به گزارش گویای خبر به گزارش روابط عمومی صندوق اعتباری هنر،، سید مجید پوراحمدی با اعلام این خبر گفت: در پی شرایط ناشی از تجاوز رژیم صهیونیستی- آمریکایی به کشورمان و پیامدهای آن بر فعالیت‌های فرهنگی و هنری، تصمیم گرفته شد بخشی از ضوابط و مقررات مرتبط با عضویت را بازنگری کنیم و در همین راستا مدت اعتبار عضویت هنرمندان و فعالان فرهنگی از سه سال به پنج سال افزایش یافت.

وی افزود: طی این مدت بسیاری از مراکز فرهنگی و هنری با تعطیلی یا محدودیت فعالیت روبه‌رو شدند. در این شرایط حمایت از فعالان این حوزه بیش از گذشته اهمیت دارد و افزایش مدت عضویت می‌تواند بخشی از فشارها بر هنرمندان را کاهش دهد.

پوراحمدی تصریح کرد: بر اساس این تصمیم، اعضایی که پیش از این با اعتبار سه‌ساله در صندوق اعتباری هنر عضویت داشتند، از این پس مشمول دوره پنج‌ساله خواهند شد و متقاضیان جدید نیز در صورت تأیید صلاحیت، از ابتدا با اعتبار پنج‌ساله عضو این مجموعه خواهند شد.

مدیرعامل صندوق اعتباری هنر در پایان گفت: فعالان حوزه فرهنگ و هنر نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی و انسجام اجتماعی جامعه ایفا می‌کنند و در شرایط دشوار نیز تلاش کرده‌اند فعالیت‌های خود را ادامه دهند. صندوق اعتباری هنر نیز خود را ملزم و متعهد می‌داند که در این مسیر، مصمم‌تر از همیشه در کنار اهالی فرهنگ و هنر باشد.

نوشته مدت اعتبار عضویت صندوق اعتباری هنر ۵ ساله شد اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

به گزارش گویای خبر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در حکم سیدعباس صالحی خطاب به حسین جابری انصاری آمده است:

«جناب آقای حسین جابری انصاری

نظر به سوابق، تعهد و تجربیات ارزنده جناب‌عالی و با عنایت به مصوبه مجمع عمومی، به موجب این ابلاغ به سمت «مدیرعامل سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران» منصوب می‌شوید.

امید می‌رود با استعانت از خداوند متعال و ضمن بهره‌گیری از ظرفیت ارزشمند سرمایه انسانی سازمان، در تقویت مرجعیت و تأثیرگذاری خبری، ارایه تصویر صحیح و امیدآفرین از نظام اسلامی و عملکرد و خدمات دولت چهاردهم و انسجام اجتماعی و فرصت‌آفرینی برای دیپلماسی رسانه‌ای، موفق و مؤید باشید.»

پیوست این حکم نیز به شرح زیر است:

1-  تقویت مرجعیت رسانه‌ای (با تأکید بر نسل جوان) مبتنی بر:

1-1- روایت اول و دقیق از اخبار مورد علاقه و نیاز مردم؛

1-2- رصد و روایت‌گری دیدگاه‌های مردم و انتقال آن به مدیران و مسوولان؛

1-3- ارایه گزارش‌های تحلیلی با نگاه آینده‌نگرانه برای برون‌رفت از چالش‌ها؛

1-4- ایجاد فضای نقد و گفت‌وگو پیرامون عملکرد مسوولان و مدیران.

2- شناسایی و استفاده از کارویژه‌های مؤثر برای ارتقای جایگاه ایرنا در روایت اخبار ایران و تأثیرگذاری آن در عرصه بین‌الملل از جمله:

2-1- حضور مؤثر رسانه‌ای در مناطق پرمخاطب و حساس به‌ویژه منطقه و جهان اسلام؛

2-2- ایجاد ارتباط و تعامل مستقیم، مستمر و پایدار با خبرگزاری‌ها و رسانه‌های برتر و تأثیرگذار؛

2-3- تقویت کمی و کیفی مخاطبان ایرنا در سرویس زبان‌های خارجی.

3- استفاده از ظرفیت‌های مردمی (مانند شهروند خبرنگاران در داخل و خارج از کشور) برای روایت و تحلیل اخبار و رخدادها در چهارچوب اصول حرفه‌ای تولید و انتشار

4- توجه جدی به اخبار و گزارش‌های معطوف به خدمات و پیشرفت‌های نظام اسلامی و دولت چهاردهم با حفظ اصول خبری و جذابیت‌های رسانه‌ای

5- تقویت هم‌افزایی‌های موضوعی/ جغرافیایی و مخاطب‌محور با سایر رسانه‌های مؤثر کشور در راستای جهاد تبیین رسانه‌ای

6- مطالعه و شناسایی راهکارهای مبتنی بر اقتصاد سالم رسانه برای افزایش و تأمین منابع پایدار مالی

7- توجه به آموزش و ارتقای منابع انسانی متناسب با اقتضائات جدید رسانه‌ای

گفتنی است حسین جابری انصاری متولد سال ۱۳۴۸ و دارای کارشناسی ارشد در رشته روابط بین‌الملل است.

حسین جابری انصاری کار خود را سه دهه پیش در میز فلسطین وزارت امورخارجه آغاز کرد.

مشاور معاونت عربی و آفریقایی، مدیرکل خاورمیانه عربی و شمال آفریقا، سخنگو و رییس مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای، معاون عربی و آفریقایی، مشاور ارشد وزیر در امور ویژه سیاسی و معاون کنسولی، مجلس و ایرانیان وزارت امور خارجه از جمله مسوولیت‌های او در این سال‌ها بوده است.

به تازگی کتاب «اخگر به گریبان» از او روانه بازار شده که ترجمه خاطرات منیر شفیق، اندیشمند و استراتژیست فلسطینی است.

پیش از این علی نادری مدیرعاملی سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) را بر عهده داشت.

همچنین وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از خدمات و تلاش‌های علی نادری در دوران مسوولیت در این خبرگزاری تقدیر کرد.

نوشته حسین جابری انصاری مدیرعامل خبرگزاری ایرنا شد اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

به گزارش گویای خبر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمدمهدی اسماعیلی در آیین گرامیداشت روز خبرنگار که در محل لانه جاسوسی امریکا برگزار شد، با بیان این مطلب تاکقد کرد: در سال‌های اخیر با تحولاتی که رخ داده، شاهد ارتقای نقش تاثیرگذار حوزه رسانه و اصحاب رسانه در فضای کلی و مدیریتی در داخل کشور و خارج کشور هستیم و امروز نیز فناوری‌های نوین به این مسئله کمک کرده است.

وی افزود: فضای رسانه‌ای از قالب سخت گذشته که نیازمند یک فرآیند پیچیده و دشوار در تهیه و ارسال خبر بود، به فرآیندی ساده و در دسترس تبدیل شده است. اکنون با افرادی مواجه هستیم که شاید شوق و حرفه آن ها ارتباط مستقیمی با حوزه خبرنگاری ندارد، ولی به دلیل موقعیت ممتاز رسانه‌ای جدیدی که ایجاد شده، افراد فعال در این حوزه خودبه‌خود وارد حوزه روایت و خبر می‌شوند و قدرت فناوری‌های نوین است که فضای رسانه‌ای را به طور کلی تغییر داده است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: امروز در محافل حکمرانی با موضوع صوت و تصویر فراگیر روبه‌رو هستیم. شبکه‌‌ای انتشاری که با پشت سر گذاشتن همه مرزهای سیاسی و غیرسیاسی به هر شخصی امکان پیدا کردن مخاطبان جهانی را می‌دهد.

اسماعیلی افزود: اساسا مکان‌های جغرافیایی دور و نزدیک در این فضای رسانه‌ای معنای خودش را از دست داده و هر جایی که خبر تولید می‌‌شود مرکز انتشار خبر است. اما با این توصیفات و تغییرات فناورانه، اصول اخلاقی و هنجارها تغییر نیافت، چون با تغییر فناوری قرار نبوده که این نکات تغییر کنند. اصول اخلاقی، حرفه‌ای و نگاه‌های ایدئولوژیکی در هر خبر وجود دارد و بدون تغییر مانده است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی خطاب به خبرنگاران و فعالان حوزه رسانه گفت: کار و شغل خبرنگاری هم آسان است و هم سخت. سهل است چون امکان انتشار بسیار آسان شده و سخت است به خاطر اینکه به همین نسبت سرعت دغدغه‌های کار صدچندان افزایش یافته و به این دلیل با یک فضای جدید و جنگ روایتی روبه‌رو هستیم.

رئیس شورای فرهنگ عمومی کشور تصریح کرد: روایت‌ها به عنوان یک موضوع اثرگذار در فضای عمومی نظام جهانی شکل گرفته است. رهبر انقلاب از جهاد تبیین صحبت می‌کنند که ذات این جهاد ماموریت محوری خبرنگاران است. وقتی حضرت آیت‌الله امام خامنه‌ای در ارزیابی‌شان در اغتشاشات و فتنه سال گذشته روی ضعف رسانه‌ای و جنگ روانی دشمنان صحبت می‌کنند، باید برای آن برنامه‌ریزی کرد.

وی گفت: امروز ما درگیر یک جنگ ترکیبی هستیم که مهم‌ترین حوزه آن رسانه و جنگ رسانه‌ای است. پارسال در نبردی به شکل پیچیده‌ای از یک تروریسم رسانه‌ای با دشمن درگیر بودیم. تخریب می‌کردند و دروغ‌ها را نشر می‌دادند. این کار دشوار و سنگین را با ماموریت بزرگ نگاه کنید. مقابله با این آرایش بزرگ با استفاده از فناوری‌های نوین برای ما میسر شد.

اسماعیلی ادامه داد: ما باید این تهدید را به فرصت تبدیل کنیم تا فرصت رساندن پیام انقلاب اسلامی و ایجاد امید در میان مردم، گسترش ایمان در میان آحاد جامعه باشد. در ایام محرم دشمن می‌خواست با سرمایه‌گذاری محرم را تبدیل به یک نقطه ضعف برای جامعه ایرانی کند. در یک جنگ گسترده رسانه‌ای وارد این کارزار شدند، ولی مردم ایران با عشق و علاقه خود به اهل بیت (ع) نقشه‌های دشمنان را نقش بر آب کردند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: حوزه جنگ رسانه‌ای می‌تواند گسترش پیدا کند و نباید فقط به افراد با عنوان مشخص خبرنگاری اکتفا کرد. به تعداد عناصر فعال در جبهه انقلاب باید کنشگر رسانه‌ای داشته باشیم که ورود بسیج به این عرصه این نوید را می‌دهد. بسیج یک انسجام بالای اجتماعی را به وجود می‌آورد که این انسجام امروز باید در حوزه رسانه‌ها خودش را نشان دهد.

وی افزود: امیدوارم قدم‌های خوبی که برداشته شده به نتیجه برسد و یک جامعه رسانه‌ای بسیجی انقلابی پرشور داشته باشیم که حوزه کاری‌اش مرزهای جغرافیایی نمی‌شناسد. جامعه‌ای که همه جبهه مقاومت و آزادگان را شامل شود و در این فضای رسانه ان‌شاءالله توفیقاتی زیادی کسب کنیم.

گفتنی است آیین گرامیداشت روز خبرنگار با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، رئیس سازمان بسیج و جمعی از فعالان رسانه در محل لانه سابق جاسوسی برگزار شد.

در این آیین از خانواده‌های شهدای رسانه از جمله خانواده شهید صارمی خبرنگار ایرنا که در حمله طالبان به کنسولگری ایران در مزارشریف به شهادت رسید تقدیر شد.

نوشته خبرنگاری را رکن مهم در حکمرانی کشور می‌دانیم/ جهاد تبیین ماموریت محوری خبرنگاران است اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – اصلی‌ترین هدف خلق و ثبت «رویداد» از منظر وظایف و مأموریت‌های شورای فرهنگ عمومی، ایجاد همبستگی و انسجام اجتماعی است. رویدادسازی و مسأله هویت، ارتباطی مستقیمی با یکدیگر دارند.

حافظه به مثابه فرهنگ

«خاطره‌های تمدنی» ایرانیان اگر زنده و در جریان نباشند، در نتیجه تفاله‌‌های صنعتِ فرهنگ استعماری جایگزین آن شده و رواج خواهد یافت. «رولان بارت» معتقد بود جهان جدید باید اسطوره‌های خودش را درست می‌کرد. بارت، عناصر فرهنگی را «اسطوره» می‌نامد؛ چرا که اسطوره، نوعی گفتار است و پیام‌هایی را می‌رساند. از نظر بارت، همه چیزها در زمانه ما می‌تواند به اسطوره، یعنی نوعی رساننده پیام تبدیل شود. از دیدگاه بارت، اسطوره نوعی گفتار ناقل پیام است. بر این اساس، اسطوره پیام‌رسان گسترده‌ای است که دلالت‌های ناقصی دارد و هر چیزی که دلالتی داشته باشد، می‌تواند اسطوره شود. بارت، درباره مصادیق اسطوره می‌نویسد: «اسطوره تمام جنبه‌های زندگی، قوانین، اخلاقیات، زیبایی‌شناسی‌ها، سیاست‌های خارجی، هنرهای خانه‌داری، ادبیات و آیین‌های نمایشی آن‌ها را شامل می‌شود.» بورژوازی در همۀ جنبه‌ها، نام‌زدایی کرده و اسطوره برای آشکار کردن آن‌ها وارد عمل می‌شود. برای نمونه، بورژوازی، خونریزی در عرصۀ سیاسی و سرزمینی را پشت ایده ملت پنهان ساخته است. اگر بخواهیم در حال حاضر مثالی عینی طرح کنیم، فوتبال به مثابه ورزش محبوب جهانی و بدیهی شده است و ظاهراً نمی‌توان عدم آن را تصور کرد. لذا بایستی به آن جهت داده شود.

رویدادسازی

«رویدادسازی» که پدیده و سیاستی محسوب می‌شود، ایجاد بستری است که آیینی را احیا، بازسازی و بعضاً خلق می‌کند؛ مقوله‌ای که از آن با عنوان احیای مجدد سنت نیز یاد می‌شود. اصلی‌ترین هدف خلق و ثبت «رویداد» از منظر وظایف و مأموریت‌های شورای فرهنگ عمومی، ایجاد همبستگی و انسجام اجتماعی است. رویدادسازی و مسأله هویت، ارتباطی مستقیم دارند. هویت‌های محلی از ظرفیت بالایی برای شکوفایی برخوردار هستند. بالاخص هویت ایرانی- اسلامی در معنای غیرایدئولوژیک، غیرانتزاعی و غیرایدئالیستی خود پدیده‌ای است که ریشه در مؤلفه‌های تاریخی، جغرافیایی، زیست‌محیطی و… داشته و قابلیت عظیمی برای تکثیر و جهش دارد. هویت محلی واجد ظرفیت‌های موسیقایی، بصری، روایی، اسطوره‌ای، زبانی، فراغتی، مصرفی، اقتصادی و… بوده و در یک کلمه می‌تواند سبک زندگی را در معنایی بومی بازسازی و بازآفرینی کند و این مهم‌ترین بستر تولد چیزی است که از آن به «مناسبت یا رویداد» تعبیر می‌کنیم. مقوله مشارکت حداکثری، یکی از ویژگی‌های «رویداد» است و اصولاً آن‌چه یک رویداد را با فرهنگ عمومی مرتبط می‌سازد، خصلت مشارکت است. اصولاً دو دسته انگیزه‌های مادی- معنوی می‌توانند زمینه مشارکت مردمی را مهیا سازند. البته که جوشش و آفرینش‌ها و ظرفیت‌های مردمی در مناسبت‌ها و رویدادسازی‌ها یک اصل است. در روستاها و شهرهای کوچک، آفرینشگران و خلاقان مهمی هستند که متأسفانه مرکزنشینان، چشم و طبعاً دست و پای آن‌ها را بسته و جامعه را به مصرف‌کننده‌ای منفعل (مخاطب) تقلیل داده‌اند.

رویداد و ساخت آن

تا قبل از سال 1987م که اصطلاح گردشگری رویداد مطرح شد، به موارد خاصی از رویدادها مثل رویدادهای برجسته، ابر رویدادها و رویدادهای خاص پرداخته می‌شد. لکن یکی از مهم‌ترین مسایل مورد توجه در عرصه رویدادسازی، مناسک تقویمی و مناسبت‌های فرهنگی است. در سال 1989م، مقاله «رویدادهای خاص: تعریف محصول» توسط گتز منتشر شد که در آن چارچوبی برای برنامه‌ریزی گردشگری رویداد مطرح شده بود. گردشگری رویداد شامل برنامه‌ریزی نظام‌مند، توسعه و بازاریابی آیین‌ها، جشنواره‌ها و رویدادهای ویژه است که می‌تواند جاذبه میدانی برای گردشگران غیر بومی ایجاد کند، تصویر مطلوبی از میزبان یا موضوع رویداد بر جای بگذارد، فرایندهای ایجاد زیرساخت و رشد اقتصادی را شتاب ببخشد و الهام‌بخش ایجاد جذابیت در دیگر بخش‌ها باشد. نقش گردشگری رویداد، در حفظ سنت‌های فرهنگی هر جامعه است. رویدادها، نقش مهمی در حفظ ساختارهای اساسی یک جامعه دارند و فرصتی برای حفظ و احیای آداب و رسومی که به دست فراموشی سپرده شده‌اند، فراهم می‌کنند که از آن به پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس محلی یاد می‌شود. هم چنین، گاهی گردشگری رویدادی که در مکانی به جز سرچشمه اصلی خود برگزار می‌شود، می‌تواند به عنوان تسهیل‌کننده و ترغیب‌کننده احساسات میهن‌دوستی و وطن‌پرستی در میان افرادی که به کشورهای دیگر مهاجرت کرده‌اند، مورد استفاده قرار گیرد. در یک تقسیم‌بندی می‌توان رویدادسازی را به رویداد ورزشی، مذهبی، موسیقی، دولتی و سیاسی، تجاری و خصوصی تقسیم کرد.

جدا از آثار اقتصادی مترتب بر گردشگری رویداد، این نوع از گردشگری می‌تواند تغییرات اجتماعی و فرهنگی خوبی بر جای گذارد. افزایش ارتباط میان فرهنگی، احیای فرهنگ بومی نظیر صنایع دستی، زبان، سنت‌ها، غذاها و…، احیای همبستگی اجتماعی، ایجاد حس غرور در ساکنان، انتقال فرهنگ به نسل‌های بعدی، خودکفایی جامعه یا اعتباربخشی به آن، افزایش عزت نفس و همبستگی اجتماعی را به دنبال دارد.

سیاست و مأموریت غنی‌سازی تقویم

اصل مناسک‌سازی‌های رایج در عصر کنونی مبتنی بر فضای مجازی است. این خود تهدیدی بر گوناگونی فرهنگی است. مناسبت‌ها و  مناسک رسانه‌ای شده در عصر مجازی بی‌ریشه، دفعی و بی‌هویت هستند. در شرایط بی‌تاریخی، بی‌ریشگی و انسلاخ هویتی جوامع همگون شده، چالش‌های فضای مجازی عملاً مناسک و رویدادهای فراغتی زندگی را می‌سازند. اما در شرایط اقتدار هویتی هر روز و حتی هر بخش روز، مشحون از معانی و وقایع است؛ وقایعی که زمان را زنده و مکان را معنامند می‌کند. جهان بی‌ریشه با اتفاق و حادثه سرگرم می‌شود؛ اما جوامع متمدن و تاریخ‌مند واقعه‌گرا و واقعه سازند. اسطوره‌های آن‌ها یک شبه و یک روزه نیستند و در طول تاریخ کشیده شده‌اند. انفعال در مقابل ارتباطات جهانی مبتنی بر فضای مجازی، تهدیدهای مهمی برای فرهنگ‌های بومی و ملی ایجاد کرده است. اگر نتوانیم تقویم ملی‌مان را غنی‌سازی و متوازن کنیم، نخواهیم توانست در برابر گرداب موجود ایستادگی کنیم. سیاست فرهنگی قاطع جمهوری اسلامی، نقد کردن و به کار انداختن همه موجودیت، ظرفیت و سرمایه ارزشمند و عمیقِ سنت اسلامی- ایرانی است که به غنی‌سازی هویت ملی ایرانیان منجر می‌شود. در واقع حافظه فرهنگی و خاطرات تمدنی (تعبیر رهبری)، هویت ملی را از تهاجم مصون می‌دارند.

شورای فرهنگ عمومی، تصمیم ساز و تصمیم‌گیر و سیاست‌گذار این عرصه و رصدگر مهم تحولات حقیقی و مجازی تقویم و مناسبت‌هاست. همان‌طور که برای تقویم رسمی کشور می‌اندیشیم، باید به مناسبت‌های غیر رسمی هم توجه داشت. حتی این دسته هم یک جا تهدید نیستند و نباید از خلاقیت‌ها یا ظرفیت‌های آن غفلت کرد. گاهی واجب نیست هر رویداد، خاطره و واقعه‌ای را به تقویم محدود رسمی کشور پیوند بزنیم. انتظار سایر مردم و به ویژه مسؤولان و نمایندگان مجلس هم گاهی مالایطاق است. لذا در این عرصه نباید از رویدادسازی ناامید شد و نه انتظار داشت هر شهرستان و رویداد کوچکی، ضمن پذیرش اهمیت و قداست آن در تقویم رسمی کشور جا پیدا کند.

تعریف روزمحصول‌ها و روز استان‌ها، از جمله سیاست‌های شورای فرهنگ عمومی در راستای غنی‌سازی تقویم است. تعیین این روزها با هدف احیای سنت‌ها و بازآفرینی بومی انجام شده که اتفاقاً در برنامه تحول دولت مردمی نیز مدنظر است. تعریف محصول و اختصاص روزی خاص برای هر استان و یک ناحیه و اقلیم باعث ایجاد همگرایی بیشتر، استحکام و بالندگی هویت محلی و  افزایش انسجام و نشاط اجتماعی مؤثر خواهد شد.

از سوی دیگر، تصویب و ابلاغ تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور، به موازات تقویم رسمی کشور، فرصتی را برای نام‌گذاری روزهای مختلف برای اقشار مختلف فراهم می‌نماید. هر شهروند و خانواده‌ای طبعاً با سبک و کار و حرفه و مهارت و صنفی سر و کار دارد. برخی از اقشار، البته در تقویم رسمی، صاحب روز و توجه ملی بوده‌اند (دانشجو، دانش آموز، معلم، پزشک، پرستار، مهندس و…). لکن هزاران حرفه و شغل و تخصص دیگر در جامعه ما به مثابه سازمان اقتصاد ملی و معیشت مردم حیات دارند که می‌توان روزهایی را به یاد آنان، رویدادمحور کرد، به اخلاق کسب و کارشان توجه نمود، خاطرات و سوابق تمدنی آنان را بازیابی کرد و البته رابطه مردم و آن حرفه و کار را تقویت کرد. این اقدام و ایده مبارک، تحفه‌ای از نظام فرهنگی کشور در سال حمایت از تولید ملی است و امید است با همکاری رسانه‌ها مؤثر افتد.

نوشته نقش رویدادسازی و تقویم در سیاست‌های هویتی و حافظه تاریخی-فرهنگی اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – ایجاد نشاط و امید اجتماعی، یکی از وظایف حکومت است. موضوعی که می‌تواند مسیر پیشرفت جوامع را هموار کرده و زمینه بحران‌های مختلف را محدود و مسدود سازد. این وظیفه در جامعه امروز ایران از اولویت مضاعفی برخوردار است؛ چرا که دشمنان این مرز و بوم از هیچ تلاشی برای ایجاد یأس، ناامیدی و سرخوردگی در جامعه ایرانی فروگذار نمی‌‌کنند. چگونگی خارج ساختن جامعه از اتمسفر منفی ‌اندیشی و ایجاد امید و مثبت‌‌نگری به آینده در یک فضای ملموس و در دسترس، از اولویت‌­ها است.

یکی از موارد، برگزاری «رویدادها» با هدف تقویت ارزش‌های سنتی و بازسازی آن در جهان جدید است. با ورود به عرصه‌های جهان جدید از جمله سرمایه‌گذاری در ساخت بازی‌‌های رایانه‌ای، شبکه‌های اجتماعی و تنظیم رویکرد جامعه نسبت به رویدادهای جهانی (نظیر گسترش مصرف موسیقی، آموزش زبان، گرایش جوانان به سمت رمزارزها و…) می‌‌توان این موضوع را در دستور کار نهادهای فرهنگی قرار داد. اصلی‌ترین هدف برگزاری «رویداد»، ایجاد همبستگی و انسجام اجتماعی است.

برگزاری «رویداد» از ابعاد مختلفی می‌تواند مورد توجه سیاست‌‌گذاران قرار گیرد. از سه بعد می‌توان به پیشنهاد برگزاری رویداد توجه کرد: فضای عمومی جامعه، روح حاکم بر نظام اداری، مسأله هویت.

– پر شدن زندگی روزمره از وقایع تکراری، خبرهای منفی و چشم‌اندازهای نگران‌‌کننده، یکی از واقعیت‌های امروز جامعه ما است. به طور کلی انسان‌ها از انجام امور تکراری، خسته و ملول می‌‌شوند و از امور خرق عادت استقبال می‌‌کنند. جایگاه محرم و صفر، نوروز و ماه مبارک رمضان در زیست ایرانی- اسلامی و تقویم سالانه کشور، نشانه همین موضوع است. ضمن این که گرایش مزبور در جامعه جدید شدت بیشتری یافته و مردمان دوره معاصر دایماً درصدد دستیابی به امر نو و وضعیت نو بودگی هستند. از سوی دیگر، محدود شدن اوقات فراغت به فضاهای شخصی و بعضاً شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی که در دوران فراگیری ویروس کرونا شدت یافت، پیامدهای بسیاری برای جامعه ایرانی داشته است. جامعه‌ای که دشمنان آن دستِ بالایی در عرصه مجازی داشته و ناتوانی در نفوذ به عرصه عینی و فیزیکی جامعه را در فضای مجازی جبران کرده‌اند. مجموعه عوامل فوق سبب شده است تا جامعه به شدت نیازمند خبرهای خوب و امیدآفرین باشد؛ خبرهایی که مردم را از عرصه فردی و مجازی به محیط جمعی و عینی وارد کند.

– کم بودن یا ناچیز بودن بودجه‌های عمرانی، محدودیت مراجعان برای دریافت مجوز فعالیت‌‌های تولیدی، خدماتی و… سبب پیدایش نوعی بیکاری پنهان در نظام اداری کشور شده است؛ موضوعی که احساس ناتوانی و بیهودگی را در ساختار بوروکراسی و دیوانی ایران گسترش می‌دهد و فرهنگ بطالت را توسعه می‌بخشد. این در حالی است که بیکارگی، احساس غیرمفید بودن و دریافت حقوق بدون ارایه خدمت، نه تنها ریشه‌های عزت نفس و افزایش خلاقیت و شکوفایی استعداد افراد و مجموعه‌‌ها را می‌خشکاند، بلکه سبب فسادآفرینی فردی و سازمانی خواهد شد. بنابراین، نظام اداری کشور به شدت نیازمند تزریق حس مفید بودن، کارآمدی و اثربخشی است.

– هنگامی که درباره «رویداد» سخن گفته می‌‌شود، به ناگاه طیفی از پدیده‌های مشابه و دغدغه‌‌های فرهنگی به اذهان وارد می‌‌شود. ولنتاین، نوروز و گلاب‌گیری در کاشان، رویدادهایی دارای دامنه نفوذ و بازار جهانی، ملی و محلی هستند. هویت‌های محلی از پتانسیل بالایی برای شکوفایی برخوردار هستند. به ویژه هویت ایرانی- اسلامی، پدیده‌‌ای است که ریشه در مؤلفه‌های تاریخی، جغرافیایی، زیست‌ محیطی و… داشته و قابلیت عظیمی برای تکثیر و جهش دارد. هویت محلی واجد ظرفیت‌‌های موسیقایی، بصری، روایی، اسطوره‌‌ای، زبانی، فراغتی، مصرفی، اقتصادی و… بوده و در یک کلمه می‌‌تواند سبک زندگی را در معنایی بومی بازسازی و بازآفرینی کند و این مهم‌ ترین بستر تولد چیزی است که از آن به «رویداد» تعبیر می‌کنیم.

با توجه به وضع کنونی کشور، آن چه هویت ملی را تقویت می‌کند، ایجاد امید به آینده و توجه بیشتر به مزایای زندگی در یک سرزمین است. بنابراین، برگزاری رویداد به اهتمام نهادهای رسمی، سه کارکرد دارد:

۱- نظارت ضمنی محتوایی و کنترل خط اصلی روایتی که از رویداد شکل می‌‌گیرد؛

۲- جلوگیری از انفعال و فروخفتگی جامعه که به بددلی‌‌ها و یأس عمومی دامن زده و اذهان مردم را آماده پذیرش امور ویرانگر می‌سازد؛

۳- گنجاندن نمادهایی مانند پرچم، سرود ملی، زبان فارسی و… در حاشیه رویداد که معمولاً با استقبال مردم رو به­ رو می‌‌شوند.

بنابراین، «رویداد» باید بتواند همه ظرفیت‌های مادی و معنوی و انسانی را با محوریت یک ظرفیت خاص و منحصر به فرد به خدمت درآورد.

امروزه بخش‌‌هایی از ظرفیت‌ فرهنگ‌‌های محلی در جهات مختلفی فعال هستند و مثلاً در قالب‌هایی نظیر ایجاد بازارچه‌های فروش محصولات، ارایه خدمات تورهای گردشگری یک روزه، شرکت در تفریحات گروهی و خانوادگی، گرفتن غرفه در جشنواره‌های مردم ‌شناسی و… پی­‌گیری می‌‌شوند. اما عمده قالب‌‌های کنونی نمی‌‌توانند ظرفیت‌های موجود را در قالب رویدادی فراگیر که بتواند مردم و فرهنگ عمومی را متأثر سازد، متبلور کنند.

استان‌ها و شهرستان‌‌های کشور می‌بایست فهرستی از ظرفیت‌‌هایی که تمایز آن‌ها را از سایر مناطق برجسته می‌‌سازد، احصا کنند. ظرفیت‌های ارسالی باید با روایت دقیق و موجزی همراه باشند که چگونگی طراحی این ظرفیت در قالب یک رویداد و هم­ راستا با هویت ملی را ترسیم نماید.

برگزاری یک رویداد نیازمند توجه به سه مقوله «تأمین مشارکت حداکثری» و «آشنایی با مخاطرات اجرایی» و در صورت لزوم «راهبرد اولویت ‌یابی» است.

– مقوله مشارکت حداکثری، یکی از ویژگی‌‌های «رویداد» است و اصولاً  آن چه یک رویداد را با فرهنگ عمومی مرتبط می‌سازد، خصلت مشارکت است. به همین ترتیب، بسیاری از همایش‌ها و سمینارهای تخصصی که در کشور برگزار می‌شوند، خصلت همگانی نداشته و نمی‌توانند فرهنگ عمومی را متأثر سازند. از سوی دیگر، همواره این سؤال وجود دارد که چگونه می‌‌توان زمینه مشارکت مردمی را فراهم ساخت؟ این پرسش در شرایطی ذهن سیاست‌گذار را به خود معطوف ‌کرده است که کمابیش روشن است ظرفیت‌‌هایی مانند اقشار، اصناف، خیریه‌‌ها، مساجد، هیأت‌ها و حسینیه‌ها، نخبگان، معتمدین، نهادهای غیردولتی و… واسطه‌های واگذاری امور به مردم هستند.

اصولاً سه دسته انگیزه‌های مادی، معنوی و فرامادی می‌‌توانند زمینه مشارکت مردمی را مهیا سازند. به عنوان مثال، انگیزه‌‌های معنوی سبب مشارکت مردم در اقامه عزای امام حسین علیه السلام هستند. آیین‌ها و مناسکی نظیر برپایی «کاروان‌های راهیان نور» و نیز «پیاده‌روی اربعین» به عنوان پدیده‌های معنوی خاص مطرح شده ‌اند. هم­ چنین، کسب منافع مادی اعم از کسب درآمد و نوسازی محل کار یا افزایش احترام و پرستیژ اجتماعی می‌‌تواند اقشار و اصناف را برای ورود به عرصه عمومی ترغیب کند. سرانجام، انگیزه‌‌های فرامادی می‌‌توانند زمینه مشارکت خیرین برای ساخت مدارس در مناطق محروم را ایجاد کنند یا دانشجویان را به مطالبه عدالت تشویق نمایند. در این شرایط، جلب مشارکت قاطبه مردم در یک رویداد، مستلزم شناسایی انگیزه‌ها و نیز هدایت و حمایت از صاحبان انگیزه است.

– عدم واگذاری نقش اصلی به مردم (اقشار، اصناف، خیریه‌ها، مساجد، هیأت‌ها و حسینیه‌ها، نخبگان، معتمدین، نهادهای غیردولتی) در رویداد، برخلاف هدف برگزاری آن است. تبدیل رویداد به محمل سخنرانی مقامات صاحبان تریبون نظیر استاندار، فرماندار، امام جمعه، فرماندهان نظامی و سایر مسؤولان دولتی، نادیده گرفتن علایق و تمایلات مردم را در پی دارد.

– مشارکت اجتماعی با انگیزه‌‌های متعددی مرتبط است که انگیزه اقتصادی یکی از آن‌ها است. حال اگر ظرفیت محلی وجود دارد که نمی‌تواند هیچ یک از انواع انگیزه‌های انسانی را تحریک کند، بدیهی است که باید در فرآیند دیگری مورد توجه واقع شود و آن، فرآیند اولویت‌یابی است. در نتیجه، ظرفیتی که هیچ انگیزه‌ای حاضر به حمایت از آن نیست- اگر حقیقتاً چنین ظرفیتی وجود داشته باشد- تنها در صورتی قابل پی ­گیری است که اولویت آن برای مسؤولان محلی و ملی روشن شود و به واسطه اولویت بالای خود، امکان جلب سرمایه‌‌گذاری دولتی در این عرصه را فراهم کند. ضمن این که پرداختن به ظرفیت‌های بدون هیچ ­گونه حامی، بسیار محدود خواهد بود؛ چرا که دولت جمهوری اسلامی به لحاظ مالی و نیروی انسانی توان زیادی برای پرداختن به چنین ظرفیت‌هایی ندارد.

منبع

– تقویت نشاط اجتماعی و هویت ملی از دریچه بازآفرینی ظرفیت ‌های محلی و خلق رویدادهای مشارکت‌ آفرین، اسماعیل نوده فراهانی، 1400

نوشته لزوم ایجاد و تقویت نشاط و امید اجتماعی در جامعه اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.