گویای خبر – شعار امسال هفته روابط عمومی، دعوتی است برای بازگشت به ریشه‌های انسانی این حرفه: شنیدن.

در دورانی که گفتن، فریاد زدن و دیده شدن به ارزش غالب تبدیل شده، روابط عمومی بیش از همیشه نیازمند ایستادن در موقعیت شنونده‌ای هوشمند، دقیق و مسوول است.

روابط عمومی در ایران امروز، در میانه دگرگونی‌های پرشتاب تکنولوژیک، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، نقشی دوگانه برعهده دارد: از سویی باید پاسخ‌گوی نیازها و انتظارات سازمان ها در مسیر اطلاع‌رسانی و برندسازی باشد، و از سوی دیگر، باید صدای مردم را بشنود، تحلیل کند و به سطوح تصمیم‌گیری برساند. این دو نقش اگر در تعادل نباشند، روابط عمومی یا به تریبونی تبلیغاتی بدل می شود، یا به ناظر خاموشی که در تحولات جامعه، صرفاً نظاره گر است.

شنیدن، نخستین وظیفه روابط عمومی

شعار شاعرانه امسال، از ما می خواهد که به صداهایی گوش دهیم که معمولاً شنیده نمی‌شوند؛ صداهایی که نه از پشت میکروفون‌های رسمی، بلکه از دل خیابان، از میان مردم و از لایه‌های پنهان جامعه برمی‌خیزند. در دورانی که نابرابری، بی‌اعتمادی و شکاف‌های اجتماعی به مساله‌ای فراگیر تبدیل شده، روابط عمومی می‌تواند یکی از معدود نهادهایی باشد که توان ساختن پل دارد—پل میان مردم و نهادها، میان انتظارات و اقدامات، میان افکار عمومی و اراده‌های سیاسی و اجرایی.

شنیدن اما صرفاً یک عمل فنی نیست؛ یک انتخاب اخلاقی است. انتخابی که روابط عمومی را از سطحی‌نگری، خودمحوری و منفعت‌گرایی روزمره جدا می‌کند و به آن هویت حرفه‌ای، مسوولیت اجتماعی و اعتبار عمومی می‌بخشد.

از صدای نو تا استراتژی‌های پیشرو

نام‌گذاری روزهای هفته روابط عمومی امسال، نشان‌دهنده افق‌ها و چالش‌هایی ست که پیش روی این حرفه قرار دارد.

از «صدای نو، مسیر جدید» که به ضرورت نوآوری و بازنگری در رویکردهای سنتی اشاره دارد، تا «آگاهی در دنیای اطلاعات» که هشدار می‌دهد بدون سواد رسانه‌ای و مهارت تحلیل، در موج شایعات و اطلاعات جعلی غرق می‌شویم.

از «به بار نشاندن ایده‌ها» که یادآور فاصله مزمن میان برنامه‌ریزی و اجرا در نظام اداری ایران است، تا «نگاهی به آینده» که بر ضرورت آینده‌پژوهی و توسعه تفکر استراتژیک در روابط عمومی تأکید دارد.

در این مسیر، روابط عمومی‌ها نیازمند دانش روز، تسلط بر ابزارهای دیجیتال، شناخت عمیق از مخاطب و مهارت روایت‌گری‌اند. اما در کنار همه این‌ها، آن‌چه باید همواره در قلب فعالیت روابط عمومی باقی بماند، «حس مسوولیت اجتماعی» است. اینکه کار ما صرفاً مدیریت تصویر نیست، بلکه ساختن معناست؛ معناهایی که بتوانند امید، آگاهی، مشارکت و همدلی را در جامعه تقویت کنند.

مسوولیتی سنگین، فرصتی ارزشمند

در شرایطی که نهادهای رسمی با چالش‌های گوناگون اعتماد عمومی روبه رو هستند، روابط عمومی می‌تواند نقش جبران‌گر ایفا کند. البته نه با تبلیغات رنگارنگ، که با شفافیت، صداقت، مشارکت‌جویی و گفت‌وگو.

امروز روابط عمومی فقط درباره «چگونه گفتن» نیست، بلکه درباره «چه کسی شنیدن» است؛ درباره ساختن سازوکاری برای ارتباط دوطرفه، برای شراکت مردم در تصمیم‌سازی، و برای بازتاب خواست عمومی در ساختارهای سازمانی.

سخن پایانی

روابط عمومی در ایران امروز، بیش از آن‌که نیازمند ابزار و تکنولوژی باشد، نیازمند بازاندیشی در هویت حرفه‌ای خود است. باید باور کنیم که این حرفه، اگر به درستی فهم شود و به درستی عمل کند، می‌تواند یکی از ارکان مهم توسعه فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی کشور باشد.

در خیابان، صداهایی هست از جنس باران؛ صداهایی که باید شنیدشان، باورشان کرد و در دل سیاست‌ها و برنامه‌ها جای‌شان داد. روابط عمومی اگر بخواهد به نقش واقعی خود بازگردد، باید شنیدن را از نو بیاموزد.

نوشته مسوولیت و نقش روابط عمومی در ایران امروز اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر– دغدغه‌های فزاینده و پایدار مربوط به حفظ و ارتقای امکان هم‌زیستی مسالمت‌آمیز و عادلانه در سطوح ملی و فراملی، ضرورت «گفت‌وگو» را به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش داده است. گوناگونی اندیشه‌ها نیز به عنوان وجه مشخصه جهانِ امروز، زمینه را برای گفت‌وگو و پیوند بیشتر اندیشه‌ها فراهم کرده و نیاز به گفت‌وگو در حالی که خشونت‌ورزی و افراطی‌گری، وضع جهان را متشنج کرده است، به‌مثابه نیازی درونی و راه‌حلی برای برون‌رفت از جهل و ستیز بیشتر احساس می‌شود.

گفت‌وگو به قصد ایجاد فهم مشترک از مسائل و موضوع‌های گوناگون و در نهایت، دستیابی به جهان‌های معنایی مشترک، نه وسیله، که هدف، و نه راه که مقصد است‌. زیرا اگر توانایی گفت‌وگو در جامعه افزایش یابد، جامعه اندک‌اندک آن را راه‌ِحل مسائل خود خواهد شناخت و از این طریق، بسیاری از آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی کاهش خواهد یافت.

در تاریخ تمدن و اندیشه نیز فیلسوفان بزرگی چون سقراط در مغرب و خواجه‌ نصیر در این سرزمین، اندیشیدن را نیز «گفت‌وگو» می‌دانسته‌اند و برخلاف «مناظره» که برای اسکات خصم است، بر گفت‌وگو  به‌عنوان پیش‌درآمد تفاهم تأکید می‌ورزیده‌اند تا آن جا که خواجه‌ نصیر که از جدی‌ترین مدافعان فرهنگ گفت‌وگوست، در ابتدای شرح خود بر کتاب اشارات ابن‌سینا که پیش از آن فخر رازی آن را شرح کرده بود، می‌گوید: «هدفم دفاع از ابن سینا نیست، بلکه می‌خواهم با فخر رازی گفت‌وگو کنم».

با چنین پیشینۀ فرهنگی و تمدنی درخشانی، شوربختانه باید اعتراف کرد که جامعه ما، چه د‌‌‌‌ر سطح نخبگان و چه د‌‌‌‌ر سطوح عامه، از مبانی و مهارت‌های گفت‌وگوی درست برخورد‌‌‌‌ار نیست و برای همین د‌‌‌‌ر مکالمه در موقعیت‌های مختلف د‌‌‌‌چار ضعف است. از گفت‌وگو د‌‌‌‌ر د‌‌‌‌رون نهاد‌‌‌‌ خانواد‌‌‌‌ه تا بین گروه‌های اجتماعی و همچنین بین نخبگان و حاکمیت، و د‌‌‌‌ر حوزه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصاد‌‌‌‌ی، می‌توان شواهد‌‌‌‌ بسیاری یافت که نشان می‌د‌‌‌‌هد‌‌‌‌ جامعه ما از ظرفیت‌های کافی برای ارتباط با یکد‌‌‌‌یگر برخورد‌‌‌‌ار نیست. در واقع  آن چه به‌طور خلاصه از سطح جامعه د‌‌‌‌ریافت می‌شود این است که افراد ‌‌‌‌و گروه‌ها و نهاد‌‌‌‌ها اغلب دوست دارند د‌‌‌‌ر د‌‌‌‌رون خود‌‌‌‌ سیر ‌کنند‌‌‌‌ تا در تعامل و دادوستد با محیط بیرون از خود.

در حال حاضر در ارتباط فعالان فرهنگی با یکدیگر و با دستگاه‌های حاکمیتی، شخصیت‌های دینی، نیروهای سیاسی و نیز در مناسبات منتقدان و نقدشوندگان دچار انسداد در گفت‌وگو هستیم و این سبب می‌شود نتوانیم به‌ حل بسیاری از مسائل فرهنگی و وفاق جمعی درباره آن‌ها برسیم. با نگرانی و دغدغه‌مندی باید اعتراف کرد که امروزه با انبوهی از سخنوران و کنشگرانی مواجهیم که درحال تخریب کامل گذشته یا حالِ اطرافیان‌ خود هستند و جهان پیرامون و ساحت‌های غیر خود را  به‌هیچ‌روی قبول ندارند.

نوشته چرا «گفت‌وگو» نمی‌کنیم اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.