• یک گام بزرگ به سوی جهان آینده؛

• تحول علمی در قلب صنعت؛ پارک تخصصی تحقیق و توسعه فولاد مبارکه

«پارک تخصصی فولاد مبارکه» به‌عنوان نخستین و بزرگ‌ترین پارک فناوری تخصصی فولاد در خاورمیانه، نقطه عطفی در مسیر نوآوری صنعتی ایران به شمار می‌رود که با حمایت گسترده شرکت فولاد مبارکه اصفهان در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان مستقر شده و بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان را در حوزه‌های کلیدی مانند تولید متریال پیشرفته، معدن‌کاری هوشمند و صنایع وابسته گرد هم آورده است.

به گزارش گویای خبر به نقل از ایراسین، با تمرکز بر فناوری‌های صنعت ۴.۰ و اقتصاد چرخشی، پارک مبارکه نه‌تنها خودکفایی صنعتی را تقویت می‌کند، بلکه الگویی برای توسعه پایدار در منطقه ارایه می‌دهد.

پارک فناوری فولاد ریشه در نیازهای استراتژیک صنعت فولاد ایران دارد، جایی که شرکت فولاد مبارکه به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد خام کشور، با ظرفیت تولید سالانه بیش از ۱۰ میلیون تن، به دنبال ایجاد بستری برای نوآوری بومی بود. فعالیت رسمی این پارک در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان آغاز شد و در زمان افتتاح، ۳۲ واحد فناور در آن مستقر بودند. با گذشت زمان، این تعداد به بیش از ۱۰۰ شرکت رسید که نشان‌دهنده رشد چشمگیر آن است.

حمایت صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی فولاد مبارکه، نقش محوری در این توسعه ایفا کرده است. این صندوق با سرمایه‌گذاری خطرپذیر در حوزه‌های تحول دیجیتال، محصولات با ارزش‌افزوده بالا و اقتصاد چرخشی، مراکز نوآوری دانشگاهی را در سراسر کشور راه‌اندازی کرده و حمایت از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دکتری، اعطای گرنت‌های دانشگاهی و سرمایه‌گذاری در شتاب‌دهنده‌ها، از دستاوردهای کلیدی آن به شمار می‌رود. پروژه پارک در ضلع شمالی مجتمع فولاد مبارکه در حال تکمیل است و معاون علمی رییس‌جمهوری نیز از آن حمایت کرده است. این مراحل، پارک را از یک ایده اولیه به یک اکوسیستم پویا تبدیل کرده است.

اهداف استراتژیک و رسالت‌های اصلی

رسالت اصلی پارک، ایجاد هم‌افزایی بین صنعت، دانشگاه و بخش خصوصی است تا فناوری‌های نوین را مستقیماً به خطوط تولید بیاورد. تمرکز بر سه پیشران کلیدی، یعنی اقتصاد چرخشی، تحول دیجیتال و محصولات با ارزش‌افزوده بالا، اهداف آن را تشکیل می‌دهد. برای نمونه، در حوزه معدن‌کاری، شرکت‌های دانش‌بنیان بر استخراج هوشمند و کاهش ضایعات کار می‌کنند، درحالی‌که بخش تولید متریال پیشرفته، فولادهای مقاوم در برابر خوردگی و سبک‌وزن را توسعه می‌دهد.

پارک تخصصی فولاد خدمت به توسعه صنعتی کشور و مردم محلی را اولویت خود می‌داند و با ایجاد اشتغال برای هزاران متخصص و جذب استارت‌آپ‌ها، به رشد اقتصادی منطقه کمک می‌کند. همچنین، برنامه‌های آموزشی و پژوهشی، متخصصان را برای چالش‌های جهانی مانند کاهش کربن در تولید فولاد آماده می‌سازد. این رویکرد، پارک را به هاب نوآوری خاورمیانه تبدیل کرده است.

دستاوردها و آمارهای کلیدی

پارک تخصصی فولاد دستاوردهای قابل‌توجهی داشته است. بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان در آن فعال هستند که در نمایشگاه‌هایی مانند ایران‌متافو و پاویون شهرک علمی اصفهان، محصولات خود را به نمایش گذاشته‌اند. صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر فولاد مبارکه، تاکنون در توسعه فناوری‌ها سرمایه‌گذاری کرده و حمایت از صدها پروژه دانشگاهی را بر عهده داشته است. برای مثال، مراکز نوآوری در دانشگاه‌های برتر کشور، با اعتبار مشارکت در طرح‌های دستیار فناوری، به تولید دانش بومی منجر شده‌اند.

در حوزه صنعت ۴.۰، افتتاح مرکز توسعه کسب‌وکار با همکاری دانشگاه تهران، تحول بزرگی ایجاد کرده است. این مرکز بر هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و اتوماسیون تمرکز دارد و به شرکت‌های فولادی کمک می‌کند تا بهره‌وری را تا ۳۰ درصد افزایش دهند. آمارها نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر در شتاب‌دهی و توسعه کسب‌وکار، به تجاری‌سازی بیش از ۵۰ فناوری جدید منجر شده است. این دستاوردها، پارک را به الگویی موفق برای سایر صنایع تبدیل کرده است.

زیرساخت‌ها، امکانات و فناوری‌های پیشرفته

زیرساخت‌های پارک شامل آزمایشگاه‌های تست مواد، مراکز، استارت‌آپ‌ها، سالن‌های کنفرانس بین‌المللی و فضاهای کاری مشترک است. دسترسی به تجهیزات پیشرفته مانند دستگاه‌های شبیه‌سازی تولید فولاد و نرم‌افزارهای مدل‌سازی دیجیتال، شرکت‌ها را یاری می‌کند. همچنین، برنامه پارک لجستیک شبیه به بنادر خشک، با تمرکز بر حمل‌ونقل ریلی، زنجیره تامین را بهینه می‌سازد.

مرکز توسعه کسب‌وکار صنعت ۴.۰، با امکانات آموزشی و پژوهشی، متخصصان را برای دیجیتال‌سازی آماده می‌کند. پارک همچنین بر پایداری محیطی تاکید دارد و پروژه‌هایی برای کاهش انتشار کربن و بازیافت ضایعات فولادی اجرا می‌کند. این امکانات، محیطی ایده‌آل برای نوآوری فراهم ساخته و همکاری با صنایع معدنی و فلزی را تسهیل می‌کند.

نمونه‌های بین‌المللی و تجربیات جهانی

پارک تخصصی فولاد می‌تواند از تجربیات بین‌المللی الهام بگیرد. برای مثال، Landschaftspark Duisburg-Nord در آلمان، یک سایت سابق تولید فولاد تیسن‌کروپ است که به پارک تفریحی-صنعتی تبدیل شده است. این مجموعه سالانه بیش از ۳۵ هزار بازدیدکننده هدایت‌شده دارد و با حفظ کاراکتر صنعتی، به نمادی از تغییر ساختاری تبدیل شده که رویدادهای فرهنگی و گردشگری در آن، مدل ترکیبی صنعت و زندگی شهری را نشان می‌دهد.

در چین، شرکت بائواستیل سایت غیرفعال تولید فولاد را به اکو-پارک صنعتی چندمنظوره تبدیل کرده است. این پروژه توسط Kokaistudios طراحی شد و بر پایداری، فضاهای سبز و کاربری‌های مختلط تمرکز دارد. بیش از ۱ میلیون مترمربع فضا، شامل مراکز تحقیقاتی و تجاری، به جذب شرکت‌های فناوری کمک کرده است. این مدل، کاهش آلودگی و ایجاد اشتغال را هم‌زمان محقق ساخته است.

در اروپا، پارک‌های فناوری مانند Steel Tech Park در بلژیک یا مراکز نوآوری پوسکو در کره جنوبی، بر تحقیق و توسعه فولادهای پیشرفته تمرکز دارند. پوسکو با بیش از ۶ هزار پژوهشگر، فناوری هیدروژن سبز را توسعه داده و صادرات خود را دو برابر کرده است. این نمونه‌ها نشان می‌دهد که پارک‌های تخصصی، کلید رقابت جهانی هستند و مبارکه می‌تواند با الگوبرداری، به سطح مشابه برسد.

نقش در اقتصاد ملی و چشم‌انداز آینده

پارک تخصصی فولاد با حمایت فولاد مبارکه، که بیش از ۶۰ هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده، به اقتصاد دانش‌بنیان کشور کمک شایانی می‌کند. تجاری‌سازی فناوری‌ها، صادرات محصولات نوین و کاهش واردات، از مزایای امروزِ آن است و در آینده، تکمیل فازهای جدید پارک، جذب سرمایه‌گذاران خارجی و گسترش به حوزه‌های انرژی تجدیدپذیر، پیش‌بینی می‌شود. این پارک نماد اراده ملی برای پیشرفت است و می‌تواند خاورمیانه را در نقشه جهانی فولاد قرار دهد.