گویای خبر – بخش تعاون با اتکا به ظرفیت‌های نامحدود تجمیع سرمایه‌های خرد، پیوند منافع تولیدکننده و مصرف‌کننده و شبکه‌سازی مویرگی در سراسر کشور، نقشی راهبردی در پدافند غیرعامل اقتصادی، تامین امنیت غذایی و خنثی‌سازی تکانه‌های ارزی ایفا می‌کند. این نوشتار به واکاوی الزامات مدیریتی و نهادی گذار به اقتصاد تعاون‌محور در تراز جنگ اقتصادی می‌پردازد.

۱.جنگ اقتصادی و ضرورت تغییر پارادایم به اقتصاد مردمی

تحریم‌های یکجانبه و محدودسازی مجاری بانکی و تجاری، نه صرفاً یک اختلال موقت، بلکه تهاجمی سازمان‌یافته علیه معیشت عمومی و بنیان‌های تولید ملی است. در این فضا، الگوهای سنتی اداره بنگاه‌ها به دلیل عدم تاب‌آوری، هزینه‌های مبادله بالا و تمایل به رفتارهای سوداگرانه و احتکار، کارآمدی خود را از دست می‌دهند.

اقتصاد مقاومتی بر پایه مردمی‌سازی پایدار، تقویت تولید درون‌زا و عدالت در توزیع بنیان نهاده شده است؛ ارکانی که منطبق بر فلسفه وجودی بخش تعاون هستند.

۲. مبانی نظری: نظریه تاب‌آوری سازمانی و کاهش آسیب‌پذیری در تحریم

از منظر نهادگرایی و نظریه تاب‌آوری (Resilience Theory)، سیستم‌های غیرمتمرکز، شبکه‌ای و با توزیع گسترده ریسک، در برابر شوک‌های بیرونی مقاومت بالاتری دارند:

{شاخص تاب‌آوری اقتصادی} ={درون‌زایی تولید}{سرمایه اجتماعی و اعتماد سازمانی}{تمرکزپذیری انحصار} {وابستگی به ارز خارجی}}

تعاونی‌ها به دلیل پیوند منافع اعضا با بقای بنگاه، ریسک انحلال و فرار سرمایه را در شرایط بحران به حداقل می‌رسانند و به عنوان سپر پدافندی اقتصاد ملی عمل می‌کنند.

۳. کارکردهای محوری اقتصاد تعاون در مهار اثرات تحریم و جنگ اقتصادی

الف) شکستن انحصارات توزیع و تضمین امنیت معیشت و کالا

در دوران فشار تحریمی، اخلال در نظام توزیع و سفته‌بازی، تورم انتظاری را تشدید می‌کند. شبکه گسترده تعاونی‌های مصرف و تامین، به دلیل شفافیت ذاتی و حذف انگیزه احتکار، بهترین سازوکار تضمین امنیت غذایی و توزیع کالاهای اساسی بدون ایجاد رانت قیمتی به شمار می‌روند.

ب) دیپلماسی تجاری نامتقارن از طریق تعاونی‌های مرزنشینان

تعاونی‌های مرزی و پیوندهای فرامرزی منطقه‌ای، بستری مناسب برای تهاتر کالا، دورزدن محدودیت‌های سوئیفت و حفظ جریان ورود کالاهای اساسی و واسطه‌ای تولید با ریسک رصدپذیری بسیار پایین برای نهادهای تحریم‌کننده هستند.

ج) مهار سرگردانی نقدینگی و هدایت سرمایه‌های خرد

تورم ساختاری ناشی از تحریم منجر به فرار سرمایه‌ها به بازارهای طلا و ارز می‌شود. تعاونی‌های تولیدی و اعتباری با تجمیع منابع خرد و هدایت مستقیم آن‌ها به سمت پروژه‌های مولد محلی، مانع از تعمیق رکود تورمی می‌شوند.

۴. چالش‌های درونی و الزامات بازآفرینی در بخش تعاون

برای ایفای نقش مقاومتی، تعاونی‌ها باید بر ضعف‌های داخلی خود غلبه کنند:

1. تخصیص ناکارآمد اعتبارات دولتی: پرهیز از نگاه رانتی و مشروط‌سازی حمایت‌ها به بهره‌وری واقعی و سهم بازار.
2. سنتی‌ماندن ساختارهای مدیریتی: الزام به به‌کارگیری فناوری‌های داده‌محور، زنجیره بلوکی (Blockchain) در ردیابی کالا و شفافیت مالی.
3. تشتت و ضعف ادغام: ضرورت تشکیل کنسرسیوم‌ها، اتحادیه‌ها و هلدینگ‌های تخصصی تعاونی با مقیاس بزرگ برای چانه‌زنی در بازارهای ملی و منطقه‌ای.

علی ایحالا نگارنده این سطور قائل است که: اقتصاد تعاونی، ستون فقرات تحقق فرامین اقتصاد مقاومتی و بی‌اثرسازی حربه‌های تحریمی دشمن است. سیاست‌گذاران ملی در شرایط کنونی باید بخش تعاون را از حاشیه سیاست‌های حمایتی به متن برنامه‌ریزی‌های پدافند غیرعامل، امنیت غذایی و بازرگانی مقاومتی منتقل سازند.

آزادسازی ظرفیت‌های قانونی تعاون، تسهیل رگولاتوری و توانمندسازی مالیاتی و گمرکی تعاونی‌های مولد، متضمن مصونیت‌بخشی به ساختار اقتصادی کشور در برابر هرگونه تکانه و بحران ژئوپلیتیک خواهد بود.

نوشته <ul> <li> <h6>به بهانه گرامیداشت هفته تعاون؛</h5> </li> <li><strong>ضرورت اقتصاد تعاون در تحریم‌های بین‌المللی و جنگ اقتصادی</strong></li> </ul> اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – اصل حمایت از قدرت خرید سفر قابل دفاع است؛ اما افزایش اعتبار، لزوماً به معنای افزایش سفر نیست. اگر این سیاست بدون مطالعه دقیق رفتار عرضه و تقاضا اجرا شود، حتی ممکن است بخشی از آثار مورد انتظار آن معکوس شود.

نخستین نگرانی، احتمال اثرگذاری اعتبار جدید بر قیمت خدمات گردشگری است. وقتی قدرت خرید متقاضی افزایش پیدا می‌کند، اما ظرفیت عرضه در کوتاه‌مدت ثابت می‌ماند، این خطر وجود دارد که بخشی از منابع اعتباری جدید، به جای افزایش واقعی سفر، از طریق افزایش قیمت هتل، اقامتگاه، حمل‌ونقل و سایر خدمات جذب شود. در چنین شرایطی، وام سفر ممکن است عملاً به جای آنکه سفر را ارزان کند، بخشی از هزینه افزایش‌یافته سفر را تامین کند.

به زبان ساده‌تر، اگر عرضه متناسب با افزایش تقاضا رشد نکند، ممکن است اعتبار بیشتری به بازار وارد کنیم، اما سفر ارزان‌تری به دست نیاوریم.

نگرانی دوم، عدم تعادل در توزیع جغرافیایی سفر است. اگر سفرکارت صرفاً یک اعتبار عمومی باشد و مقصد و زمان سفر در طراحی آن نقشی نداشته باشد، طبیعی است که بخش عمده تقاضای جدید نیز به سمت همان مقاصد شناخته‌شده و پر تقاضای فعلی حرکت کند. این امر می‌تواند فشار بر مقاصد اشباع‌شده را افزایش دهد و در مقابل، سهم مناطق کمترشناخته‌شده و دارای ظرفیت را همچنان پایین نگه دارد.

سیاست‌گذار باید از خود بپرسد: چرا از یک ابزار مالی ملی برای بازطراحی نقشه سفر در ایران استفاده نکنیم؟
می‌توان برای مقاصد کمترشناخته‌شده، فصل‌های کم‌تقاضا، مناطق روستایی و شهرهای دارای ظرفیت، مشوق‌های متفاوت تعریف کرد. در غیر این صورت، ممکن است سفرکارت به جای توزیع متوازن منافع گردشگری، صرفاً تقاضا را در همان مسیرهای موجود تقویت کند.

اما شاید مهم‌ترین پرسش، ماهیت اقتصادی خود کارت باشد.

اگر سفرکارت در قالب تسهیلات بانکی با نرخ سود و هزینه‌های مالی قابل توجه عرضه شود، باید شفاف اعلام شود که هزینه واقعی استفاده از آن برای خانوار چقدر است. گردشگری نباید بهانه‌ای برای افزایش بدهی خانوار یا ایجاد یک چرخه اعتباری پرهزینه شود.

اگر بخش قابل توجهی از اعتبار سفر، نهایتاً با نرخ سود بالا به خانوار ارایه شود، این پرسش جدی مطرح می‌شود که چه کسی بیشترین منفعت را از این طرح خواهد برد؟ مسافر، صنعت گردشگری یا نظام مالی؟

این پرسش، اتهام نیست؛ یک مطالبه کارشناسی است و پاسخ آن باید شفاف باشد.

اگر سهم اصلی ارزش ایجادشده در این زنجیره نصیب شبکه بانکی و مالی شود، اما مسافر همچنان با هزینه بالای سفر و بازپرداخت سنگین مواجه باشد، نمی‌توان آن را یک سیاست موفق گردشگری دانست.

از همین رو، باید مراقب باشیم «سفرکارت» به یک کارت بانکی با برچسب گردشگری تقلیل پیدا نکند.

بانک باید ابزار سیاست گردشگری باشد، نه این‌که سیاست گردشگری در خدمت توسعه یک محصول بانکی قرار گیرد.

در مقابل، اگر این ابزار بتواند اعتبار ارزان و هدفمند ایجاد کند، به شبکه واقعی خدمات گردشگری متصل شود، قیمت‌ها را قابل رصد کند و مشوق‌های آن به سمت مقاصد و فصل‌های مورد نیاز کشور هدایت شود، می‌تواند به یک سیاست موثر تبدیل شود.

نکته مهم دیگر این است که موفقیت سفرکارت نباید با تعداد کارت‌های صادرشده یا حجم تسهیلات پرداختی سنجیده شود. باید مشخص باشد که این سیاست چند سفر جدید ایجاد کرده، چند شب اقامت به صنعت گردشگری افزوده، چه میزان اشتغال ایجاد کرده و چه مقدار از منابع آن به کسب‌وکارهای گردشگری و اقتصاد محلی رسیده است.

سفرکارت در صورت طراحی صحیح حتی می‌تواند به ابزار مدیریت مقصد و تولید داده‌های ارزشمند گردشگری تبدیل شود؛ اما این زمانی اتفاق می‌افتد که از ابتدا با نگاه حکمرانی گردشگری طراحی شود، نه صرفاً با نگاه بانکی.

پیشنهاد مشخص من این است که پیش از توسعه گسترده طرح، سه موضوع به‌صورت شفاف مشخص شود:

• یکم؛ هزینه واقعی اعتبار برای خانوار و نرخ سود و کارمزد آن.
• دوم؛ سازوکار جلوگیری از انتقال اعتبار به افزایش قیمت خدمات گردشگری.
• سوم؛ مکانیسم توزیع جغرافیایی و زمانی تقاضا برای جلوگیری از تمرکز بیشتر سفر در چند مقصد محدود.

در نهایت، من با اصل ایده سفرکارت مخالف نیستم؛ اتفاقاً معتقدم اگر درست طراحی شود، می‌تواند یک ابزار مهم برای تحریک تقاضای گردشگری داخلی باشد. اما باید از یک اشتباه راهبردی پرهیز کنیم: نباید ابزار را با سیاست اشتباه بگیریم.

گردشگری ایران به تسهیلات بانکی بیشتر به‌تنهایی نیاز ندارد؛ به سیاستی نیاز دارد که قدرت خرید، عرضه، قیمت، مقصد، حمل‌ونقل و کسب‌وکار محلی را همزمان ببیند.

پرسش نهایی بسیار ساده است:

سفرکارت قرار است سفر ایرانی را ارزان‌تر کند یا فقط اعتبار بانکی بیشتری به بازار وارد کند؟

اگر پاسخ، توسعه واقعی سفر و رونق صنعت گردشگری باشد، باید از آن حمایت کرد و برای اصلاحش نیز پیشنهاد داد.

اما اگر در نهایت این کارت، بیش از آن‌که به نفع مسافر و صنعت گردشگری باشد، به نفع شبکه بانکی و مالی تمام شود، باید صریح و کارشناسی پرسید:

آیا واقعاً با «سفرکارت» مواجهیم یا فقط یک «کارت بانکی با نام گردشگری»؟

نوشته سفرکارت؛ آغاز یک سیاست ملی یا تکرار یک تجربه بانکی؟ اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر _ امروز مردم منطقه، آثار منطقه آزاد شدن ماکو را در بخش‌های مختلف زندگی و اقتصاد منطقه می‌توانند مشاهده کنند؛ از احداث فرودگاه بین‌المللی ماکو، توسعه حدود ۹۰ کیلومتر بزرگراه و مسیرهای ارتباطی، احداث بزرگراه جاده ابریشم، جاده ماکو–دانالو، دوبانده‌سازی و تعریض کمربندی ماکو و مسیر ماکو–بازرگان گرفته تا توسعه زیرساخت‌های شهری، روستایی و خدماتی.

اما شاید مهم‌ترین دستاورد منطقه آزاد برای مردم، ایجاد بستر اشتغال و فعالیت اقتصادی باشد. امروز حدود ۱۹۰ واحد تولیدی فعال در منطقه فعالیت دارند و در مجموع، فعالیت‌های صنعتی، تولیدی و کشاورزی زمینه اشتغال و ایجاد فرصت شغلی برای بیش از ۵۰ هزار نفر را فراهم کرده است.

از سوی دیگر، با محصورسازی محدوده منطقه و راه‌اندازی گیت گمرکی، زمینه بهره‌مندی کسب‌وکارها و فعالان اقتصادی مستقر در محدوده از مزایا و مشوق‌های قانونی مناطق آزاد فراهم شده است. کسب‌وکارهای مستقر در محدوده قانونی منطقه و فعالان اقتصادی نیز با ثبت شرکت و فعالیت در چارچوب قوانین و مقررات، می‌توانند از مزایا و معافیت‌های قانونی منطقه آزاد بهره‌مند شوند.

این یعنی منطقه آزاد ماکو فقط برای سرمایه‌گذاران بزرگ نیست؛ بلکه یک فرصت اقتصادی برای تولیدکننده، تاجر، راننده، کشاورز، فعال گردشگری، صاحب کسب‌وکار و جوانی است که می‌خواهد آینده شغلی خود را در زادگاهش بسازد.

تصویب طرح جامع منطقه آزاد ماکو پس از ۱۲ سال انتظار نیز اتفاق بسیار مهمی برای آینده مردم منطقه بود. این سند، نقشه راه توسعه منطقه را مشخص کرده و زمینه قانونی و اجرایی برای توسعه متوازن شهرها و روستاها، سرمایه‌گذاری، صنعت، گردشگری، کشاورزی، حمل‌ونقل و سایر بخش‌ها را فراهم کرده است.

در حوزه کشاورزی نیز احداث بزرگ‌ترین باغ هوشمند گردو و پسته غرب آسیا، تنها یک پروژه کشاورزی نیست؛ بلکه ایجاد الگویی نوین برای توسعه کشاورزی دانش‌بنیان، مدیریت منابع آب و ایجاد فرصت‌های جدید اقتصادی در منطقه است.

در حوزه حمل‌ونقل و لجستیک نیز ظرفیت بزرگی برای آینده مردم منطقه در حال شکل‌گیری است. راه‌آهن تبریز–چشمه‌ثریا، دهکده لجستیک ۱۸۲۰ هکتاری در محدوده فرودگاه، مرکز لجستیک ۲۷۰ هکتاری در مرز بازرگان، تیرپارک‌های تخصصی و توسعه بازارچه مرزی ساری‌سو، می‌توانند ماکو را به یکی از مهم‌ترین مراکز حمل‌ونقل و تجارت منطقه تبدیل کنند.

معنای این پروژه‌ها برای مردم چیست؟

یعنی ایجاد هزاران فرصت جدید در حوزه‌های حمل‌ونقل، انبارداری، ترانزیت، خدمات فنی، تجارت، تعمیرات، اقامت، گردشگری و کسب‌وکارهای وابسته.

در حوزه گردشگری نیز سرمایه‌گذاری‌های گسترده بخش خصوصی در زیپ‌لاین کوسج، هتل‌های چهار و پنج‌ستاره، اقامتگاه‌های استاندارد، مرمت و احیای آثار تاریخی و توسعه ظرفیت‌های گردشگری منطقه در حال انجام است؛ سرمایه‌گذاری‌هایی که علاوه بر معرفی ماکو، برای جوانان و کسب‌وکارهای محلی فرصت ایجاد می‌کند.

در بخش انرژی و فناوری‌های نوین نیز حرکت منطقه آزاد ماکو به سمت شهرک انرژی خورشیدی، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و هدف‌گذاری برای تولید هزار مگاوات انرژی تجدیدپذیر و همچنین ایجاد زیرساخت‌های اقتصاد دیجیتال و دیتاسنتر، نشان می‌دهد که توسعه منطقه فقط محدود به تجارت سنتی نیست و برای نسل آینده نیز برنامه‌ریزی شده است.

البته سهم مردم فقط اشتغال و سرمایه‌گذاری نیست.

منطقه آزاد ماکو در کنار توسعه اقتصادی، در حوزه مسووولیت‌های اجتماعی نیز وارد عمل شده است؛ از جمع‌آوری مدارس کانکسی و احداث فضاهای آموزشی در روستاهای محروم تا آبرسانی به روستاهای دارای تنش آبی، مشارکت در راه‌سازی روستایی و تجهیز بیمارستان‌ها و مراکز درمانی منطقه.

در حوزه شهری نیز پروژه‌هایی مانند پارک امام خمینی(ره)، نمایشگاه بین‌المللی، بازارچه امید، ساماندهی مبادی ورودی منطقه، بهسازی و توسعه زیرساخت‌ها، بازآفرینی شهری و پروژه‌های متعدد عمرانی، بخشی از تغییراتی است که در منطقه ایجاد شده است.

بنابراین شاید بهترین پاسخ به این سوال این باشد:

سهم مردم از منطقه آزاد ماکو، فقط دیدن پروژه‌ها نیست؛ سهم مردم باید اشتغال فرزندانشان، رونق کسب‌وکارشان، توسعه شهر و روستایشان، برخورداری از زیرساخت‌های بهتر و امکان ساختن آینده‌ای بهتر در زادگاهشان باشد و منطقه آزاد ماکو در این مسیر، از فرودگاه و جاده تا کارخانه و باغ هوشمند، از بازارچه و مرکز لجستیک تا مدرسه و بیمارستان، از گردشگری و هتل‌سازی تا انرژی خورشیدی و اقتصاد دیجیتال، زیرساخت‌هایی را ایجاد کرده یا در حال ایجاد آن‌هاست که آثار اصلی آن باید در نهایت در زندگی مردم منطقه دیده شود.

در پایان باید عرض کنم منطقه آزاد ماکو یک پروژه متعلق به یک سازمان یا یک دولت نیست؛ سرمایه‌ای برای مردم ماکو، شوط و پلدشت و نسل‌های آینده این سرزمین است. آنچه تاکنون ساخته شده، بخشی از زیرساخت توسعه است و آنچه اهمیت بیشتری دارد، تبدیل این زیرساخت‌ها به اشتغال پایدار، رونق اقتصادی و ارتقای کیفیت زندگی مردم منطقه است.

نوشته سهم مردم منطقه از منطقه آزاد شدن ماکو چیست؟ اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – به گزارش روابط عمومی شرکت نفت سپاهان به نقل از خبرگزاری اقتصاد ایران، فرهاد امین دهقان، فعال حوزه نفت و انرژی طی یادداشتی که به خبرگزاری اکونیوز ارسال کرده، آورده است؛

در بازار نفت، وجود عرضه همیشه به معنای دسترسی به خوراک مناسب نیست. ممکن است در سطح جهانی نفت کافی وجود داشته باشد، اما پالایشگاهی در آمریکا یا آسیا برای تامین گرید مورد نیاز خود ناچار شود هزاران کیلومتر دورتر دنبال فروشنده بگردد. اتفاقی که این روزها در بعضی مسیرهای تجاری دیده می‌شود، از همین جنس است.

رویترز ۱۴ اوت گزارش داد که بیش از ۵۴۰ هزار بشکه LSSR از پالایشگاه PRefChem در منطقه پنگرنگ مالزی به سمت ساحل غربی آمریکا حرکت کرده است. این نخستین محموله این پالایشگاه به آمریکا از سال ۲۰۲۳ است.

فاصله مالزی تا ساحل غربی آمریکا کم نیست. پالایشگاه‌های آمریکایی در حالت عادی برای چنین خوراک‌هایی منابع نزدیک‌تری دارند. بنابراین خرید از جنوب شرق آسیا یک سوال ساده ایجاد می‌کند: چه چیزی باعث شده این فاصله اقتصادی شود؟

اطلاعات منتشرشده درباره قرارداد برای پاسخ قطعی کافی نیست. زیرا نه قیمت معامله و نه نرخ فریت در دسترس نیست. اما سه موضوع را نمی‌توان نادیده گرفت: قیمت خوراک، دسترسی به گرید مورد نیاز و ارزش فرآورده‌ای که پالایشگاه می‌تواند از آن تولید کند.

خود LSSR هم در اینجا اهمیت دارد. Low-Sulphur Straight-Run Fuel Oil را نباید صرفاً نفت کوره معمولی در نظر گرفت. پالایشگاه‌هایی که واحدهای تبدیلی مناسب دارند می‌توانند از آن به‌عنوان خوراک استفاده کنند. بنابراین ارزش یک بشکه LSSR برای شرکت‌های پالایشی فقط قیمت خرید آن نیست. اینکه چه محصولی و با چه بازدهی از آن به دست می‌آید، بخش اصلی محاسبه است.

PRefChem، سرمایه‌گذاری مشترک پتروناس مالزی و آرامکوی سعودی، حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز ظرفیت پالایش دارد. واحد تقطیر اتمسفریک این مجموعه از ۲۱ ژوئن تا ۱۰ ژوئیه از مدار خارج بود و پس از راه‌اندازی مجدد، عرضه LSSR افزایش یافت. رویترز علاوه بر محموله آمریکا، از سه محموله دیگر با حجم تقریباً مشابه برای بارگیری در ماه اوت خبر داده است. مجموع این چهار محموله حدود ۲.۱۶ میلیون بشکه می‌شود. البته بخش مهمی از افزایش عرضه PRefChem را باید نتیجه بازگشت پالایشگاه به مدار دانست.

اگر فقط همین محموله وجود داشت، نمی‌شد نتیجه زیادی از آن گرفت. مساله این است که در نقاط دیگر بازار هم شرکت‌های پالایشی در حال جست‌وجوی منابع متفاوت برای خوراک هستند.

در آسیا، برخی شرکت‌های خریدار نفت خرید نفت آمریکا را افزایش داده‌اند. GS Caltex کره جنوبی دو میلیون بشکه Mars آمریکا خریداری کرده و شرکت‌های ژاپنی و تایوانی نیز به سراغ نفت آمریکا رفته‌اند. صادرات نفت خام آمریکا به آسیا در ژوئیه به حدود ۲.۳۵ میلیون بشکه در روز رسید.

در هند هم HPCL و MRPL برای خرید مجموعاً تا شش میلیون بشکه نفت خام وارد بازار spot شده‌اند. MRPL در اسناد مناقصه خود از فروشندگان خواسته برای تحویل محموله از مسیر دریای سرخ و تنگه هرمز استفاده نکنند.

افت‌ بی‌سابقه ذخایر استراتژیک آمریکا غارهای نمکی را به خطر انداخت

این معاملات یکسان نیستند و دلایل هرکدام می‌تواند متفاوت باشد. اما وجه مشترک آنها این است که محل تامین و مسیر حمل دوباره وزن بیشتری در تصمیم خرید پیدا کرده است. پالایشگاه فقط دنبال ارزان‌ترین بشکه نیست. باید مطمئن باشد بشکه مورد نیاز، با مشخصات مناسب و در زمان لازم به پالایشگاه می‌رسد.

اینجاست که تفاوت میان «وجود نفت» و «دسترسی به نفت مناسب» خودش را نشان می‌دهد.

این تفاوت در بازار فرآورده‌ها روشن‌تر است. کشورهای خلیج فارس طبق داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی در سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۳.۳ میلیون بشکه فرآورده پالایشی و ۱.۵ میلیون بشکه LPG صادر کرده‌اند. چنین حجمی را نمی‌توان بدون اثر بر بازار جهانی از جریان تجارت خارج یا حتی برای مدتی محدود کرد. مساله فقط نفت خام نیست؛ گازوییل، سوخت جت، LPG، نفت کوره و خوراک‌های پالایشی هم در این زنجیره قرار دارند.

در آمریکا، موجودی distillates شامل دیزل و heating oil به حدود ۱۰۷.۲ میلیون بشکه رسیده است. قرارداد آتی دیزل کم‌گوگرد آمریکا نیز در ۱۰ اوت طی یک روز ۷.۴ درصد بالا رفت و به ۴.۱۹ دلار در هر گالن رسید.

نمی‌توان از این اعداد نتیجه گرفت که پالایشگاه آمریکایی به دلیل کمبود دیزل سراغ LSSR مالزی رفته است. برای اثبات چنین رابطه‌ای باید قیمت محموله، نرخ فریت، مشخصات خوراک و شرایط قرارداد را داشت. ولی این اعداد شرایط بازاری را که معامله در آن انجام شده، بهتر نشان می‌دهند.

در چنین بازاری، شرکت‌های پالایشی ممکن است خوراک را از فاصله بیشتری بخرند، هزینه حمل بالاتری بپذیرند یا گرید دیگری را وارد سبد خوراک خود کنند. شرط آن ساده است: پس از محاسبه قیمت خوراک، حمل و بازده فرآورش، معامله هنوز برایش صرف کند.

همین مساله هرچه به پایین زنجیره می‌رویم محدودکننده‌تر می‌شود. در روغن پایه، برای مثال، حجم موجود در بازار به‌تنهایی چیزی را حل نمی‌کند. Group I، Group II و Group III مشخصات و کاربردهای متفاوت دارند. حتی در یک گروه، ویسکوزیته، کیفیت و منبع تولید برای بعضی مصرف‌کنندگان تعیین‌کننده است. اگر یک گرید مشخص در دسترس نباشد، وجود چند میلیون تن محصول دیگر الزاماً جای آن را پر نمی‌کند.

این همان چیزی است که گاهی در تحلیل بازار گم می‌شود. آمار کل عرضه ممکن است مناسب به نظر برسد، اما خریدار با «کل عرضه» معامله نمی‌کند. او به یک گرید مشخص، در یک بندر مشخص و در یک بازه زمانی مشخص نیاز دارد.

به همین دلیل فقط دنبال کردن Brent و WTI تصویر کاملی از بازار نمی‌دهد. برای کسی که در تجارت یا تولید است، availability، premium، freight و زمان تحویل گاهی به اندازه قیمت شاخص اهمیت دارد.

محموله ۵۴۰ هزار بشکه‌ای مالزی به آمریکا به‌تنهایی چیزی را درباره آینده بازار ثابت نمی‌کند. خرید نفت آمریکا توسط پالایشگاههای آسیایی هم الزاماً آغاز یک روند دایمی نیست. اما این معاملات نشان می‌دهند که در شرایط فعلی، محل قرار گرفتن بشکه و امکان رساندن آن به مصرف‌کننده اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

ممکن است نفت در بازار وجود داشته باشد، اما نفتی که پالایشگاه می‌خواهد، در جایی که می‌خواهد و زمانی که به آن نیاز دارد، موضوع دیگری است.

فاصله میان این دو، همان جایی است که امروز بخشی از هزینه واقعی تامین شکل می‌گیرد.

نوشته از وفور نفت تا کمبود خوراک مناسب اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – گاهی اهمیت یک صنعت، نه در آن چیزی است که تولید می‌کند، بلکه در آن چیزی است که از وقوعش جلوگیری می‌کند. صنعت روانکار از همین جنس است. اگر این صنعت به‌درستی عمل کند، موتورهای خودرو، توربین‌های نیروگاه، ماشین‌آلات کارخانه‌ها و تجهیزات صنایع بدون وقفه به کار خود ادامه می‌دهند؛ اما هنگامی که زنجیره تأمین آن دچار اختلال شود، پیامدهای آن بسیار فراتر از افزایش قیمت یک قوطی روغن موتور خواهد بود.

نمونه‌ای روشن از این واقعیت، تحولات اخیر بازار جهانی است. هم‌زمان با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، آن‌چه دچار التهاب شد، تنها بازار نفت خام نبود. گزارش بلومبرگ نشان داد که اختلال در عرضه روغن‌های پایه گروه III ــ که بخش مهمی از روانکارهای پیشرفته جهان بر پایه آن تولید می‌شوند ــ موجب افزایش قیمت روغن موتور در بازار آمریکا و بالا رفتن هزینه نگهداری خودروها شد. این اتفاق نشان داد که در اقتصاد امروز، حتی یک تعویض روغن ساده نیز می‌تواند تحت تأثیر امنیت زنجیره تأمین انرژی و صنایع پایین‌دستی قرار گیرد.

این رخداد یک پیام مهم برای اقتصاد جهان داشت؛ قدرت کشورها دیگر تنها با میزان ذخایر نفت و گاز سنجیده نمی‌شود، بلکه با توان آنها در تکمیل زنجیره ارزش، توسعه فناوری و حفظ پایداری زنجیره‌های تأمین ارزیابی می‌شود. در چنین شرایطی، صنایعی که روزگاری تنها حلقه‌ای از صنایع نفتی محسوب می‌شدند، امروز به بخشی از امنیت صنعتی و حتی امنیت اقتصادی کشورها تبدیل شده‌اند.

صنعت روانکار نیز از همین منظر نیازمند بازتعریف است. بسیاری آن را صرفاً تولیدکننده روغن موتور یا روانکارهای صنعتی می‌دانند، در حالی که نقش واقعی آن بسیار فراتر از یک کالای مصرفی است. اگر نفت، سوخت حرکت اقتصاد باشد، صنعت روانکار تضمین‌کننده استمرار آن حرکت است؛ حلقه‌ای که بدون آن، هیچ موتور، ماشین، کارخانه، نیروگاه و پاروشیمی یا زنجیره تولیدی نمی‌تواند با بهره‌وری مطلوب به فعالیت خود ادامه دهد.

در حقیقت، صنعت روانکار را می‌توان صنعتی دانست که هزینه اصطکاک را نه‌فقط میان قطعات فلزی، بلکه در کل اقتصاد کاهش می‌دهد. این اصطکاک گاه در قالب افزایش استهلاک تجهیزات ظاهر می‌شود، گاه در مصرف بیشتر انرژی، گاه در توقف خطوط تولید و گاه در کاهش رقابت‌پذیری صنایع. هرچه فناوری روانکارها پیشرفته‌تر باشد، این اصطکاک نیز کمتر خواهد شد و بهره‌وری کل اقتصاد افزایش خواهد یافت.

جهان امروز، بیش از هر زمان دیگری، در حال بازتعریف مفهوم قدرت است. در قرن بیستم، مزیت کشورها عمدتاً به حجم منابع طبیعی آنها وابسته بود؛ اما در قرن بیست‌ویکم، مزیت پایدار از دانشی حاصل می‌شود که بر آن منابع افزوده می‌شود. فاصله میان یک اقتصاد صادرکننده مواد خام و یک اقتصاد پیشرو، دیگر در میزان ذخایر زیرزمینی نیست؛ بلکه در توان تبدیل این ذخایر به فناوری، برند، خدمات و ارزش افزوده نهفته است.

از همین منظر، صنعت روانکار دیگر تنها یکی از حلقه‌های زنجیره نفت نیست؛ بلکه بخشی از معماری امنیت صنعتی، امنیت انرژی و تاب‌آوری اقتصادی کشورهاست. تجربه همه‌گیری کرونا، بحران انرژی اروپا، اختلال در زنجیره‌های تأمین، جنگ‌های منطقه‌ای و نوسانات ژئوپلیتیکی همگی یک واقعیت را آشکار کردند؛ اقتصادهای تاب‌آور الزاماً اقتصادهای ثروتمند نیستند، بلکه اقتصادهایی هستند که میان منابع، فناوری و نوآوری پیوند برقرار کرده‌اند.

ایران در این میان از موقعیتی کم‌نظیر برخوردار است. برخورداری از منابع عظیم هیدروکربوری، زیرساخت‌های صنعتی، سابقه چند دهه تولید، نیروی انسانی متخصص و دسترسی جغرافیایی به بازارهای بزرگ منطقه، ظرفیت‌هایی هستند که بسیاری از کشورها از آنها بی‌بهره‌اند. اما تاریخ توسعه بارها نشان داده است که هیچ کشوری صرفاً با اتکا به منابع طبیعی، به قدرت اقتصادی پایدار تبدیل نشده است. منابع، نقطه آغاز هستند، نه نقطه پایان.

تجربه کشورهایی مانند کره‌جنوبی، سنگاپور و حتی برخی تولیدکنندگان بزرگ انرژی نشان می‌دهد که ارزش واقعی زمانی خلق می‌شود که مواد اولیه به فناوری تبدیل شوند. در صنعت روانکار نیز ارزش اصلی در فروش روغن پایه نیست؛ بلکه در دانش فرمولاسیون، فناوری افزودنی‌ها، توسعه محصولات تخصصی، خدمات مهندسی و اعتماد بازار نهفته است. هرچه سهم دانش در یک محصول بیشتر باشد، فاصله آن از نوسانات بازار مواد خام نیز بیشتر خواهد شد.

به همین دلیل است که رقابت امروز شرکت‌های بزرگ جهان، رقابت بر سر تولید بیشتر نیست؛ رقابت بر سر خلق ارزش بیشتر است. ارزش نیز در فناوری نهفته است؛ در روانکارهایی که مصرف انرژی را کاهش می‌دهند، عمر تجهیزات را افزایش می‌دهند، با خودروهای نسل جدید سازگارند و برای صنایع حساس، راه‌حل‌های اختصاصی ارایه می‌کنند. آینده این صنعت، آینده فروش یک کالا نیست؛ آینده فروش «کارایی»، «اطمینان» و «بهره‌وری» است.

شرکت‌های پیشرو جهان نیز دقیقاً در همین مسیر حرکت کرده‌اند. بسیاری از آنها دیگر خود را صرفاً تولیدکننده روانکار نمی‌دانند، بلکه ارایه‌دهنده خدمات مدیریت روانکاری هستند. آنها با استفاده از تحلیل دوره‌ای روغن، پایش وضعیت تجهیزات، داده‌های عملیاتی و سامانه‌های هوشمند، زمان مناسب تعمیرات را پیش‌بینی می‌کنند و پیش از وقوع خرابی، مشتری را از خطر آگاه می‌سازند. در چنین الگویی، ارزش واقعی نه در فروش هر لیتر روغن، بلکه در کاهش هزینه توقف خطوط تولید مشتری ایجاد می‌شود.

این همان نقطه‌ای است که صنعت روانکار با تحول دیجیتال پیوند می‌خورد؛ جایی که هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، تحلیل داده و نگهداری پیش‌بینانه، به اندازه خود محصول اهمیت پیدا می‌کنند. آینده این صنعت را تنها پالایشگاه‌ها تعیین نخواهند کرد؛ بلکه آزمایشگاه‌های تحقیق و توسعه، شرکت‌های نرم‌افزاری، مراکز داده و دانشگاه‌ها نیز در شکل دادن به آن نقش خواهند داشت.

اگر آینده صنعت روانکار را تنها در توسعه ظرفیت تولید خلاصه کنیم، در واقع تحولات بزرگ این صنعت را نادیده گرفته‌ایم. همان‌گونه که صنعت خودرو سال‌هاست از فروش یک وسیله نقلیه به ارایه خدمات هوشمند، نرم‌افزار و مدیریت داده حرکت کرده است، صنعت روانکار نیز در حال عبور از اقتصاد محصول به اقتصاد خدمات است. در آینده‌ای نه‌چندان دور، مشتری تنها به دنبال خرید یک روغن موتور نخواهد بود؛ او انتظار خواهد داشت راهکاری دریافت کند که مصرف انرژی را کاهش دهد، عمر تجهیزات را افزایش دهد، زمان توقف خطوط تولید را به حداقل برساند و هزینه‌های نگهداری را بهینه کند.

امروز در بسیاری از صنایع پیشرفته، تحلیل روغن (Oil Analysis) به یکی از ارکان نگهداری پیش‌بینانه (Predictive Maintenance) تبدیل شده است. روانکار دیگر تنها وظیفه کاهش اصطکاک را بر عهده ندارد؛ بلکه به منبعی ارزشمند از اطلاعات درباره وضعیت تجهیزات تبدیل شده است. تغییر در ویسکوزیته، وجود ذرات فلزی، آلودگی یا تغییرات شیمیایی روغن، می‌تواند ماه‌ها پیش از وقوع خرابی، نشانه‌های فرسایش یک تجهیز را آشکار کند. به همین دلیل، بسیاری از شرکت‌های بزرگ جهان، از جمله شل، اکسون‌موبیل، توتال‌انرژیز و فوکس، خدمات پایش وضعیت تجهیزات را در کنار محصولات خود ارایه می‌کنند؛ زیرا مشتری امروز، بیش از آن‌ که به دنبال خرید روغن باشد، به دنبال کاهش ریسک تولید است.

این تغییر نگاه، تعریف کارآفرینی را نیز دگرگون کرده است. دیگر نمی‌توان کارآفرینی را صرفاً در احداث یک کارخانه یا افزایش ظرفیت تولید خلاصه کرد. کارآفرینی واقعی، خلق یک اکوسیستم است؛ اکوسیستمی که در آن دانشگاه، صنعت، شرکت‌های دانش‌بنیان، استارت‌آپ‌ها، سرمایه‌گذاران، مراکز تحقیق و توسعه و بازار، در کنار یکدیگر ارزش خلق می‌کنند. هر فرمولاسیون جدید، هر افزودنی پیشرفته، هر استاندارد بین‌المللی و هر فناوری بومی، می‌تواند به ایجاد کسب‌وکارهای جدید و فرصت‌های شغلی پایدار منجر شود؛ فرصت‌هایی که سرمایه اصلی آنها نه نفت، بلکه دانش است.

این همان نقطه‌ای است که ایران می‌تواند مزیت تاریخی خود را به مزیتی پایدار تبدیل کند. کشور ما تنها یکی از دارندگان بزرگ منابع هیدروکربوری نیست؛ بلکه از شبکه گسترده‌ای از دانشگاه‌ها، متخصصان، شرکت‌های تولیدی و تجربه صنعتی نیز برخوردار است. اما این ظرفیت زمانی به مزیت رقابتی تبدیل خواهد شد که ارتباط میان این اجزا از حالت جزیره‌ای خارج شود. توسعه واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که پژوهش دانشگاهی به فناوری صنعتی، فناوری به محصول، محصول به برند و برند به بازارهای جهانی تبدیل شود.

در این میان، صادرات نیز نیازمند بازتعریف است. برای سال‌ها، صادرات در بسیاری از اقتصادهای در حال توسعه، به معنای عبور کالا از مرزها تلقی می‌شد؛ اما در اقتصاد امروز، صادرات بیش از هر چیز به معنای صدور اعتماد است. کشوری که بتواند محصولی با کیفیت پایدار، خدمات فنی قابل اتکا و برند معتبر ارایه کند، در واقع سرمایه صنعتی خود را صادر کرده است، نه صرفاً یک کالا را.

برای صنعت روانکار ایران نیز مسیر آینده از همین نقطه عبور می‌کند. رقابت پایدار در بازارهای منطقه‌ای، با کاهش قیمت به دست نمی‌آید؛ زیرا همواره تولیدکننده‌ای وجود خواهد داشت که ارزان‌تر عرضه کند. مزیت رقابتی زمانی شکل می‌گیرد که کیفیت، خدمات پس از فروش، پشتیبانی فنی، استانداردهای بین‌المللی و اعتماد مشتری، بخشی از ارزش پیشنهادی محصول باشند. بازارهای آسیای مرکزی، قفقاز، کشورهای حاشیه خلیج فارس، آسیای غربی و حتی بخش‌هایی از آفریقا، صرفاً مقصد فروش نیستند؛ بلکه می‌توانند بستری برای شکل‌گیری زنجیره‌های مشترک ارزش، همکاری‌های فناورانه و سرمایه‌گذاری‌های صنعتی باشند.

از سوی دیگر، اقتصاد سبز نیز دیگر یک انتخاب داوطلبانه نیست؛ بلکه به یکی از الزامات رقابت‌پذیری جهانی تبدیل شده است. امروز تولیدکننده‌ای موفق‌تر است که بتواند هم‌زمان مصرف انرژی را کاهش دهد، عمر تجهیزات را افزایش دهد، آلایندگی را کم کند و بازیافت را به بخشی از چرخه تولید خود تبدیل سازد. صنعت روانکار نیز از این تحول مستثنا نیست.

روانکارهای پیشرفته تنها یک نیاز صنعتی را برطرف نمی‌کنند؛ آنها با کاهش اصطکاک داخلی تجهیزات، مصرف سوخت را کاهش می‌دهند، انتشار آلاینده‌ها را کم می‌کنند و عمر ماشین‌آلات را افزایش می‌دهند. به همین دلیل، ارزش واقعی یک روانکار تنها در قیمت هر لیتر آن نیست؛ بلکه در صرفه‌جویی انرژی، کاهش هزینه‌های تعمیرات و افزایش بهره‌وری است که در طول عمر تجهیزات ایجاد می‌کند.

شاید یکی از اشتباهات رایج در نگاه به این صنعت، تمرکز بیش از حد بر قیمت محصول باشد. در حالی که برای یک کارخانه بزرگ، یک نیروگاه یا یک مجتمع پتروشیمی، هزینه توقف تولید در بسیاری از موارد چندین برابر هزینه خرید روانکار است. از این منظر، روانکار دیگر یک کالای مصرفی نیست؛ بلکه ابزاری برای مدیریت ریسک، حفظ تداوم تولید و افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات است.

دقیقاً به همین دلیل است که نوسانات اخیر بازار جهانی روانکار، اهمیت این صنعت را بیش از گذشته آشکار کرد. آنچه در ماه‌های اخیر در بازار روغن‌های پایه رخ داد، نشان داد که حتی اقتصادهای بزرگ نیز در برابر اختلال زنجیره تأمین این محصولات آسیب‌پذیر هستند. افزایش قیمت روانکار در بازارهای جهانی، تنها ناشی از افزایش قیمت نفت نبود؛ بلکه نتیجه آسیب‌پذیری زنجیره‌ای بود که از تولید روغن پایه و افزودنی‌ها آغاز می‌شود و تا مصرف‌کننده نهایی ادامه پیدا می‌کند. این تجربه بار دیگر ثابت کرد که تاب‌آوری صنعتی، تنها به تولید مواد خام وابسته نیست؛ بلکه به توان مدیریت و تکمیل زنجیره ارزش بستگی دارد.

از این منظر، صنعت روانکار برای ایران صرفاً یک صنعت پایین‌دستی نفت نیست؛ بلکه می‌تواند به یکی از حلقه‌های راهبردی اقتصاد دانش‌بنیان تبدیل شود. کشوری که بتواند دانش طراحی فرمولاسیون، تولید افزودنی‌های پیشرفته، خدمات مهندسی، سامانه‌های هوشمند پایش تجهیزات و برندهای معتبر منطقه‌ای را توسعه دهد، تنها صادرکننده محصول نخواهد بود؛ بلکه صادرکننده فناوری، دانش و اعتماد خواهد شد.

اما شاید مهم‌ترین سرمایه صنعت روانکار، نه مخازن نفت، نه پالایشگاه‌ها و نه خطوط تولید باشد؛ بلکه سرمایه انسانی آن است. هیچ تحول بزرگی بدون مهندسان خلاق، پژوهشگران، متخصصان، مدیران آینده‌نگر و جوانانی که جسارت تجربه‌کردن دارند، شکل نخواهد گرفت. آینده صنعت انرژی، بیش از آنکه در اعماق زمین رقم بخورد، در ذهن انسان‌هایی ساخته می‌شود که می‌توانند از یک ماده خام، فناوری، از فناوری، کسب‌وکار و از کسب‌وکار، مزیت رقابتی خلق کنند.

از همین رو، توسعه این صنعت را نمی‌توان تنها با افزایش ظرفیت تولید یا احداث واحدهای جدید سنجید. توسعه پایدار زمانی شکل می‌گیرد که میان دانشگاه، صنعت، شرکت‌های دانش‌بنیان، نظام مالی، سیاست‌گذاران و بازار، رابطه‌ای مستمر و مؤثر برقرار باشد. اقتصاد آینده، اقتصاد شبکه‌هاست، نه اقتصاد واحدهای منفرد. کشورهایی که زودتر این پیوند را برقرار کنند، زودتر نیز در زنجیره ارزش جهانی جایگاه بالاتری به دست خواهند آورد.

در چنین نگاهی، صنعت روانکار صرفاً مصرف‌کننده فناوری نیست؛ بلکه می‌تواند خود به تولیدکننده فناوری تبدیل شود. فرمولاسیون‌های جدید، افزودنی‌های پیشرفته، روانکارهای ویژه صنایع حساس، فناوری‌های پایش هوشمند تجهیزات و خدمات مهندسی مرتبط، همگی حوزه‌هایی هستند که ارزش افزوده آنها چندین برابر فروش مواد اولیه است. این همان مسیری است که بسیاری از اقتصادهای پیشرو طی کرده‌اند؛ آنها ابتدا منابع را به محصول تبدیل کردند، سپس محصول را به فناوری، فناوری را به برند و در نهایت برند را به قدرت اقتصادی.

ایران نیز می‌تواند چنین مسیری را طی کند، مشروط بر آنکه نگاه خود را به صنعت تغییر دهد. تا زمانی که مزیت را تنها در استخراج بیشتر، تولید بیشتر یا صادرات بیشتر جست‌وجو کنیم، بخش مهمی از ظرفیت‌های کشور نادیده گرفته خواهد شد. مزیت واقعی زمانی شکل می‌گیرد که هر حلقه از زنجیره ارزش، بر پایه دانش، نوآوری و بهره‌وری تقویت شود.

از این منظر، صنعت روانکار تنها یک صنعت پشتیبان نیست؛ بلکه می‌تواند یکی از پیشران‌های تحول صنعتی ایران باشد؛ صنعتی که در نقطه تلاقی نفت، شیمی، مهندسی، هوش مصنوعی، داده، محیط‌زیست و مدیریت دارایی‌های صنعتی قرار گرفته و می‌تواند الگویی از گذار موفق از اقتصاد منابع به اقتصاد دانش ارائه کند.

تحولات اقتصاد جهانی نیز همین مسیر را تأیید می‌کند. امروز رقابت کشورها بیش از آنکه بر سر مصرف بیشتر انرژی باشد، بر سر بهره‌وری بیشتر از انرژی است. داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان می‌دهد که با وجود بیش از دو برابر شدن تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه آمریکا طی پنج دهه گذشته، مصرف سرانه انرژی این کشور حدود ۱۳ درصد کاهش یافته است. این کاهش نه نتیجه رکود اقتصادی، بلکه حاصل افزایش بهره‌وری، توسعه فناوری، استانداردهای مصرف انرژی، تجهیزات کارآمدتر و حرکت تدریجی اقتصاد به سمت فعالیت‌های دانش‌محور است. پیام این تجربه روشن است؛ توسعه پایدار الزاماً به معنای مصرف بیشتر منابع نیست، بلکه به معنای خلق ارزش بیشتر از هر واحد انرژی و هر واحد سرمایه است.

صنعت روانکار دقیقاً در همین نقطه قرار می‌گیرد. روانکارهای پیشرفته تنها اصطکاک میان قطعات را کاهش نمی‌دهند؛ آنها با کاهش اتلاف انرژی، افزایش عمر تجهیزات، کاهش توقف خطوط تولید و بهینه‌سازی عملکرد ماشین‌آلات، بخشی از موتور بهره‌وری اقتصاد هستند. ارزش واقعی این صنعت، نه در تعداد لیترهای فروخته‌شده، بلکه در انرژی، زمان و سرمایه‌ای است که در طول عمر تجهیزات برای صنایع صرفه‌جویی می‌کند.

از سوی دیگر، تمرکز بخش بزرگی از ظرفیت تولید روغن‌های پایه گروه III جهان در آسیا و کشورهای حاشیه خلیج فارس، اهمیت راهبردی این صنعت را بیش از گذشته آشکار کرده است. برآوردها نشان می‌دهد بیش از نیمی از ظرفیت تولید این روغن‌های پایه در آسیا و حدود یک‌چهارم آن در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس متمرکز است. همین تمرکز جغرافیایی سبب شده است که هرگونه اختلال ژئوپلیتیکی در این منطقه، نه‌تنها بازار نفت، بلکه زنجیره تأمین روانکارهای پیشرفته جهان را نیز تحت تأثیر قرار دهد. افزایش اخیر قیمت روغن موتور در بازارهای جهانی، در پی اختلال عرضه روغن‌های پایه، بار دیگر نشان داد که امنیت انرژی در قرن بیست‌ویکم تنها به نفت خام وابسته نیست؛ بلکه به پایداری زنجیره ارزش آن نیز گره خورده است.

شاید بتوان گفت مأموریت صنعت روانکار در دهه پیش رو، تنها کاهش اصطکاک میان قطعات فلزی نیست؛ بلکه کاهش اصطکاک در مسیر توسعه ایران است.

این اصطکاک، همیشه مکانیکی نیست. گاهی در فاصله میان دانشگاه و صنعت دیده می‌شود؛ جایی که پژوهش‌ها به محصول تبدیل نمی‌شوند. گاهی در فاصله میان ایده و سرمایه‌گذاری است؛ جایی که نوآوری فرصت تجاری شدن پیدا نمی‌کند. گاهی در فاصله میان تولید و بازارهای جهانی است؛ جایی که کیفیت وجود دارد، اما برند و شبکه توزیع شکل نگرفته است. و گاهی نیز در فاصله میان سیاست‌گذاری و واقعیت‌های صنعت است؛ جایی که تصمیم‌ها با سرعت تحولات فناوری همگام نیستند.

اگر مأموریت روانکار، کاهش اصطکاک میان قطعات است، مأموریت اقتصاد دانش‌بنیان نیز باید کاهش اصطکاک میان این حلقه‌ها باشد. هر سیاستی که ارتباط دانشگاه و صنعت را تقویت کند، هر سرمایه‌گذاری که تحقیق و توسعه را به تولید نزدیک‌تر سازد، هر فناوری که مصرف انرژی را کاهش دهد و هر محصولی که اعتبار صنعت ایران را در بازارهای جهانی افزایش دهد، در حقیقت بخشی از این اصطکاک را از میان برداشته است.

برای ایران، این تحول می‌تواند یک فرصت تاریخی باشد. ما از منابع، تجربه صنعتی، نیروی انسانی و موقعیت جغرافیایی برخورداریم؛ اما آن‌چه می‌تواند این ظرفیت‌ها را به مزیتی پایدار تبدیل کند، سرمایه‌گذاری بر دانش، تحقیق و توسعه، استانداردهای جهانی و خلق برندهای معتبر منطقه‌ای است. آینده این صنعت نه در فروش بیشتر مواد اولیه، بلکه در تولید محصولاتی نهفته است که مشتری برای دانش نهفته در آنها هزینه بپردازد.

توسعه، در نهایت، تنها ساختن کارخانه‌های بیشتر نیست؛ توسعه یعنی ساختن اقتصادی که در آن هر واحد سرمایه، هر ساعت کار، هر ایده و هر قطره از منابع طبیعی، بیشترین ارزش ممکن را خلق کند.

شاید مهم‌ترین درس تحولات سال‌های اخیر همین باشد؛ کشورهایی که تنها منابع می‌فروشند، همواره در معرض نوسانات بازار خواهند بود، اما کشورهایی که دانش، فناوری و بهره‌وری می‌فروشند، قواعد بازار را تعیین می‌کنند. آینده صنعت انرژی نه در استخراج بیشتر، بلکه در استفاده هوشمندانه‌تر از هر بشکه نفت و هر واحد انرژی رقم خواهد خورد. اگر ایران بتواند این نگاه را به راهبرد صنعتی خود تبدیل کند، صنعت روانکار می‌تواند یکی از نخستین نمادهای این گذار باشد.

شاید آینده، بیش از آن‌ که متعلق به کشورهایی باشد که نفت بیشتری دارند، از آنِ کشورهایی باشد که بهتر می‌دانند چگونه از نفت، دانش خلق کنند؛ زیرا این دانش است که اصطکاک توسعه را کاهش می‌دهد و موتور پیشرفت ملت‌ها را به حرکت درمی‌آورد.

نوشته مزیت آینده ایران؛ از نفت تا دانشی که اصطکاک توسعه را کاهش می‌دهد اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – هفدهمین سالروز تاسیس بانک توسعه تعاون، فرصتی برای تامل در مسیر شکل‌گیری، رشد و بلوغ نهادی سازمانی است که ماموریت آن از ابتدا بر ارایه خدمات مالی تخصصی در کنار ایفای نقش توسعه‌ای و حمایت از بخش تعاون استوار بوده است. بانک توسعه تعاون به‌عنوان یک نهاد مالی تخصصی و توسعه‌ای، با هدف تقویت ظرفیت‌های اقتصادی مبتنی بر مشارکت شکل گرفت و طی سال‌های فعالیت خود، نقش مهمی در پیوند میان منابع مالی، تولید، اشتغال و توسعه منطقه‌ای ایفا کرده است.

در نگاه جدید به نظام‌های مالی، بانک‌ها علاوه بر کارکردهای سنتی تجهیز و تخصیص منابع، بخشی از زیرساخت نهادی توسعه به شمار می‌آیند. یک بانک توسعه‌ای با پیوند دادن جامعه، اقتصاد، فناوری و محیط زیست، در مسیر خلق ارزش پایدار حرکت می‌کند. از این منظر، بانک توسعه تعاون یک نهاد مالی ـ اجتماعی و توسعه‌ای است؛ نهادی که با رویکردی مسوولانه، منابع مالی را به ظرفیت‌های مولد اقتصادی، همکاری‌های اجتماعی و فرصت‌های توسعه‌ای پیوند می‌دهد.

داگلاس نورث (Douglass C. North)، اقتصاددان نهادگرا و برنده جایزه نوبل اقتصاد، بر این باور است که توسعه پایدار بیش از آنکه صرفاً حاصل افزایش منابع باشد، به کیفیت نهادهایی وابسته است که روابط اقتصادی و اجتماعی را سامان می‌دهند. نهادهای کارآمد با کاهش عدم اطمینان، تسهیل همکاری و تقویت اعتماد، زمینه حرکت پایدار جوامع به سمت توسعه را فراهم می‌کنند.

بر پایه این دیدگاه، بانک توسعه تعاون بخشی از معماری نهادی توسعه کشور محسوب می‌شود؛ نهادی که ماموریت آن ایجاد پیوند میان سرمایه مالی و ظرفیت‌های اجتماعی است. هدایت منابع به سمت فعالیت‌های مولد، حمایت از مشارکت اقتصادی، تقویت تولید و توسعه ابزارهای نوین تامین مالی، در چارچوب همین ماموریت توسعه‌ای دنبال شده است.

ماهیت بخش تعاون نیز با چنین رویکردی پیوندی عمیق دارد. تعاون تنها یک شیوه فعالیت اقتصادی نیست؛ بلکه الگویی مبتنی بر مشارکت، اعتماد، مسوولیت‌پذیری جمعی و همکاری است. تعاونی‌ها با اتکا به ظرفیت‌های اعضای خود، زمینه حضور گسترده‌تر جامعه در فرآیند تولید و خلق ارزش را فراهم می‌کنند. بانک توسعه تعاون نیز به‌عنوان نهاد مالی تخصصی این بخش، با تقویت تعامل با تعاونی‌ها و حمایت از فعالیت‌های اقتصادی مشارکت‌محور، مسیر توسعه اقتصاد تعاون را دنبال کرده است.

از منظر جامعه‌شناسی اقتصادی، فعالیت‌های اقتصادی همواره در بستر روابط اجتماعی شکل می‌گیرند. مارک گرانووتر (Mark Granovetter) در مفهوم تعبیه‌شدگی اجتماعی اقتصاد (Social Embeddedness) تاکید می‌کند که اقتصاد جدا از جامعه نیست و شبکه‌های اعتماد، همکاری و روابط اجتماعی، بر کیفیت عملکرد اقتصادی اثرگذارند.

در این چارچوب، راهبردهایی مانند تقویت ارتباط با بخش تعاون، حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط، هدایت هدفمند اعتبارات به سمت تولید و توسعه تامین مالی زنجیره‌ای، صرفاً اقدامات بانکی نیستند؛ بلکه بخشی از فرآیند تقویت شبکه‌های اقتصادی و اجتماعی کشور به شمار می‌آیند. بانک توسعه تعاون با تمرکز بر این رویکرد، مسیر هدایت منابع مالی به سمت فعالیت‌هایی را دنبال کرده است که بیشترین پیوند را با تولید، اشتغال و ارزش‌آفرینی پایدار دارند.

تامین مالی زنجیره‌ای نیز به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین نظام مالی، در مسیر تقویت ارتباط میان حلقه‌های مختلف تولید قرار گرفته است. در این الگو، تولید به‌عنوان مجموعه‌ای از روابط به‌هم‌پیوسته میان تامین‌کنندگان، تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و مصرف‌کنندگان مورد توجه قرار می‌گیرد و نظام مالی با حمایت از این ارتباطات، به پایداری زنجیره ارزش کمک می‌کند. توسعه این ابزارها، مسیر حرکت به سمت تامین مالی هوشمند و هدفمند را تقویت کرده است.

همچنین توجه به بنگاه‌های کوچک و متوسط و فعالیت‌های اقتصادی محلی، از محورهای مهم رویکرد توسعه‌ای بانک توسعه تعاون محسوب می‌شود. این بخش‌ها علاوه بر نقش‌آفرینی در اشتغال و تولید، در پویایی اقتصاد مناطق مختلف و افزایش مشارکت اقتصادی جامعه سهم مهمی دارند. حمایت از این ظرفیت‌ها، سرمایه‌گذاری در توسعه متوازن و تقویت بنیان‌های اقتصادی جامعه است.

نوشته <ul> <li> <h6>در آستانه هفدهمین سالروز تاسیس بانک توسعه تعاون؛</h5> </li> <li><strong>بانک توسعه تعاون؛ از تامین مالی تا خلق ارزش پایدار</strong></li> </ul> اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

شرایط پسا توافق می‌تواند آغاز دوره‌ای جدید برای صنعت روانکار کشور باشد؛ دوره‌ای که در آن توسعه زیرساخت‌ها، افزایش ظرفیت‌های تولید و حرکت به سمت خلق ارزش افزوده بیشتر، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

برای ایرانول، این مقطع صرفا یک فرصت تجاری نیست، بلکه فرصتی برای ایجاد تحول در ساختارها و مدل‌های کسب‌وکار محسوب می‌شود.

یکی از مهم‌ترین محورهای این تحول، توسعه ظرفیت تولید پالایشی و افزایش تولید محصولات مظروف‌شده است. در اقتصاد امروز، مزیت رقابتی صرفاً بر پایه تولید مواد اولیه شکل نمی‌گیرد، بلکه ارزش افزوده بالاتر در محصول نهایی است که جایگاه شرکت‌ها را در بازارهای داخلی و خارجی تثبیت می‌کند.

به عبارت دیگر توسعه ظرفیت‌های تولیدی علاوه بر کمک به رشد اقتصادی شرکت، می‌تواند در مسیر توسعه صنعتی کشور نیز نقش موثری ایفا کند.

در کنار توسعه تولید، نگاه صادرات‌محور نیز باید تقویت شود. بازارهای منطقه‌ای و کشورهای همسایه ظرفیت قابل توجهی برای جذب محصولات ایرانی دارند، اما موفقیت در این مسیر نیازمند تغییر نگاه از صادرات سنتی به صادرات مبتنی بر برند، کیفیت و حضور پایدار در بازارهای هدف است.

محصولات بسته‌بندی‌شده با استانداردهای صادراتی می‌توانند سهم بیشتری از بازارهای منطقه را به خود اختصاص دهند و جایگاه برندهای ایرانی را ارتقا دهند.

از سوی دیگر، در دوره جدید لازم است نگاه اقتصادی از کسب سودهای کوتاه‌مدت مبتنی بر واردات، به سمت توسعه ظرفیت‌های تولید داخلی تغییر کند. توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که سرمایه‌گذاری در داخل کشور به افزایش بهره‌وری، انتقال دانش و تقویت زنجیره ارزش منجر شود.

تحقق این اهداف بدون اصلاح و بازسازی ساختارهای مالی امکان‌پذیر نخواهد بود. تامین منابع مالی پایدار و طراحی ابزارهای جدید برای جذب سرمایه، از الزامات توسعه آینده صنعت به شمار می‌ود. یادآوری این نکته ضروریست که هر میزان که ساختار مالی شرکت‌ها توانمندتر و منعطف‌تر باشد، سرعت حرکت آنها در مسیر توسعه نیز بیشتر خواهد شد.

در عین حال، تحولات بازار نشان می‌دهد که مفهوم فروش نیز دستخوش تغییر شده است. مشتری امروز تنها خریدار محصول نیست. او انتظار دریافت خدمات سریع، پشتیبانی مناسب و تجربه‌ای متفاوت دارد. به همین دلیل ساختارهای سنتی فروش و پخش باید به مدل‌های نوین فروش و ارایه خدمات سریع و هوشمند تبدیل شوند.

همچنین توسعه زیرساخت‌های لجستیکی یکی از مهم‌ترین عوامل رقابت‌پذیری در صنایع امروز است. تجهیز شرکت به ناوگان حمل‌ونقل مالکیتی می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌ها، سرعت تامین مواد اولیه و توزیع محصولات را افزایش داده و انعطاف‌پذیری شرکت را در پاسخ به نیازهای بازار ارتقا دهد.

دوران پسا توافق را باید فراتر از یک مقطع زمانی دید. این دوره می‌تواند نقطه آغاز تحولی باشد که در آن شرکت‌های شاخص با تصمیم‌گیری‌های بلندمدت و توسعه‌محور، نه‌تنها سهم بیشتری از بازار کسب می‌کنند، بلکه نقش موثرتری در رشد اقتصاد ملی ایفا خواهند کرد.

نوشته <ul> <li> <h6>محمدحسین شهسوار، قائم مقام شرکت نفت ایرانول؛</h5> </li> <li><strong>ایرانول و دوران پسا توافق؛ فرصتی برای بازآرایی مزیت‌های رقابتی صنعت روانکار</strong></li> </ul> اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

ماهیت تولید در این مجتمع عظیم، بر پایه عرضه شمش و اسلب فولادی در گریدهای عمومی و متعارف — نظیر استانداردهای شناخته‌شده ST37 و ST52 — استوار است؛ محصولاتی که منحصراً به عنوان مواد اولیه در واحدهای نوردی برای تولید مقاطع ساختمانی (میلگرد، تیرآهن و ورق) کاربرد دارند. تمامی فرآیندهای فنی ما، از واحدهای احیا مستقیم گرفته تا کوره‌های ذوب و خطوط ریخته‌گری، با تمرکز مطلق بر توسعه زیرساخت‌های غیرنظامی و عمرانی طراحی شده و در همین مسیر نیز توسعه یافته‌اند.

برای هر کارشناس و اهل فنی مبرهن است که معماری صنعتی این مجموعه، کمترین قرابت و نسبتی با تولید فولادهای آلیاژیِ خاص یا گریدهای تخصصی نظامی ندارد. ما نه در سبد محصولات‌مان و نه در تکنولوژی فرآیندهایمان، هرگز ورودی به حوزه‌های خارج از چارچوب فولادهای عمومی نداشته‌ایم. از این رو، انتساب این قطب صنعتی به هرگونه فعالیت غیرمتعارف، نه تنها با واقعیت‌های بدیهیِ خطوط تولید ما در تضاد است، بلکه نشان‌دهنده یک خطای فاحش محاسباتی و اطلاعاتی از سوی مهاجمان است.

در پرتو این حقایق، هدف قرار گرفتن چنین مجموعه شفاف و غیرنظامی‌ای، پرده از یک واقعیت تلخ برمی‌دارد: در این حمله، نه یک زیرساخت نظامی، بلکه اقتصاد، معیشت و امنیت روانی جامعه نشانه رفته است.

فولاد خوزستان امروز تکیه‌گاه و منبع ارتزاق مستقیم بیش از ۱۷ هزار خانواده خوزستانی و شبکه عظیمی از مشاغل وابسته است. علاوه بر این، بیش از ۱۲۰ هزار سهامدار از اقشار مختلف مردم، این شرکت را سرمایه و دارایی خود می‌دانند. هرگونه تعرض به این تاسیسات، در حقیقت ضربه‌ای مستقیم به سفره، اشتغال و آینده این مردم است.

این رخداد به روشنی ثابت کرد که هدف، صرفاً تخریب آهن و کوره نبوده، بلکه یک «سرمایه ملی و مردمی» به ناحق آماج کینه‌توزی قرار گرفته است؛ مجموعه‌ای که نقش آن در چرخه آبادانی کشور برای همگان شفاف و غیرقابل انکار است.

فولاد خوزستان، صنعتی است که متولد شد تا بسازد. این مجموعه، چه از منظر فنی و چه از بُعد کارکرد اقتصادی و اجتماعی، در قلب تپنده زندگی مردم جای دارد. هدف قرار دادن چنین نمادی از سازندگی، هیچ دستاوردی جز تعمیق نفرت عمومی از مسببان آن نخواهد داشت و بی‌تردید، اراده ما را برای تداوم مسیر تولید و آبادانی ایران، استوارتر از پیش خواهد ساخت.

نوشته خطای استراتژیک در تقابل با آبادانی؛ فولاد خوزستان، شریان حیات مردم است، نه سیبل جنگ اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – در روزهایی که سایه جنگ بر زندگی مردم سنگینی می‌کند، توجه اولیه خانواده‌ها معمولاً به نیازهای بیرونی مانند تهیه غذا، آب، سوخت و سایر ملزومات ضروری معطوف می‌شود. هرچند این اقدامات برای مدیریت بحران ضروری و قابل درک است، اما در کنار این نیازها، توجه به نیازهای درونی خانواده از جمله حفظ سلامت روان، امنیت عاطفی و کیفیت روابط خانوادگی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

یکی از مهم‌ترین موضوعات در شرایط بحرانی، حفظ بهداشت روابط در خانواده است. استرس و اضطراب ناشی از جنگ می‌تواند بر روابط میان همسران، والدین و فرزندان و حتی سایر نزدیکان تأثیر منفی بگذارد. در چنین شرایطی لازم است اعضای خانواده به یکدیگر فرصت دهند تا احساسات و هیجانات خود را بدون ترس از قضاوت یا سرزنش بیان کنند. پرهیز از طرح اختلافات و تعارضات گذشته در روزهای بحرانی، از دیگر توصیه‌های مهم است. بهتر است از باز کردن پرونده اختلافات قدیمی خودداری شود و در صورت بروز تنش در رفتار یا گفتار، موضوع در همان زمان با گفت‌وگو و پذیرش متقابل مدیریت شود.

مدیریت اخبار و تقویت تاب‌آوری در شرایط بحران

یکی دیگر از موضوعات مهم در شرایط جنگی، نحوه مواجهه با اخبار است. اخبار جنگ، به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان، می‌تواند بسیار اضطراب‌آور باشد. غرق شدن در اخبار و پی‌گیری مداوم جزئیات جنگ، سطح تنش را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، بی‌خبری کامل نیز ممکن است باعث ایجاد ابهام و ترس در ذهن افراد شود. راهکار مناسب، دریافت محدود و سنجیده اخبار و توضیح آن برای کودکان و نوجوانان متناسب با سطح درک آن‌هاست. کودکان باید بدانند که خانواده در کنار آن‌ها حضور دارد، از آن‌ها مراقبت می‌کند و شرایط با آرامش مدیریت خواهد شد.

اهمیت حفظ روتین روزانه در کاهش استرس نیز نباید نادیده گرفته شود. ادامه برنامه‌های معمول زندگی از جمله تغذیه منظم، خواب کافی، تحرک بدنی، بازی، دورهمی و ارتباط با جمع‌های امن انسانی می‌تواند به ثبات روانی اعضای خانواده کمک کند. هرچه زندگی روزمره کمتر دچار آشفتگی شود، احساس امنیت و کنترل در افراد تقویت خواهد شد.

در نهایت، مفهوم تاب‌آوری به معنای توانایی عبور از بحران و بازگشت به جریان عادی زندگی است. این توانایی در افراد مختلف با توجه به ویژگی‌های فردی و محیطی متفاوت است، اما قابل تقویت است. پذیرش شرایط، تقسیم مشکلات بزرگ به بخش‌های کوچک‌تر و حرکت مرحله‌به‌مرحله برای حل مسایل از جمله راهکارهایی است که به افزایش تاب‌آوری کمک می‌کند.

نوشته حفظ سلامت روان و روابط خانوادگی در سایه جنگ؛ ضرورتی دوچندان اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – این رویکرد در عملکرد مرکز نوآوری و دانش‌بنیان شرکت پلیمر آریاساسول به‌وضوح قابل مشاهده است؛ جایی که کاهش اثرات زیست‌محیطی فعالیت‌ها، حفاظت از منابع طبیعی، توجه به تنوع زیستی و حرکت به سمت بهره‌گیری از راهکارهای پایدار، به‌عنوان اصول راهبردی دنبال می‌شود. آریاساسول در همین چارچوب، پیش‌تر با حمایت از آهوی جبیر، یکی از گونه‌های ارزشمند و در معرض تهدید زیست‌بوم‌های خشکی جنوب کشور، نقش فعالی در حفاظت از تنوع زیستی ایفا کرد و اکنون این مسیر را با تمرکز بر اکوسیستم‌های دریایی خلیج‌فارس ادامه داده است.

ثبت تفاهم‌نامه همکاری میان اداره‌کل شیلات استان بوشهر و شرکت پلیمر آریاساسول در یونسکو، نمادی از همین نگاه مسئولانه و آینده‌محور است؛ همکاری که حفاظت از محیط‌زیست دریایی را در پیوندی معنادار با آموزش، فناوری و مدیریت پایدار منابع تعریف می‌کند. حمایت از ماهی شانک زردباله، گونه‌ای آبزی و در معرض انقراض در خلیج‌فارس، رهاسازی گسترده بچه‌ماهی‌ها، احداث زیستگاه‌های مصنوعی دریایی در سواحل کنگان و عسلویه و اجرای برنامه‌های آموزشی برای جامعه صیادی، مجموعه اقداماتی است که نشان می‌دهد مسوولیت اجتماعی زمانی اثرگذار است که به احیای واقعی اکوسیستم‌ها و تقویت معیشت محلی منجر شود.

در شرایطی که خلیج‌فارس با چالش‌هایی چون کاهش ذخایر آبزیان و آسیب به زیستگاه‌های طبیعی مواجه است، ورود آگاهانه صنعت به عرصه حفاظت از محیط‌زیست می‌تواند معادله توسعه را بازتعریف کند. تجربه آریاساسول نشان می‌دهد هم‌افزایی میان صنعت، دانش و محیط‌زیست نه‌تنها ممکن است، بلکه می‌تواند به الگویی الهام‌بخش برای دیگر صنایع مستقر در پارس جنوبی تبدیل شود؛ الگویی که توسعه اقتصادی را در تعارض با طبیعت نمی‌بیند، بلکه آن را در گرو حفظ و تقویت سرمایه‌های طبیعی می‌داند.

در همین راستا و به‌منظور گسترش این نگاه پایدار، سازه‌های زیستگاه‌های مصنوعی دریایی که با حمایت و همت شرکت پلیمر آریاساسول و در مشارکت با اداره‌کل شیلات استان بوشهر طراحی و ساخته شده بودند، به‌تازگی در آب‌های خلیج‌فارس و در سواحل عسلویه و کنگان به آب انداخته شدند؛ اقدامی که گامی عملی در مسیر احیای اکوسیستم‌های دریایی و بازسازی ذخایر ارزشمند آبزیان این پهنه آبی محسوب می‌شود.

در این باره مدیر HSE شرکت پلیمر آریاساسول نیز با اشاره به حمایت‌های محمدرضا حیدرزاده، نائب‌رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل شرکت پلیمر آریاساسول برای اجرای پروژه احیای زیستگاه‌های دریایی سواحل عسلویه و کنگان و حمایت از تنوع زیستی در منطقه، گفت: تقویت اقتصاد دریامحور و توسعه پایدار همواره از سوی مدیرعامل شرکت مورد تأکید بوده است.

اردوان فرزین‌پور با اشاره به تمدید تفاهم‌نامه همکاری اداره کل شیلات استان بوشهر و شرکت پلیمر آریاساسول برای احیای تنوع زیستی در خلیج‌فارس گفت: در قالب این تفاهم‌نامه تلاش برای عمل به تعهدات مسئولیت‌ اجتماعی به‌منظور حفظ آبزیان خلیج‌فارس ادامه می‌یابد.

به گفته مدیر HSE شرکت پلیمر آریاساسول، با گذشت دو سال از امضای تفاهم‌نامه همکاری بین اداره کل شیلات استان بوشهر و شرکت پلیمر آریاساسول، پس از اقدامات مطالعاتی و همکاری‌های دانشگاهی، پس از رهاسازی ۱۳۰ هزار قطعه بچه ماهی شانک زردباله در ساحل عسلویه، هفته گذشته، ۴۲۰ سازه زیستگاه مصنوعی برای تقویت تنوع زیستی در خلیج‌فارس به آب انداخته شد و در فاز بعدی ۱۳۰ هزار قطعه بچه ماهی دیگر نیز در ساحل شهرستان کنگان به آب ریخته می‌شود.

به نقل از روابط عمومی شرکت پلیمر آریاساسول، استقرار سازه‌های زیستگاه مصنوعی دریایی، در ساحل شهرستان‌های عسلویه و کنگان با هدف ایجاد زیستگاه‌های مصنوعی و احیای تنوع زیستی دریایی در خلیج‌فارس در قالب فاز دوم تفاهم‌نامه همکاری و مشارکتی شرکت پلیمر آریاساسول و اداره کل شیلات استان بوشهر با موفقیت انجام شد.

در این مرحله از پروژه که پس از اخذ مجوزهای لازم و هماهنگی‌های نهایی اجرایی شد، تعداد ۴۲۰ قطعه سازه زیستگاه مصنوعی در آب‌های ساحلی شهرستان‌های عسلویه و کنگان استقرار یافت. این سازه‌ها با طراحی مهندسی شده و مصالح مناسب طبیعت دوست، بستری امن برای تخم‌ریزی، رشد و تکثیر آبزیان فراهم می‌آورد و نقش مهمی در حفاظت از بستر دریا و ارتقای پایداری اکوسیستم منطقه و اقتصاد دریا محور ایفا می‌کند.

شرکت پلیمر آریاساسول با هدف عمل به تعهدات مسوولیت‌های اجتماعی خود همواره توسعه پایدار را به‌عنوان محور فعالیت انتخاب می‌کند؛ از این رو، سه اصل اقتصاد، جامعه و محیط زیست را در این فرایندها دنبال می‌کند.

پروژه عظیم احیای گونه در معرض خطر ماهی شانک زردباله، در مشارکت با سازمان شیلات استان بوشهر با استقبال این سازمان اجرا شد. اجرای این پروژه برای نخستین‌بار از سوی یک شرکت صنعتی محقق می‌شود.

در فاز نخست این پروژه، شرکت پلیمر آریاساسول، ضمن اجرای مطالعات دقیق در همکاری با سازمان شیلات و دانشگاه شهید بهشتی تهران، اقدام به تکثیر لارو، پرورش و در نهایت رهاسازی ۱۳۰ هزار قطعه بچه ماهی شانک زردباله در آب‌های شهرستان عسلویه کرد. در مرحله دوم، زیستگاه‌های مصنوعی ساخته و به آب انداخته شد که برای اجرای این مرحله استعلام‌های لازم از سازمان‌های مرتبط حمل و نقل دریایی و جلوگیری از ایجاد مخاطرات برای مسیرهای دریایی اخذ شد.

در مرحله بعد قرار است آریاساسول ۱۳۰ هزار قطعه بچه ماهی شانک زردباله دیگر در آب‌های خلیج‌فارس در ساحل کنگان به آب بریزد. اجرای این پروژه ضمن احیای گونه در خطر ماهی شانک زردباله به احیای زیستگاه‌های دریایی در ساحل خلیج‌فارس منجر می‌شود که می‌تواند به تقویت ذخایر دریایی سایر گونه‌ها نیز کمک کند.

این موضوع می‌تواند به بهبود معیشت صیادان منطقه، بهبود محیط زیست دریایی و اقتصاد دریامحور کمک کند. بر این اساس سازمان شیلات استان بوشهر ضمن قدردانی از شرکت پلیمر آریاساسول برای اجرای این پروژه، مدال افتخار، تندیس و لوح تقدیر به‌عنوان الگویی ملی حفاظت از تنوع زیستی دریایی را به این شرکت اعطا کرد.

کرسی ملی یونسکو در همین راستا ضمن بررسی اقدامات انجام شده از سوی شرکت پلیمر آریاساسول، لوح تقدیر و تندیس برای حمایت آریاساسول از این گونه در خطر اهدا کرد. دریافت این لوح تقدیر دستاوردی بزرگ است که به‌عنوان یک موفقیت ملی برای کشور و نشانه‌ای از توانمندی صنعت ایران در هم‌افزایی با محیط‌زیست، در سطح بین‌المللی به ثبت رسید.

اجرای این طرح گامی ارزشمند همسو با مسوولیت‌های اجتماعی صنعت در قبال محیط زیست دریایی و بازسازی ذخایر آبزیان خلیج فارس محسوب می‌شود. این پروژه مصداقی از همکاری مؤثر در اهداف توسعه پایدار و حفاظت از سرمایه‌های طبیعی کشور است.

نوشته <ul> <li> <h6>آریاساسول به زیست‌مندان خلیج فارس زندگی دوباره می‌بخشد؛</h5> </li> <li><strong>استقرار زیستگاه‌های مصنوعی دریایی در عسلویه و کنگان</strong></li> </ul> اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.