بعضی از واژه‌ها، دو گونه تلفظ دارند که یکی از آنها درست و دیگری نادرست است.

کلماتی که شباهت آوایی با هم دارند (کلمات متشابه):

نوشته لذت نوشتن (قسمت پانزدهم) اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

آن­چه که امروز زبان فارسی را تهدید می‌­کند و بسیار آزاردهنده است، یکی، تأثیری است که ترجمه از زبان‌­های بیگانه بر دستور زبان فارسی می‌­گذارد و دیگری، استفاده از کلمات و واژگان و اصطلاحات زبان­‌‌های بیگانه است که در زبان فارسی وارد شده است.

متأسفانه در جامعه کنونی، اختلال در نگارش و گویش فارسی برخی افراد جامعه، به ویژه نسل جوان و عدم توجه به درست­‌گویی، درست­‌نویسی در فضای مجازی دیده می­‌شود که رفع این معضل، نیاز به بررسی دقیق را می­‌طلبد.

در این یادداشت کوشیده شده است تا درست­‌نویسی برخی از موارد ضروری، برای یک­پارچگی در متن‌های اداری، ارایه شود.

نوشتن واژه «الله» به صورت «ا…» پسندیده نیست. در اسامی اشخاص هم، نوشتن واژه «الله» به صورت «اله» صحیح نیست.

واژه «جهت» در گفتار و نوشتار، در اغلب موارد، به جای حرف اضافه «برای» به کار می­‌رود و گاهی نیز حرف اضافه «به» بر آن مقدم می­‌شود و به صورت «به جهت» به کار می‌­رود. «جهت» و «به  جهت» بیشتر بیانگر سمت و سو است و بهتر است به جای آن، همان حرف اضافه «برای» استفاده شود.

اصطلاح «برخوردار بودن» در فارسی فقط در امور ستوده به کار می‌­رود و باید از به کار بردن آن با امور ناستوده و منفی پرهیز کرد.

«می‌­باشد» و دیگر صیغه­‌های «باشیدن» در گفتار عادی مردم رایج نیست و به عنوان فعل اسنادی، هیچ فرقی با «است» ندارد و بنابراین نیازی نیست که جانشین آن شود.

«گشتن» یا «گردیدن» در زبان فارسی، دو کاربرد مختلف دارد: نخست، به صورت فعلی خاص عمل می­‌کند و به معنای «چرخیدن» یا «گردش کردن» است و دوم، فعل عام یا اسنادی است و از این لحاظ معادل «شدن» است و در جایی به کار می­‌رود که مراد در آن، نشان دادن تغییر و دگرگونی در چیزی و از حالی به حالی شدن آن چیز است. مثلاً کتاب ترجمه گشت (یعنی پیش از آن به زبان دیگری بوده است)، شهر ویران گردید (یعنی پیش از آن آباد بوده است)، مرد پیر گشت (یعنی پیش از آن جوان بوده است)، درخت سبز گشت (یعنی پیش از آن نروییده بوده است)، چراغ روشن گشت (یعنی پیش از آن خاموش بوده است) و… که در همه این موارد می­‌توان «شدن» را به کار برد. ولی هرگاه نشان دادن تغییر و دگرگونی در چیزی مراد نباشد، نمی­‌توان از «گشتن» بهره گرفت و باید «شدن» به کار برد. مثلاً «مداد پیدا گردید» نادرست است؛ چرا که چیزی در مداد تغییر نکرده است.

واژه «نمودن» به معنای «نمایش دادن» و «آشکار کردن» است و نباید به جای فعل «کردن» یا «انجام دادن» استفاده شود.

کاربرد درست «داشتن»

نوشته لذت نوشتن (قسمت اول) اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

او بعد از پایان تحصیلات، رو به عرفان و سلوک معنوی آورد و به اصفهان رفت تا علم منطق را بیاموزد. او در همین شهر بود که برای نخستین بار با افکار ابن سینا روبه رو شد. سهروردی، سفرهای زیادی انجام داد و به مراغه و البته شهر حلب نیز سفر کرد و از محضر، مشایخ و استادان تصوف استفاده برده و مدت زیادی را به اعتکاف و تفکر و عبادت سپری کرد.

سهروردی، چهره برجسته‌­ای در حکمت، فلسفه و عرفان در فرهنگ ایران زمین است. وی به عنوان بنیان‌گذار و مؤسس مکتب اشراقی معرفی می‌ شود. فلسفه اشراق، زمانی ظهور کرد که فلسفه مشاء چنان به عرصه تفکر فلسفی سلطه یافته بود که کسی جرأت تردید در اصول فلسفه مشاء را به خود راه نمی‌داد.

فلسفه مشاء به واسطه فلسفه اشراق و فلسفه اشراق نیز به واسطه ظهور حکمت متعالیه، کامل‌تر شد. این امر بیانگر آن است که آنچه امروزه به فلسفه اسلامی موسوم است، نباید با دین اشتباه گرفته شود؛ چون دین، یک حقیقتی است که مبدأ و خاستگاهش خدا و علم مطلق است. او کامل است، پس دین او هم کامل است؛ چون معرفی کننده دین خداست. اما فلسفه، یعنی تفکر بشری و با اصول و قواعدی به سمت حقایق هستی پیش می‌رود.

امروزه در غرب، ماهیت فلسفه اسلامی به عنوان یک موضوع فکری پذیرفته شده و نقش مهم سهروردی هم در این زمینه قابل توجه است. محققان غربی با بررسی اندیشه و آثار بزرگانی چون سهروردی، به این جمع بندی رسیده‌اند که سهم عمده‌ای از فضای تفکری جهان، متعلق به ایران و اسلام است و تا امروز هم این مسأله تداوم دارد.

از سهروردی در طول عمر کوتاه وی، حدود 50 کتاب و رساله به یادگار مانده است. آثار سهروردی را می‌توان به چهار بخش تقسیم کرد:

1- کتاب های صرفاً فلسفی که به زبان عربی بوده و معروف‌ترین آن، حکمت الاشراق است.

2- رساله‌های عرفانی که به زبان پارسی و برخی به زبان عربی بوده، از جمله «عقل سرخ، آواز پر جبرییل، صفیر سیمرغ و لغت موران» به زبان پارسی و «هیاکل النور و کلمه التصوف» به زبان عربی است.

3- ترجمه‌ها و شرح‌هایی که بر کتب پیشینیان، قرآن و احادیث نوشته است. مانند ترجمه فارسی «رساله الطیر» ابن سینا و «شرحی بر اشارات و تنبیهات» ابن سینا و تفاسیری بر چند سوره قرآن کریم.

4- دعاها و مناجات نامه‌هایی که به زبان عربی است و آنها را «الواردات و التقدیسات» نامیده است.

برخی بر این باورند که روش اشراقی را ابن سینا بنیان نهاده و معتقدند ابن سینا در کتاب «منطق المشرقین» و سه فصل آخر کتاب «اشارات و تنبیهات» به آن اشاره کرده است. اما با تمام این احوال، همه دوستداران فلسفه معتقدند اگر ابن سینا بنیان‌گذار فلسفه اشراق باشد یا نباشد، این سهروردی است که حکمت اشراق را به حد اعلا و تکامل رسانده است.

سهروردی برای تدوین فلسفه خویش، منابع متعددی داشت که با گردآوری آنها و تنظیم شگفت انگیز در کنار هم، فلسفه نوین خود را پایه گذاری کرد. این منابع به سه دسته کلی تقسیم شده‌اند:

1- حکمت الهی پونان

2- حکمت مشاء

3- حکمت ایران‌باستان

می­‌توان گفت تنها فیلسوفی که در تاریخ فلسفه ایران دارای دستگاه فلسفی است و نشان دهنده توجه او به بحث نظریه‌پردازی است، سهروردی بوده و فقط اوست که چنین دستگاهی دارد.

منابع

1- حاکمیت الاشراق (سهروردی)، ترجمه سیدجعفر سجادی

2- شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی، دکتر دینانی

3- تاریخ فلسفه اسلامی، حنا فاخوری، ترجمه عبدالمحمد آیتی

4- سهروردی و اندیشمندان پس از وی، محمد بقایی ماکان

5- تاریخ فلسفه اشراق: از سهروردی تا علامه طباطبایی، حسن سیّدعرب

نوشته روز بزرگداشت شیخ شهاب الدین سهروردی (شیخ اشراق) اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.