر بخش‌ها، اقداماتی هستند که می‌توانند این بحران را کاهش دهند.

واقعیت این است که ایران، توان تبدیل شدن به یک غول تولید فولاد را دارد، اما سیاست‌های نادرست انرژی، این پتانسیل را سرکوب کرده است. فولاد خوزستان و سایر فولادسازان کشور نشان داده‌اند که در شرایط مطلوب، می‌توانند رکوردهای تولیدی جدیدی ثبت کنند و سهم بیشتری از بازارهای جهانی را به خود اختصاص دهند. ادامه محدودیت‌های انرژی، نه‌تنها صنعت فولاد، بلکه کل اقتصاد کشور را تحت فشار قرار خواهد داد. اکنون زمان آن رسیده است که تصمیمات کلان برای رفع موانع تولید گرفته شود و انرژی، نه به‌عنوان یک چالش، بلکه به‌عنوان یک فرصت برای رشد صنعتی کشور مدیریت شود.

نوشته فولاد ایران، صنعتی با ظرفیت‌های عظیم اما گرفتار ترمز انرژی اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.