-
در گفتوگو با محمود نیکوصورت گرفت:
- تشریح نقش راهبردی نگهداری و تعمیرات شرکت پالایش نفت تهران در پایداری تولید و تحقق اهداف کلان
در گفتوگو با محمود نیکوصورت گرفت:
در صنعت پالایش نفت، پایداری تولید و تحقق اهداف راهبردی سازمان، بیش از هر چیز به سلامت، قابلیت اطمینان و آمادگی عملیاتی تجهیزات وابسته است. در مجموعهای راهبردی همچون شرکت پالایش نفت تهران، نظام نگهداری و تعمیرات نه تنها یک فعالیت پشتیبان، بلکه یکی از ارکان اصلی خلق ارزش، مدیریت ریسک و صیانت از سرمایههای فیزیکی و انسانی به شمار میرود.
به گزارش گویای خبر به نقل از روابط عمومی شرکت پالایش نفت تهران، رویکردهای نوین مهندسی نگهداری پیشگیرانه و پیشبینانه به ابزارهای کلیدی برای افزایش ضریب اطمینان، کاهش توقفهای اضطراری، بهینهسازی هزینه چرخه عمر تجهیزات و ارتقای شاخصهای HSE تبدیل شدهاند.
در این گفتوگو با مدیر تعمیرات و نگهداری شرکت پالایش نفت تهران، به بررسی جایگاه راهبردی این حوزه در پایداری تولید، چالشهای فنی و تأمین نیرو و تجهیزات، نقش فناوریهای نوین و سرمایه انسانی و نیز تجربههای عملی در اجرای تعمیرات اساسی و مدیریت تجهیزات حیاتی میپردازیم؛ موضوعاتی که تصویر روشنی از مسیر آینده نگهداری و تعمیرات در پالایشگاه نفت تهران و صنعت پالایش نفت کشور ترسیم خواهد کرد.
– نقش نگهداری و تعمیرات را در پایداری تولید چگونه ارزیابی میکنید و این واحد چه سهمی در تحقق اهداف کلان سازمان دارد؟
نگهداری و تعمیرات یکی از ارکان اصلی پایداری تولید در پالایشگاهها به شمار میرود. اجرای منظم برنامههای تعمیراتی پیشگیرانه و پیشبینانه به کاهش توقفات اضطراری و افزایش پایداری واحدهای فرایندی و حفظ ظرفیت عملیاتی منجر میشود. از منظر راهبردی نیز این واحد نقش مهمی در تحقق اهداف کلان سازمان از جمله افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای عملیاتی، ارتقای ایمنی و حفظ سرمایههای فیزیکی ایفا میکند و به عنوان یک بازوی پشتیبان برای حفظ تولید و ارزش افزوده پایدار عمل مینماید.
– مهمترین چالشهای نگهداری و تعمیرات در پالایشگاه نفت تهران چیست و مدیریت شما برای تبدیل این چالشها به فرصت چه بوده است؟
از مهمترین چالشهای مدیریت تعمیرات، علاوه بر کمبود نیروی انسانی و فرسودگی بخشی از تجهیزات، میتوان به محدودیت تأمین قطعات خاص، شرایط سخت عملیاتی و ضرورت حفظ تولید پایدار همزمان با اجرای تعمیرات، اشاره کرد که به برنامهریزی دقیق و تصمیم گیری سریع نیاز دارد. این نگرانیها با افزایش سن نیروهای موجود و راهاندازی واحدهای جدید بیشتر میشود که نیازمند جذب سریع و با کیفیت پرسنل جدید، آموزشهای لازم برای آنها و تامین بهموقع قطعات و تجهیزات یدکی با کیفیت است. برای مدیریت این چالشها، رویکردهای مبتنی بر مدیریت داراییهای فیزیکی، اولویتبندی تجهیزات حیاتی، بومیسازی قطعات، استفاده از توان داخلی و بهینهسازی برنامههای تعمیرات اساسی در دستور کار قرار گرفته است. البته با جذب نیروی موقت تحت عنوان تعمیرات اساسی مخازن، بخشی از چالش کمبود نیروی انسانی رفع شده است ولی به دلیل ناهماهنگیهای ناخواسته در جذب این نیروها، این مدیریت ناخواسته درگیر مشکلاتی هم شده ولی در مجموع مزایای آن برای سازمان قابل توجه میباشد.
– به نظر شما دیجیتالسازی و استفاده از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی، پایش وضعیت آنلاین و سیستمهای (مکانیزه مدیریت نگهداری و تعمیرات) چه تأثیری بر آینده نگهداری و تعمیرات در صنعت پالایش خواهد داشت؟
تحول دیجیتال، آینده اداره نگهداری و تعمیرات را متحول کرده است. استفاده از سامانههای مدیریت نگهداری و تعمیرات (سیستم مکانیزه مدیریت نگهداری و تعمیرات)، پایش وضعیت آنلاین تجهیزات، تحلیل دادههای عملیاتی و بهرهگیری از هوش مصنوعی، امکان پیشبینی خرابیها و تصمیمگیری دقیق تر را فراهم میکند. در عصر حاضر یکی از مهمترین عوامل سودآوری و پایداری تولید، قابلیت تصمیمگیری سریع مبتنی بر اطلاعات درون سازمانی و درک شرایط و تغییرات در محیط خارجی است. این مهم، نیازمند توسعه سریع سامانههای اطلاعاتی نظیر CMMS و ERP همراه با طرحریزی مکانیزمهای تصمیمسازی مبتنی بر هوش مصنوعی است. این فنآوریها، به کاهش هزینههای غیر ضروری، افزایش عمر تجهیزات و بهبود بهرهوری نیروی انسانی منجر میشوند و مسیر حرکت به سمت تعمیرات هوشمند را هموار میسازند.
– چگونه بین کاهش هزینههای نگهداری و افزایش ضریب اطمینان تجهیزات، تعادل برقرار میکنید؟
طرحریزی برنامههای پیشگیرانه و پیشبینانه میبایست مبتنی بر درک اهمیت دارایی، شناخت ریسکهای احتمالی و اندازهگیری اثربخشی فعالیتهای تعمیراتی انجام گیرند طوری که به تدریج فعالیتهای کمارزش حذف شوند و فعالیتهای با ارزش افزوده بیشتر که به افزایش قابلیت اطمینان و اثربخشی تجهیزات منجر میشوند، افزایش یابند. در عمل، تمرکز بر تعمیرات پیشگیرانه هدفمند و حذف فعالیتهای کماثر، به بهینهسازی منابع و افزایش بهره وری منجر میشود. همچنین با شناسایی تجهیزات حیاتی و تخصیص منابع به بخشهای حساس, ضمن کنترل هزینهها, سطح پایداری تولید و ایمنی تجهیزات بهبود مییابند.
– نقش نیروی انسانی متخصص در موفقیت نظام نگهداری و تعمیرات را چگونه میبینید و چه برنامههایی برای آموزش، جانشینپروری و انتقال دانش فنی اجرا کردهاید؟
نیروی انسانی متخصص، مهمترین سرمایه واحد تعمیرات است. تجربه، مهارت فنی و تعهد کاری کارکنان، نقش مستقیمی در کیفیت اجرای تعمیرات و کاهش خطاهای عملیاتی دارد. برگزاری دورههای آموزشی مستمر، انتقال دانش فنی، جانشینپروری و ایجاد انگیزه سازمانی از اولویتهای اصلی برای ارتقای سرمایه انسانی محسوب میشود.
– در تعمیرات اساسی پالایشگاه، چه شاخصهایی را برای ارزیابی موفقیت پروژه مد نظر قرار میدهید و مهمترین درسآموختههای شما از آخرین تعمیرات اساسی چه بوده است؟
موفقیت تعمیرات اساسی با شاخصهایی مانند رعایت زمانبندی پروژه، عدم یا کم بودن آمار حوادث و شبهحوادث، تحقق شاخصهای HSE، کنترل هزینهها، عدم وقوع تعمیرات اضطراری پس از راهاندازی واحد و تحقق ظرفیت طراحی، پس از راهاندازی ارزیابی میشود. همچنین میزان کاهش توقفات اضطراری پس از تعمیرات اساسی و افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات، از معیارهای کلیدی عملکرد محسوب میشوند.
– ایمنی، بهداشت و محیط زیست چه جایگاهی در تصمیمگیریهای واحد نگهداری و تعمیرات دارد و چگونه این فرهنگ در میان کارکنان نهادینه شده است؟
موضوعات مرتبط با ایمنی، بهداشت و محیط زیست، در عمل جنبههای کلیدی از انجام فعالیت اصلی محسوب میشوند و کارایی و اثربخشی اقدامات، منوط به رعایت الزامات ایمنی، بهداشتی و محیط زیستی است. در این راستا تمامی عملیات با انجام ارزیابی ریسک، رعایت دستورالعملهای ایمنی و آموزش کارکنان انجام میشود. هدف اصلی، پیشگیری از حوادث، حفاظت از نیروی انسانی و کاهش اثرات زیست محیطی در کنار حفظ تولید پایدار است.
– با توجه به فرسودگی بخشی از تجهیزات پالایشگاهی در کشور، چه استراتژیهایی برای افزایش عمر مفید داراییها اتخاذ کردهاید؟
طرحریزی و توسعه فعالیتهای پیشبینانه و پیشگیرانه نظیر پایش وضعیت، روانکاری اصولی، تعویض زمانبندیشده قطعات و اصلاح فرایندهای بهرهبرداری همراه با بهینهسازی برنامههای نگهداری و تعمیرات و استفاده از قطعات با کیفیت بالاتر از اقدامات کلیدی در این حوزه میباشند. در این راستا بازسازی تجهیزات فرسوده و بهروزرسانی فناوریهای قدیمی نقش موثری در افزایش عمر مفید و بهبود عملکرد دارایی در سراسر چرخه عمر آنها ایفا مینمایند.
– به نظر شما تفاوت مدیریت نگهداری و تعمیرات در پالایشگاههای نفت با سایر صنایع سنگین چیست؟
در پالایشگاهها به دلیل پیوستگی فرایند تولید، حساسیت ایمنی بالا، پیچیدگی تجهیزات و استراتژیک بودن محصولات اصلی، نگهداری و تعمیرات، نقش بسیار با اهمیتی ایفا مینماید، بنابراین، مدیریت تعمیرات نیازمند دقت بیشتر، هماهنگی گسترده بین واحدها و آمادگی برای شرایط اضطراری است. این ویژگیها باعث
میشود تصمیمگیریها سریعتر، مبتنی بر ریسک و با رویکرد پیشگیرانه انجام شود.
– جایگاه مدیریت داراییهای فیزیکی در شرکت پالایش نفت تهران را چطور ارزیابی میکنید و تاکنون چه اقداماتی در این خصوص صورت گرفته است؟
بدون تردید یکی از اهداف غایی شرکت، مدیریت بهینه داراییها، صیانت از منابع و خلق ارزش افزوده از داراییها با نگاه بلند مدت است. در این خصوص طی سال جاری، با ایجاد ساختار سیستم مدیریت دارایی در نمودار سازمانی اداره نگهداری و تعمیرات، گام بلندی برای نهادینه نمودن تفکر استراتژیک در حوزه مدیریت بهینه داراییها و بهینهسازی منابع برداشته شده است. در حال حاضر کارگروه استقرار سیستم مدیریت دارایی با همکاری تمامی ادارات به ویژه بهرهبرداری، خدمات فنی و مهندسی، نگهداری و تعمیرات، برنامهریزی، ریسک و تعالی سازمانی، معاونت مالی، تامین منابع و سرمایهگذاری، مدیریت بازرگانی، توسعه سرمایه انسانی و بهداشت، ایمنی و محیط زیست، تشکیل شده و طرحریزی و پیادهسازی سیستم مدیریت دارایی بر مبنای استاندارد ISO55001 ویرایش ۲۰۲۴ در حال پیگیری است. در این ارتباط کلیه برنامههای پیشبینانه و پیشگیرانه تعمیراتی مربوط به تجهیزات پر اهمیت یا دارای ریسک عملیاتی بالا بررسی و بهینه شده و صلاحیتهای لازم برای نگهداشت و بهرهبرداری بهینه از آنها شناسایی میشود. این پروژه با همراهی تمامی پرسنل شرکت، همکاری خاص اعضای کارگروه استقرار سیستم مدیریت دارایی و حمایت مدیران سازمان در حال پیگیری است و انتظار میرود تا مهرماه سال ۱۴۰۵ سیستم مدیریت دارایی در شرکت پالایش نفت تهران با کیفیت مناسب آماده ممیزی برونسازمانی شود. هدف نهایی ایجاد یک سیستم نگهداشت و تعمیرات چابک، هوشمند، بهینه و پایدار در راستای اهداف کلان صنعت پالایش کشور است.
