به گزارش گویای خبر، بیمه پارسیان طی تفاهم‌نامه‌ای که با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری منعقد نموده است؛ به منظور جلوگیری از به خطر افتادن جان دانشجویان در هنگام سرقت موبایل و لپ تاپ آنان و نیز کاهش دغدغه‌های مالی دانشجویان، بیمه موبایل و لب تاپ را جهت دانشجویان در سراسر کشور با شرایط و تعرفه‌های اختصاصی ارایه نموده است.

در این زمینه، دانشجویان کافی است تا اطلاعات موبایل و لپ تاپ خود را به طور دقیق در سامانه refah.swf.ir ثبت کرده و نسبت به اخذ بیمه‌نامه با پوشش سرقت اقدام نمایند. دانشجویان باید توجه کنند که امکان تغییر و ویرایش اطلاعات درج شده در سامانه پس از ثبت اطلاعات، وجود ندارد.

این گزارش حاکی است که نیازی به پرداخت حق بیمه وجود ندارد و هر دانشجو صرفاً می‌تواند یک دستگاه موبایل و یک دستگاه لپ تاپ را تحت پوشش قرار دهد.

بیمه پارسیان اعلام کرده است که دانشجویان برای اخذ پوشش‌های کامل‌تر برای گوشی تلفن همراه خود، می‌توانند به شعب و نمایندگی های بیمه پارسیان مراجعه نموده و پس از ارایه کارت دانشجویی از 50 درصد تخفیف بهره‌مند شوند.

بیمه پارسیان همچنین اعلام کرده است که دانشجویان برای دریافت خسارت باید در هنگام سرقت گوشی و لپ تاپ خود، مقامات انتظامی را در جریان قرار داده و تاییدیه در این زمینه دریافت نمایند. علاوه بر این، با در دست داشتن کارت ملی و کارت دانشجویی خود، ضمن مراجعه به یکی از نزدیک ترین شعب بیمه پارسیان، فرم اعلام خسارت تلفن همراه را تکمیل کرده و جعبه و سایر تجهیزات جانبی دستگاه مسروقه و مستندات و فاکتورهای خرید دستگاه را به شعبه بیمه ارایه نمایند.

همچنین دانشجویان بایستی پس از سرقت موضوع را در سامانه همیاب به نشانی hamyab24.ir ثبت کرده و نامه تاییدیه عدم کشف دستگاه  را پس از ۳۰ روز از وقوع حادثه  از مراجع انتظامی و قضایی دریافت نمایند.

نوشته پوشش بیمه‌ای پارسیان برای دانشجویان: جبران خسارت سرقت‌ گوشی و لپ‌تاپ اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

به گزارش گویای خبر، مهندس عباس هاشمی، دبیر انجمن ملی صنایع لوازم خانگی ایران در حاشیه بیست‌وچهارمین نمایشگاه صنعت لوازم خانگی در گفت‌وگو با خبرنگار گویای خبر گفت: امسال بیست‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت لوازم خانگی ایران از ۱۹ تا ۲۲ مردادماه برگزار می‌شود. حدود ۲۲ هزار مترمربع فضای سالن‌هایی است که برای این کار در نظر گرفته شده است. 

مهندس هاشمی افزود: ۳۰۳ واحد صنعتی و ۲۲ شرکت خارجی، در نمایشگاه حضور دارند.

وی در خصوص برنامه‌های جانبی نمایشگاه هامکس ۱۴۰۳ بیان کرد: در نمایشگاه امسال چند رویداد از جمله رویداد «آینده‌پژوهی و تولید لوازم خانگی هوشمند» را داریم که با همکاری موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی وزارت صمت در آخرین روز نمایشگاه برگزار خواهد شد.

وی با اشاره به حضور هیات‌های تجاری خارجی در نمایشگاه گفت: ما حدود ۲۰ هیات تجاری خارجی را از ۱۵ الی ۱۶ کشور دعوت کردیم که در عصر دومین روز نمایشگاه یعنی ۲۰ مردادماه در هتل اسپیناس پالاس سعادت آباد حضور خواهند داشت. علاوه بر آن، تولیدکنندگان انرژی‌بر و تولیدکنندگان غیر انرژی‌بر مانند شرکت‌های تولیدی ظروف نچسب، چینی، کریستال و … نیز در این مراسم حضور خواهند داشت.

در روز سوم و چهارم نمایشگاه صنعت لوازم خانگی، میهمانان خارجی در نشست‌هایی که در نمایشگاه برنامه‌ریزی شده است، حضور خواهند داشت که در آن قراردادهای صادراتی به امضا خواهد رسید.

مهندس هاشمی در ادامه این گفت‌‌وگو به برگزاری همایشی در نمایشگاه هامکس ۱۴۰۳ به منظور رونمایی از محصولات، خدمات و فرآیندهای جدید در حوزه صنعت لوازم خانگی اشاره کرد و گفت: در این همایش از محصولات جدید ۸ واحد صنعتی رونمایی خواهد شد.

وی در پایان اعلام کرد: امسال متاسفانه سازمان توسعه تجارت، بحث تفکیک لوازم خانگی انرژی‌بر و غیر انرژی‌بر  را ادامه داد. در ضمن تاریخ برگزاری نمایشگاه را از اواخر آبان‌ماه به مردادماه منتقل کردند که فصل نامناسبی است و با توجه به فصل گرما و ناترازی انرژی، محدودیت‌هایی را اعمال خواهد کرد. هر چند خدا را شکر تا الان اتفاق خاصی رخ نداده و فعالیت نمایشگاه همچنان ادامه دارد. 

گفتنی است، نمایشگاه هامکس ۱۴۰۳ به همت انجمن ملی صنایع لوازم خانگی ایران و شرکت تابناک توسعه فیدار برگزار می‌شود.

نوشته حضور ۳۰۳ واحد صنعتی و ۲۲ شرکت خارجی در نمایشگاه هامکس ۱۴۰۳ اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

انسان برای حفظ بدن خود از سرما و گرما و آسیب‌های جسمی و هم چنین تأمین نیازهای روحی و فرهنگی خود، به شدت نیازمند پوشاک است. مسأله لباس و پوشاک از اهمیت به سزایی برخوردار است؛ چرا که با بسیاری از ابعاد مختلف زندگی شخصی و اجتماعی انسان گره خورده است و آثار فراوانی را در زندگی فردی و اجتماعی بشر به جای می­‌گذارد.

مسأله لباس و پوشش دارای ابعاد مختلفی است که هر یک از ابعاد، به بخشی از نیازهای انسانی پاسخ داده و آثار خاصی را به همراه دارد. از آن‌جایی که آدمی به زیبایی گرایش دارد، همواره بُعد زیبایی را در انتخاب نوع پوشش خود مورد توجه قرار می‌دهد. شکل، جنس و رنگ پوشاک به لحاظ خاصیت‌های ذاتی، بر جسم و روان انسان، آثاری را بر جای می‌­گذارند. لذا بایستی با اثرات آنها آشنا بود و آگاهانه دست به انتخاب زد.

مهم‌ترین بُعد پوشاک را می‌توان بُعد فرهنگی آن دانست. پوشاک در درجه اول، یک کالای فرهنگی است، چون حاکی از ارزش‌ها و هنجارهای افراد یک جامعه است. هم‌چنین اهداف فرهنگی، مهم‌ترین هدف انسان‌ها در انتخاب پوشاک است. انسان‌ها برای کسب منزلت اجتماعی و حفظ شخصیت خود، پوششی را برمی‌گزینند که از طرف دیگران مورد تأیید و تحسین باشد. به دلیل گرایش افراطی به خودآرایی، امروزه با پدیده‌ای به نام «مدگرایی» مواجه هستیم که آثار و پیامدهای متعددی را در پی داشته است.

امروزه لباس و پوشاک به دلیل کثرت جمعیت و افزایش تقاضا و ایجاد بازارهای بین‌المللی، به یک صنعت پررونق اقتصادی تبدیل شده است. هر ساله مبالغ بسیار هنگفتی برای خرید پوشاک توسط مردم پرداخت می‌شود. از این رو، صنعت پوشاک به لحاظ اقتصادی برای هر کشوری حایز اهمیت است. هر کشوری علاوه بر کاهش واردات و تأمین نیازهای داخلی، در فکر تسخیر بازارهای بین‌­المللی است.

با انتخاب پوشاک داخلی، اقتصاد ملی پیشرفت کرده و اشتغال‌زایی فراوانی در بخش‌های مختلف اقتصادی به وقوع خواهد پیوست و استقلال اقتصادی کشور را به دنبال خواهد داشت. این مبالغ بسیار هنگفتی که از کشور به خاطر واردات منسوجات و پوشاک، خارج می‌شود، می‌تواند موجبات توسعه صنعت ایرانی و نجات بخشیدن هزاران جوان ایرانی از گرداب عدم اشتغال و بیکاری را فراهم سازد.

در برخی خانواده‌های ایرانی به دلیل توجه افراطی به خودآرایی و مدگرایی، هزینه‌های بالایی برای خرید پوشاک مصرف می‌شود؛ پوشاک متعددی که بیش از حد نیاز بوده و هر از چند گاهی مورد استفاده قرار می‌گیرند. عدم رعایت اعتدال در خرید و مصرف پوشاک سبب تحمیل هزینه‌های سنگینی بر خانواده است و می‌تواند وضعیت اقتصادی خانواده را دچار مشکل سازد. برخی هزینه‌هایی که بایستی در سایر بخش‌های زندگی به مصرف برسد، به پوشاک اختصاص داده می‌شود و به سایر نیازهای انسان توجهی نمی‌شود. در خرید پوشاک بایستی توجه داشت که مقدار نیاز افراد به لحاظ کمیت و کیفیت به چه میزان است و متناسب با نیازهای واقعی افراد، پوشاک خریداری و مصرف شود.

بنابراین در بخش آداب اقتصادی لباس و پوشش می‌توان چنین نتیجه گرفت که نیکوترین رفتار در بُعد اقتصادی عبارت است از این که خرید و مصرف پوشاک افراد جامعه ایرانی بایستی به گونه‌ای باشد که اولاً موجبات توسعه صنعت پوشاک داخلی را فراهم سازد تا در سایه سار رونق این صنعت، جوانان ایرانی از بیکاری رهایی یابند. ثانیاً اعتدال و میانه روی در خرید و مصرف پوشاک مورد توجه افراد قرار گیرد.

از آداب روان شناختی و زیباشناختی لباس و پوشش، توجه به بُعد زیبایی پوشاک و استفاده مناسب از رنگ‌ها و شکل‌ها بر حسب شرایط مکانی، زمانی و فرهنگی است. افراد بایستی نسبت به رنگ‌ها و ترکیب آنها و هم چنین شکل و مد لباس و نیز نقش آنها در ساحت روح و روان خود شناخت پیدا کنند تا بتوانند دست به انتخاب صحیح بزنند تا موجبات نشاط و سرور خود را فراهم سازند.

ویژگی‌های برخی رنگ‌ها به قرار زیر است:

1- آبی: دارای خاصیت آرام‌بخشی، دردشکن، مؤثر در دردهای عصبی و بی خوابی، سبب کاهش فشار خون، تنظیم‌کننده تپش نبض، آرام‌بخش سیستم اعصاب مرکزی و کاهنده استرس.

2- خاکستری: رنگ محافظ، حساس و آرام و ایجادکننده رابطه نزدیک و صمیمانه، وسیله دفاعی در برابر اضطراب درونی.

3- خرمایی: آرامش دهنده و نشانه متانت.

4- زرد: گرم‌کننده مؤثر در خوشخویی، رنگ شادی‌بخش، کاهنده استرس و اضطراب و آرام‌بخش و مفید برای اعصاب.

5- سبز: آرام بخش، افزاینده تحمل، امیدوارکننده، خنک‌کننده، مهیج و تعدیل کننده نور خورشید.

6- سفید: پیام آور شادی و شور و نشاط، دارای اثر محرک عمومی در انسان، ایجادکننده بهجت و سرور و انبساط، مفرّح و دلگشا.

7- سیاه: موجب افسردگی و رنگ غم و اندوه.

8- قرمز: تسکین‌دهنده برخی بیماری‌ها، مسکن حساسیت، جبران‌کننده ضعف، تحریک‌کننده و ایجاد تمایل به حمله، هیجان‌زا و زیادکننده فعالیت، محرک فکر و سلول‌های مغزی، بالابرنده فعالیت جنسی مرد.

9- نارنجی: رنگی جذاب و سرزنده و شاداب.

افراد بایستی با توجه به ویژگی رنگ‌ها و نیازهای روحی خود، رنگ لباس خویش را انتخاب کنند. البته برای انتخاب رنگ لباس نمی‌توان تنها خاصیت‌های ذاتی رنگ‌ها را در نظر گرفت، بلکه در نظر گرفتن شرایط محیطی و فرهنگی و نیز جنسیت فرد که لباسی با رنگ مخصوص را می‌طلبد، باید مورد توجه قرار گیرد.

از آداب بهداشتی لباس می‌توان به جنس پوشاک اشاره کرد که تأثیراتی بر روی جسم بر جای می‌گذارد. از این رو، جنس لباس نیز دارای اهمیت بوده و بایستی نسبت به آن شناخت و آگاهی کسب کرد. در عصر نوین، به دلیل کثرت جمعیت و پیشرفت‌های صنعتی بشر و کمبود منابع طبیعی، انسان به تولیدات مصنوعی و شیمیایی روی آورده است؛ اما متأسفانه منسوجاتی که از مواد مصنوعی و شیمیایی تولید شده اند، دارای آثار سویی بر روی جسم و تن انسان هستند که لازم است مورد توجه و دقت قرار گیرند. امروزه تولید لباس با جنس مناسب و الیاف طبیعی ماننده پنبه و کتان، به دلیل بازدهی اقتصادی پایین، کنار گذاشته شده است و مدسازان به بهره گیری از الیاف مصنوعی مانند فرآورده های نفتی و شیمیایی روی آورده‌اند که بازده اقتصادی بالاتری دارد.

گاهی تأثیر نامطلوب به خاطر اندازه لباس است که اگر تنگ و چسبان باشد، باعث بسته‌شدن راه ترشح غدد و چربی و بروز حساسیت و عرق سوز شدن، به ویژه در فصل گرما می‌شود.

رسانه‌ها، به ویژه تلویزیون، یکی از عوامل تأثیرگذار در سبک پوشش یک جامعه‌اند. نوع لباس که در رسانه‌ها به نمایش در می‌آید، به عنوان مد و الگو توسط افراد جامعه دریافت و به کار برده می‌شود.

خانواده، اولین نهادی است که کودک در آن جامعه‌پذیر شده و آداب و رسوم جامعه را فرا می‌گیرد. پوشش اعضای خانواده بر کودکان تأثیر می‌گذارد و کودکان متناسب با سبک اعضای خانواده، نوع لباس و پوشش خود را بر می‌گزینند.

نهاد آموزش و پرورش، دومین عامل مهم فرآیند جامعه‌پذیری است که کودک بعد از خانواده در دامان آن پرورش می‌یابد و تأثیر می‌پذیرد.

بعد از آن، گروه همسالان و سایران جای می‌گیرند. همه این عوامل بر روی رفتار افراد تأثیر می‌گذارند و به او یاد می‌دهند که بایستی چه نوع رفتاری را از خود بروز دهند و چه نوع سبکی را برای پوشش خود انتخاب کنند.

در همین راستا، 12 تیرماه، مصادف با سالروز صدور بیانیه علمای اصفهان در دوران مشروطه در حمایت از منسوجات ایرانی در 12 جمادی­الاول سال 1324 قمری، برابر با 12 تیرماه سال 1285، با عنوان «روز خیاط، صنعت نساجی و پوشاک» نام‌گذاری شده است.

مأخذ: مجموعه فرهنگ عمومی و آداب شهروندی، علی شیرازی و همکاران، ناشر: عابداندیش، قم، جلد چهارم، چاپ اول، 1395.

نوشته فرهنگ عمومی و آداب پوشش و لباس اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – رشد و تکامل روحی و معنوی انسان، جز در ارتباطی سالم و صحیح با دیگران رقم نمی‌خورد؛ چرا که انسان خواه ناخواه، وابسته به اجتماع و نیازمند تعامل با دیگران است؛ تعاملی که بیش یا کم، بر همه ساحت‌های زندگی او تأثیرگذارند و چنان چه نتواند در ارتباط‌هایش، «همدلی» را تجربه کند، نخواهد توانست تعاملی کامل و منطقی برقرار سازد. بنابراین باید فرهنگ همدلی را در میان عوامل اجتماعی، زمینه‌ای ضروری و شاید بی‌بدیل برای سعادت فرد و جامعه دانست.

همدلی، گوهری است که در عرصه­‌های مختلف و متناسب با نوع روابط ممکن است شکل‌های متفاوت بگیرد. در خانواده و روابط خویشاوندی، نسبت به دوستان و همکاران و همسایگان و در جامعه، نسبت به هم‌کیشان و هموطنان و همفکران و حتی در برابر مخالفان و بیگانگان، به گونه‌های مختلفی از همدلی نیاز داریم تا هدف همدلی به درستی برآورده شود.

اختلافات روزافزون، شکاف‌های اجتماعی عمیق، نزاع‌ها و دعواهای گاه جنایت‌آمیز، همگی حکایت از این می‌کند که افراد در حال دور شدن از یکدیگر هستند و هر روز که می‌گذرد، بیش از پیش خود را نسبت به اطراف خود، حتی نزدیک‌ترین کسان خود، بیگانه می‌بینند.

برخی مفاهیم که مختصات فرهنگ همدلی را ترسیم می‌کنند، به قرار زیر هستند:

وفاق و سازگاری

افراد در مواجهه با یکدیگر، هنگامی که نشانه‌های اختلاف بروز می‌کند، می‌توانند بلافاصله در مقابل هم موضعی خصمانه بگیرند و از همان آغاز سخت گرفته تا بتوانند در نهایت، حق خود را از دستبرد و تعرض احتمالی طرف مقابل حفظ کنند. اما در وضعیت مطلوب، بنای هر دو طرف، بیش و پیش از هر چیز دیگر، بر وفق و مدارا خواهد بود. نه به این دلیل که قدرت مجادله و تهاجم ندارند، بلکه در مدارا و ملایمت، آرامش و آسایشی بیشتر و نتیجه‌ای مطلوب‌تر می‌بینند. نکته دیگر، رابطه دوسویه همدلی و مداراست. به همان ترتیب که مدارا به همدلی نیاز دارد، به افزایش آن نیز کمک می‌کند و چه بسا که همدلی‌ها و مهرورزی‌ها از رفتارهای نرم و آرام بهانه می‌گیرند.

همدردی و غم‌زدایی

همدل شدن، دردهای انسان را به دردهای مشترک تبدیل می‌کند. آن که اهل همدلی است، بیش از آن که بخواهد با صبرپیشگی، خود را در برابر ناملایمات مصون سازد، به دردهای دیگران می‌اندیشد و برای رفع آن، رنج‌هایی را بر خود هموار می‌سازد.

این اخلاق نیکوی انسانی که شایسته است بنی‌آدم به آن زینت یابند و در سراسر گیتی «چو عضوی به درد آورد روزگار، دگر عضوها را نماند قرار» مورد تأکید است. وقتی که نیازها و غصه‌ها از جنس مادی نیست یا از دست انسان کاری برای رفع نیازهای مادی بر نمی‌آید، «همدردی» حداقل کاری است که می‌توان انجام داد و از این طریق است که دردهای انسان شریک می‌یابد و تحمل آن آسان‌تر می‌شود. بنابراین هنگامی که کسی را دردی فرا می‌گیرد، افراد به همدلی درونی خود اکتفا نمی‌کنند و آن را با رفتار و گفتاری شایسته پیوند می‌زنند. مثلاً به عیادت بیماران می‌روند و از بیانی مهرآمیزتر بهره می‌برند و در مجموع، توجه بیشتری را مبذول می‌دارند.

فروتنی و تواضع

به همان نسبت که خودخواهی، برتری‌طلبی و خودبرتربینی مانع همدلی است، فروتنی زمینه را برای همدلی فراهم می‌کند. احساس برتری، بین افراد، فاصله‌های غیرواقعی و توهم‎‌آمیز می‌اندازد و نمی‌گذارد به هم نزدیک شوند، خود را جای یکدیگر بگذارند و همدلی را تجربه کنند. در مورد فروتنی نیز رابطه‌ای دوطرفه با همدلی برقرار است. به همان ترتیب که انسان‌های متواضع، توان همدلی بیشتری خواهند داشت، اگر کسی همدلی را در روابطش با دیگران تجربه کند، کمتر به خودبرتربینی و تکبر دچار می‌شود.

در جامعه‌ای که همدلی در وضعیت مطلوب قرار دارد، بدون شک حقارت‌ها و فخرفروشی‌ها رونقی ندارند.

تعاون و مواسات

تعاون به معنای همکاری و یاری رساندن به یکدیگر است. جامعه همدل، جامعه‌ای است که افراد آن نسبت به یکدیگر بُخل نمی‌ورزند و برای رفع نیاز یکدیگر، از کمک و مساعدت خویش دریغ نمی‌کنند.

مواسات هنگامی معنا پیدا می‌کند که فردی یا بخشی از جامعه به مشکلی اقتصادی دچار شده است و به همراهی و مساعدت مالی دیگران احتیاج دارد. در این صورت، هر فردی نسبت به نیاز دیگران همان قدر حساس و پی‌گیر باشد که نسبت به نیازهای خودش است. در چنین سطحی از همدلی، تعاون و پشتیبانی مالی و مواسات نسبت به یکدیگر، عجیب نخواهد بود و تأثیر مثبت مواسات بر رزق انسان نیز قابل تأمل خواهد بود.

************

برآمدن و بالیدن همدلی در فرهنگ عمومی جامعه، مستلزم حرکتی آگاهانه است که از یک سو، بر منابع غنی فرهنگ اسلامی و ایرانی تکیه داشته باشد و از سوی دیگر، ناظر به واقعیت‌های جاری جامعه امروز سامان بگیرد و پیش برود. همدلی به عنوان یک ارزش اجتماعی فراگیر، امروزه مورد توجه همه فرهنگ‌ها با هر بنیان (شالوده) و بنیاد (ساختار) فکری قرار گرفته است؛ حتی در مورد فرهنگ‌هایی که تا پیش از این، قرن ها بر اهمیت فردیت و سود و لذت شخصی به عنوان ارزشی اصیل پای می‌فشرده‌اند. این فراگیری به خودی خود مبارک و پسندیده است. اما نباید ما را در مورد راه‌کارهایی که برای تحقق مفاهیمی چون همدلی بیان و توصیه می‌شوند، به اشتباه بیندازد و همه را قابل قبول و برای هر بوم و قومی قابل اجرا بپنداریم. البته باید از همه تجربه‌ها بهره برد و به عنوان حکمت‌هایی در دست دیگران، گرفت و غنیمت شمرد. اما در ضمن باید توجه داشت که رویکردها و نگرش‌های کلی نسبت به حقیقت انسان و جایگاه او در خلقت، می‌تواند در راه‌کارهای خرد و کلانی که از دل این فرهنگ‌ها بر می‌آید، مؤثر باشد.

– تمرکز بر عقاید مشترک، زمینه را برای فروکش کردن هیجان‌ها، افزایش درک متقابل و پذیرش حقیقت فراهم می‌کند. وقتی که در اعتقادات بتوان این نقاط اشتراک را مبنایی برای همدلی قرار داد، در سایر اختلافات که صرفاً جنبه فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و… دارند نیز می‌توان با این الگو رفتار نمود و اختلافات و تفاوت‌ها را بر محوری مشترک نگه داشت و از تفرقه و پراکندگی رهایی جست. هم چنین تأثیری که رفتارهای ما در پررنگ یا کمرنگ شدن نقاط اشتراک جامعه دارند، نشان می‌دهد که تا چه اندازه در خدمت فرهنگ همدلی بوده‌ایم.

– علاوه بر آن که شناخت افراد جامعه نسبت به یکدیگر به یافتن نقاط اشتراک کمک می‌کند، نزدیکی و صمیمیت میان آن‌ها را افزایش می‌دهد و از این جهت نیز امکان بیشتری را برای همدلی فراهم می‌نماید. در حقیقت با این نگاه، دید و بازدید اسباب شناخت هستند و شناخت، زمینه همدلی را ایجاد می‌کند. گفت‌وگو نیز یکی دیگر از این اسباب و شاید رساترین آن‌ها است که شفاهی یا مکتوب، تصویری یا شنیداری و به صورت سنتی یا با وسایل ارتباطی جدید، ما را با یکدیگر آشنا می‌سازد. شناخت دیگران به معنای عبور از مرزهای شخصی و اطلاع از اسرار یکدیگر نیست و آشکار است که منظور نهفته نماندن جنبه‌هایی از شخصیت ماست که به همدلی بیشتر کمک می‌کند.

– نقش زمینه‌های اجتماعی بیرون از خانواده را در تقویت همدلی عمومی نباید نادیده گرفت. بازارها که نماد حیات مالی جامعه محسوب می‌شوند، همدلی مالی را در بین بازاریان تقویت می‌کند.

– تقویت عدالت اجتماعی، بزرگ‌ترین خدمتی است که می‌توان به همدلی نمود.

– آگاهی از اهمیت همدلی برای جاری ساختن آن در زندگی کافی نیست و باید از توانایی‌های لازم برای ایجاد و تقویت آن برخوردار بود. بخشی از این مهارت‌ها، بیشتر قلبی و ذهنی‌اند تا رفتاری؛ مانند آن چه درباره برتری طلبی گفته شد و اگر شخص بتواند آن را از نگرش خود بزداید، این مهارت را خواهد داشت که با دیگران در موقعیتی برابر بنشیند و نسبت به وضعیت آن‌ها همدلانه بیندیشد و قضاوت کند. اما بخش دیگری از این مهارت ها، به رفتارهای ما کار دارند. به عنوان مثال، شخصی که مهارت بیشتری در بیان احساسات خویش و گوش سپردن به سخنان دیگران و فهم احساس آن‌ها داشته باشد، همدلی را در سطح بالاتری تجربه خواهد کرد. آموزش این مهارت‌ها و ارایه الگوهایی از ارتباط همدلانه می‌تواند توانایی و انگیزه همدلی را در جامعه افزایش دهد.

مأخذ: مجموعه فرهنگ عمومی و آداب شهروندی، علی شیرازی و همکاران، ناشر: عابداندیش، قم، جلد دوازدهم، چاپ اول، 1395.

نوشته فرهنگ عمومی و آداب همدلی اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – از بزرگ‌ترین نعمت‌های الهی، نعمت طول عمر و زندگی در دنیا است. برخورداری از عمر طولانی، یکی از بزرگ‌ترین آرزوهای دیرینه بشر بوده است؛ اما باید از این سرمایه بس بزرگ و موهبت بس گران، استفاده بهینه برد.

افراد باید در مسیری حرکت کنند که لحظه‌ای از زمان را برای دستیابی به تکامل و تعالی از دست ندهند و همواره به فکر خودسازی و کار و تلاش باشند و نقشه راهشان، پیشرفت در ابعاد گوناگون زندگی و کوشش در جهت بهتر شدن رتبه امروزشان نسبت به دیروز باشد.

اما این به معنای کار دایمی و دوری از تفریح و استراحت نیست، بلکه زندگی انسان باید دارای نظم باشد و تا حد توان در صدد شکوفاسازی تمامی استعدادهایش برآید.

بنابراین، عمر انسان اگر با این رویکرد، طولانی شود و با همین عملکرد متعهدانه جلو برود، هم خود فرد بهره‌مندی‌اش از یک زندگی در خور توجه خواهد بود و هم در بهره‌وری دیگران و الگو شدن برای افراد جامعه‌اش، نقش مؤثری ایفا خواهد کرد.

عزتمندی سپیدمویی و سالمندی از آن رو است که سالمند، رسالت انسانی خویش را در این روزگار پرآشوب به شایستگی انجام داده و اینک با انبوهی از تجربه‌های گران سنگ، در کنار دیگر افراد جامعه قرار دارد.

دوران سالمندی به منزله تولدی دوباره برای فرد محسوب می‌شود. نیازهای او در این دوران نسبت به اطرافیان بیشتر می‌شود و از طرفی احساس تنهایی او در این دوران، اگر از حمایت اجتماعی و عاطفی خانواده‌اش برخوردار نباشد، او را دچار افسردگی می‌کند. داشتن توقعات نامناسب از اعضای خانواده در این دوران، مایه دلتنگی و افزایش تنهایی است و چنین توقعاتی با عشق میان والدین و فرزندان، منافات دارد. کمک بزرگی که در این دوره می‌توان به این قشر کرد، بینش‌افزایی و آگاهی دادن به آن‌ها در مورد واقعیات موجود این دوره است.

تردیدی نیست که نقش تعامل صحیح و اهمیت معاشرت سالم با سالمندان، به مراتب مهم‌تر از گروه‌های دیگر سنّی است. به دلیل این که احساس ناایمنی در زنان و مردان سالمند، بیشتر نمود پیدا می‌کند. از دست دادن توانایی‌های جسمانی، بازنشسته شدن و عدم قدرت بر ادامه کار و از دست دادن مقام اجتماعی و عدم حضور فعال در صحنه‌های گوناگون زندگی، احساس طرد شدن و احساس تنهایی در پیرمردان و پیرزنان را بیشتر به وجود می‌آورد. از این رو می‌توان گفت که احترام واقعی بزرگسالان، شناخت نگاهی است که آنان از آن زاویه دنیا را می‌نگرند و به زندگی نگاه می‌کنند. سپس توجه به نیازهایی که از این نگاه پیدا می‌شود و سعی و تلاش در تحقق و عینیت بخشیدن به آن در حد توان.

بنابراین، رفتار درست و محترمانه تکریم آنان در هر شرایط، اصلی است که همواره باید به آن پایبند بود. این گونه توجه و ارتباط صحیح در کاهش احساس ناایمنی آنان بسیار مؤثر است.

اگر نقش سالمندان در جامعه به خوبی مدیریت شود، در حفظ و تأمین بخشی از سلامت روان جامعه، مفید و مطلوب خواهد بود. جامعه و نسل جوان، به هدایت نیاز دارد تا بتواند در مسیر صحیح زندگی گام بردارد.

سالمندان از این جهت که صاحب آگاهی و اطلاعات و تجربیات فراوانی هستند، می‌توانند به انتقال ارزش‌های سنتی خود بپردازند و نسل جوان را در مورد زندگی آینده روشن کنند.  انسانی که خواهان سعادت و طالب کمال خویش است، همچون تشنه کامی که جویای آب گواراست، همواره گوش جان خود را برای شنیدن نصایح و پند پیران و اندرز مربیان خویش، مهیا می‌کند.

کنار گذاشتن سالمندان و محدود کردن اختیارات و کاهش مسؤولیت‌های آنها فقط موجب کاهش رضایت آن‌ها از زندگی و تقویت باور عمومی درباره نانوانی و سربار بودن آنها خواهد شد.

در گذشته، بهترین سرگرمی بچه‌ها، شنیدن قصه‌های مادربزرگ و بهترین هدیه‌شان، نقل و نخودچی و کشمش جیب پدربزرگ‌ها بود. همیشه دیدن پدربزرگ و مادربزرگ، خاطره دست اول بچه‌ها بود. اما امروزه در خانواده‌ها همیشه وقت تنگ است؛ همه عجله دارند، پدر و شاید مادر باید سر کار بروند، کودکان هم خواسته و ناخواسته باید به مهدکودک و مدرسه و کلاس‌های آموزشی متفرقه بروند و در این بین، گاهی صدای زنگ تلفن است که فرصتی کوتاه به حال و احوال‌پرسی از پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها را می‌دهد.

این همه عجله و تکاپو، فرصت فکر کردن به اوقات فراغت پدر یا مادر سالمند را از ما گرفته و متأسفانه باعث شده این گروه از افراد، گوشه‌نشینی و انزوا را در پیش بگیرند و از حضور در جمع بپرهیزند. متأسفانه بیشترین فعالیت اوقات فراغت سالمندان را، تماشای تلویزیون پر کرده و آمارها در کل دنیا نشان می‌دهد که حدود 50 تا 80 درصد وقت سالمندان، پای تلویزیون می‌گذرد. گرچه به ظاهر این کار می‌تواند سرگرم‌کننده باشد، اما تماشای بیش از حد برنامه‌های تلویزیونی نیز عوارض سوء بر عملکرد مغز سالمندان دارد. این درحالی است که در سنین سالمندی، فرد معمولاً از مشکلات شنوایی، بینایی و ابتلا به برخی بیماری‌های فیزیکی، عضلانی و استخوانی رنج می‌برد و حتی گاهی با محدودیت حرکتی مواجه است. با این توجه، نحوه سپری کردن اوقات فراغت برای سالمند به شکل امروزی، چه بسا به جای ارتقای سلامت جسمی و روانی آن‌ها و تخفیف رنج‌هایشان، موجب بروز افسردگی یا تشدید بیماری در آن‌ها شود.

یکی از اصلی‌ترین راهکاری که به بهبودی وضع موجود می‌انجامد، آموزش دادن به جوانان برای درک فرآیند پیری، شناخت ویژگی‌های روحی سالمندان، اعتقاد به ارزشمند بودن سالمندی و یادگیری نحوه برخورد محترمانه با سالخوردگان در خانواده و جامعه است.

بنابراین، به نظر می‌رسد جامعه امروز به منظور بهبود موقعیت سالمندان و توانمندسازی آن‌ها، به موازات تلاش‌های علمی برای افزایش طول عمر همراه با سلامتی، باید شرایط و امکانات لازم برای زندگی آبرومندانه و همراه با عزت، احترام، اقتدار و منزلت را برای آنان فراهم کند.

لذا می‌توان تعریف نوینی از ارزش، نقش و منزلت سالخوردگان در جامعه ارایه داد که بتواند سطح تساهل اجتماعی نسبت به سالمندان را افزایش دهد و آنان را به جایگاه اجتماعی شایسته در جامعه و خانواده مطمئن کند. هم­ چنین نگرش‌های منفی موجود در مورد سالخوردگان و دوره سالمندی را از طریق تضعیف عقاید قالبی و کلیشه‌های رایج درباره سالمندان تغییر داد (سازمان‌های هنجارآفرین مثل مدارس و دانشگاه‌ها و رسانه‌های گروهی می‌توانند نقش حیاتی در این زمینه ایفا کنند).

دور نگه داشتن سالمندان از محیط خانواده، در حقیقت محروم کردن آن‌ها از مصاحبت‌ها و محبت‌های بی‌دریغ است. گذراندن اوقات فراغت در خانواده، زمان و فرصتی مهم و اساسی برای شکل‌دهی پیوستگی و عهد و میثاق نسل‌های متوالی یک خانواده است. در این زمان‌ها، پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها، سوابق تاریخی، تجربه‌های شخصی، درس‌های زندگی، ارزش‌های خانوادگی، سنت‌ها و اهمیت پیوستگی خانوادگی را می‌توانند با نوه‌های خود در میان بگذارند. خانواده‌هایی که اوقات فراغت خود را با یکدیگر می‌گذرانند، پیوستگی بیشتری دارند و به نیاز محبت و عشق بهتر پاسخ می‌دهند. همین امر باعث می‌شود آن‌ها این علاقه و عشق را در آینده به فرزندان خود هدیه دهند.

از آنجا که بین سلامت روان و اوقات فراغت سالمندان ارتباط مستقیمی وجود دارد، اگر اوقات فراغت به نحو احسن پر شود، سالمندان از بهداشت روانی خوبی برخوردار خواهند بود. در غیر این صورت، افکار منفی و ناخوشایند گذشته ممکن است در ذهن‌شان تداعی شود. در حال حاضر، افراد سالخورده گرفتار تعارضی بین تصورات خود و واقعیات زندگی شده‌اند؛ یعنی آن چه آنان در دوران جوانی‌شان برای دوره سالخوردگی تصور می‌کردند، با آن چه امروز وجود دارد یا فرزندان و نوه‌هایشان درباره آن‌ها اعمال می‌کنند، متفاوت است.

فراهم آوردن شرایط فیزیکی و فرهنگی مناسب برای نگهداری از سالمندان در اطراف خانواده‌ها موجب تقویت اعتماد به نفس، بازیابی استعدادها و نیز بهبود وضع عمومی و دستیابی به جایگاه و منزلت اجتماعی آن‌هاست. در این صورت، نه تنها سالمندان از متن زندگی خانوادگی و اجتماعی طرد نمی‌شوند، بلکه به نوعی در رأس هرم اقتدار خانواده و جامعه قرار می‌گیرند و جوان‌ترها موظف می‌شوند ضمن حفاظت و مراقبت از آن‌ها، به اقتدار آنان هم گردن بنهند.

سالمندان وقتی به این مرحله از زندگی خود می‌رسند، به عنوان یک تاریخ متحرک تلقی می‌شوند. آن‌ها در خانواده‌های امروزی هنوز هم جایگاه قابل احترامی دارند و می‌توانند به عنوان بازوی کمکی، از توانایی عقلی و حضوری آن‌ها در خانواده استفاده کرده و در تحکیم خانواده از آن‌ها بهره‌های بسیار برد.

البته والدین به دلیل سرعت تغییرات اجتماعی و تغییر در نگرش‌ها و نیازها نمی‌توانند ارتباط مؤثری با فرزندان و جوانان برقرار نمایند و به همین دلیل، بین این دو نسل، شکاف به وجود آمده است و فرزندان و جوانان نمی‌توانند یا نمی‌خواهند از مشورت و حمایت‌های سالمندان و والدین خود بهره‌مند شوند؛ اما از طریق آموزش فرزندان، والدین و سالمندان و یادگیری وظایف و مهارت‌های ارتباطی در این دوره می‌توان علاوه بر توانمندسازی این عزیزان و تجربه یک زندگی پر نشاط و سالم همراه با احترام، می‌توانند نقش برجسته‌ای را در حفظ و تداوم خانواده ایفا کنند.

مأخذ: مجموعه فرهنگ عمومی و آداب شهروندی، علی شیرازی و همکاران، ناشر: عابداندیش، قم، جلد شانزدهم، چاپ اول، 1395.

نوشته فرهنگ عمومی و آداب احترام به بزرگسالان اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – ایجاد نشاط و امید اجتماعی، یکی از وظایف حکومت است. موضوعی که می‌تواند مسیر پیشرفت جوامع را هموار کرده و زمینه بحران‌های مختلف را محدود و مسدود سازد. این وظیفه در جامعه امروز ایران از اولویت مضاعفی برخوردار است؛ چرا که دشمنان این مرز و بوم از هیچ تلاشی برای ایجاد یأس، ناامیدی و سرخوردگی در جامعه ایرانی فروگذار نمی‌‌کنند. چگونگی خارج ساختن جامعه از اتمسفر منفی ‌اندیشی و ایجاد امید و مثبت‌‌نگری به آینده در یک فضای ملموس و در دسترس، از اولویت‌­ها است.

یکی از موارد، برگزاری «رویدادها» با هدف تقویت ارزش‌های سنتی و بازسازی آن در جهان جدید است. با ورود به عرصه‌های جهان جدید از جمله سرمایه‌گذاری در ساخت بازی‌‌های رایانه‌ای، شبکه‌های اجتماعی و تنظیم رویکرد جامعه نسبت به رویدادهای جهانی (نظیر گسترش مصرف موسیقی، آموزش زبان، گرایش جوانان به سمت رمزارزها و…) می‌‌توان این موضوع را در دستور کار نهادهای فرهنگی قرار داد. اصلی‌ترین هدف برگزاری «رویداد»، ایجاد همبستگی و انسجام اجتماعی است.

برگزاری «رویداد» از ابعاد مختلفی می‌تواند مورد توجه سیاست‌‌گذاران قرار گیرد. از سه بعد می‌توان به پیشنهاد برگزاری رویداد توجه کرد: فضای عمومی جامعه، روح حاکم بر نظام اداری، مسأله هویت.

– پر شدن زندگی روزمره از وقایع تکراری، خبرهای منفی و چشم‌اندازهای نگران‌‌کننده، یکی از واقعیت‌های امروز جامعه ما است. به طور کلی انسان‌ها از انجام امور تکراری، خسته و ملول می‌‌شوند و از امور خرق عادت استقبال می‌‌کنند. جایگاه محرم و صفر، نوروز و ماه مبارک رمضان در زیست ایرانی- اسلامی و تقویم سالانه کشور، نشانه همین موضوع است. ضمن این که گرایش مزبور در جامعه جدید شدت بیشتری یافته و مردمان دوره معاصر دایماً درصدد دستیابی به امر نو و وضعیت نو بودگی هستند. از سوی دیگر، محدود شدن اوقات فراغت به فضاهای شخصی و بعضاً شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی که در دوران فراگیری ویروس کرونا شدت یافت، پیامدهای بسیاری برای جامعه ایرانی داشته است. جامعه‌ای که دشمنان آن دستِ بالایی در عرصه مجازی داشته و ناتوانی در نفوذ به عرصه عینی و فیزیکی جامعه را در فضای مجازی جبران کرده‌اند. مجموعه عوامل فوق سبب شده است تا جامعه به شدت نیازمند خبرهای خوب و امیدآفرین باشد؛ خبرهایی که مردم را از عرصه فردی و مجازی به محیط جمعی و عینی وارد کند.

– کم بودن یا ناچیز بودن بودجه‌های عمرانی، محدودیت مراجعان برای دریافت مجوز فعالیت‌‌های تولیدی، خدماتی و… سبب پیدایش نوعی بیکاری پنهان در نظام اداری کشور شده است؛ موضوعی که احساس ناتوانی و بیهودگی را در ساختار بوروکراسی و دیوانی ایران گسترش می‌دهد و فرهنگ بطالت را توسعه می‌بخشد. این در حالی است که بیکارگی، احساس غیرمفید بودن و دریافت حقوق بدون ارایه خدمت، نه تنها ریشه‌های عزت نفس و افزایش خلاقیت و شکوفایی استعداد افراد و مجموعه‌‌ها را می‌خشکاند، بلکه سبب فسادآفرینی فردی و سازمانی خواهد شد. بنابراین، نظام اداری کشور به شدت نیازمند تزریق حس مفید بودن، کارآمدی و اثربخشی است.

– هنگامی که درباره «رویداد» سخن گفته می‌‌شود، به ناگاه طیفی از پدیده‌های مشابه و دغدغه‌‌های فرهنگی به اذهان وارد می‌‌شود. ولنتاین، نوروز و گلاب‌گیری در کاشان، رویدادهایی دارای دامنه نفوذ و بازار جهانی، ملی و محلی هستند. هویت‌های محلی از پتانسیل بالایی برای شکوفایی برخوردار هستند. به ویژه هویت ایرانی- اسلامی، پدیده‌‌ای است که ریشه در مؤلفه‌های تاریخی، جغرافیایی، زیست‌ محیطی و… داشته و قابلیت عظیمی برای تکثیر و جهش دارد. هویت محلی واجد ظرفیت‌‌های موسیقایی، بصری، روایی، اسطوره‌‌ای، زبانی، فراغتی، مصرفی، اقتصادی و… بوده و در یک کلمه می‌‌تواند سبک زندگی را در معنایی بومی بازسازی و بازآفرینی کند و این مهم‌ ترین بستر تولد چیزی است که از آن به «رویداد» تعبیر می‌کنیم.

با توجه به وضع کنونی کشور، آن چه هویت ملی را تقویت می‌کند، ایجاد امید به آینده و توجه بیشتر به مزایای زندگی در یک سرزمین است. بنابراین، برگزاری رویداد به اهتمام نهادهای رسمی، سه کارکرد دارد:

۱- نظارت ضمنی محتوایی و کنترل خط اصلی روایتی که از رویداد شکل می‌‌گیرد؛

۲- جلوگیری از انفعال و فروخفتگی جامعه که به بددلی‌‌ها و یأس عمومی دامن زده و اذهان مردم را آماده پذیرش امور ویرانگر می‌سازد؛

۳- گنجاندن نمادهایی مانند پرچم، سرود ملی، زبان فارسی و… در حاشیه رویداد که معمولاً با استقبال مردم رو به­ رو می‌‌شوند.

بنابراین، «رویداد» باید بتواند همه ظرفیت‌های مادی و معنوی و انسانی را با محوریت یک ظرفیت خاص و منحصر به فرد به خدمت درآورد.

امروزه بخش‌‌هایی از ظرفیت‌ فرهنگ‌‌های محلی در جهات مختلفی فعال هستند و مثلاً در قالب‌هایی نظیر ایجاد بازارچه‌های فروش محصولات، ارایه خدمات تورهای گردشگری یک روزه، شرکت در تفریحات گروهی و خانوادگی، گرفتن غرفه در جشنواره‌های مردم ‌شناسی و… پی­‌گیری می‌‌شوند. اما عمده قالب‌‌های کنونی نمی‌‌توانند ظرفیت‌های موجود را در قالب رویدادی فراگیر که بتواند مردم و فرهنگ عمومی را متأثر سازد، متبلور کنند.

استان‌ها و شهرستان‌‌های کشور می‌بایست فهرستی از ظرفیت‌‌هایی که تمایز آن‌ها را از سایر مناطق برجسته می‌‌سازد، احصا کنند. ظرفیت‌های ارسالی باید با روایت دقیق و موجزی همراه باشند که چگونگی طراحی این ظرفیت در قالب یک رویداد و هم­ راستا با هویت ملی را ترسیم نماید.

برگزاری یک رویداد نیازمند توجه به سه مقوله «تأمین مشارکت حداکثری» و «آشنایی با مخاطرات اجرایی» و در صورت لزوم «راهبرد اولویت ‌یابی» است.

– مقوله مشارکت حداکثری، یکی از ویژگی‌‌های «رویداد» است و اصولاً  آن چه یک رویداد را با فرهنگ عمومی مرتبط می‌سازد، خصلت مشارکت است. به همین ترتیب، بسیاری از همایش‌ها و سمینارهای تخصصی که در کشور برگزار می‌شوند، خصلت همگانی نداشته و نمی‌توانند فرهنگ عمومی را متأثر سازند. از سوی دیگر، همواره این سؤال وجود دارد که چگونه می‌‌توان زمینه مشارکت مردمی را فراهم ساخت؟ این پرسش در شرایطی ذهن سیاست‌گذار را به خود معطوف ‌کرده است که کمابیش روشن است ظرفیت‌‌هایی مانند اقشار، اصناف، خیریه‌‌ها، مساجد، هیأت‌ها و حسینیه‌ها، نخبگان، معتمدین، نهادهای غیردولتی و… واسطه‌های واگذاری امور به مردم هستند.

اصولاً سه دسته انگیزه‌های مادی، معنوی و فرامادی می‌‌توانند زمینه مشارکت مردمی را مهیا سازند. به عنوان مثال، انگیزه‌‌های معنوی سبب مشارکت مردم در اقامه عزای امام حسین علیه السلام هستند. آیین‌ها و مناسکی نظیر برپایی «کاروان‌های راهیان نور» و نیز «پیاده‌روی اربعین» به عنوان پدیده‌های معنوی خاص مطرح شده ‌اند. هم­ چنین، کسب منافع مادی اعم از کسب درآمد و نوسازی محل کار یا افزایش احترام و پرستیژ اجتماعی می‌‌تواند اقشار و اصناف را برای ورود به عرصه عمومی ترغیب کند. سرانجام، انگیزه‌‌های فرامادی می‌‌توانند زمینه مشارکت خیرین برای ساخت مدارس در مناطق محروم را ایجاد کنند یا دانشجویان را به مطالبه عدالت تشویق نمایند. در این شرایط، جلب مشارکت قاطبه مردم در یک رویداد، مستلزم شناسایی انگیزه‌ها و نیز هدایت و حمایت از صاحبان انگیزه است.

– عدم واگذاری نقش اصلی به مردم (اقشار، اصناف، خیریه‌ها، مساجد، هیأت‌ها و حسینیه‌ها، نخبگان، معتمدین، نهادهای غیردولتی) در رویداد، برخلاف هدف برگزاری آن است. تبدیل رویداد به محمل سخنرانی مقامات صاحبان تریبون نظیر استاندار، فرماندار، امام جمعه، فرماندهان نظامی و سایر مسؤولان دولتی، نادیده گرفتن علایق و تمایلات مردم را در پی دارد.

– مشارکت اجتماعی با انگیزه‌‌های متعددی مرتبط است که انگیزه اقتصادی یکی از آن‌ها است. حال اگر ظرفیت محلی وجود دارد که نمی‌تواند هیچ یک از انواع انگیزه‌های انسانی را تحریک کند، بدیهی است که باید در فرآیند دیگری مورد توجه واقع شود و آن، فرآیند اولویت‌یابی است. در نتیجه، ظرفیتی که هیچ انگیزه‌ای حاضر به حمایت از آن نیست- اگر حقیقتاً چنین ظرفیتی وجود داشته باشد- تنها در صورتی قابل پی ­گیری است که اولویت آن برای مسؤولان محلی و ملی روشن شود و به واسطه اولویت بالای خود، امکان جلب سرمایه‌‌گذاری دولتی در این عرصه را فراهم کند. ضمن این که پرداختن به ظرفیت‌های بدون هیچ ­گونه حامی، بسیار محدود خواهد بود؛ چرا که دولت جمهوری اسلامی به لحاظ مالی و نیروی انسانی توان زیادی برای پرداختن به چنین ظرفیت‌هایی ندارد.

منبع

– تقویت نشاط اجتماعی و هویت ملی از دریچه بازآفرینی ظرفیت ‌های محلی و خلق رویدادهای مشارکت‌ آفرین، اسماعیل نوده فراهانی، 1400

نوشته لزوم ایجاد و تقویت نشاط و امید اجتماعی در جامعه اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.

گویای خبر – در گذشته، شکل خانواده گسترده، مهم‌ترین شکل معمول خانواده‌ها بود و اعضای آن به راحتی از حال یکدیگر مطلع می‌شدند و به راحتی از آثار مثبت روابط خویشاوندی بهره‌مند بودند. خانواده گسترده، خانواده‌ای بود که در آن چند نسل با یکدیگر زندگی می‌کردند. گسترش خانواده به طور عمودی با ورود عروس به خانه مرد یا به طور افقی با افزوده شدن یک خویشاوند جدید صورت می‌پذیرفت.

امروزه به دلیل تغییرات اجتماعی و اقتصادی، خانواده گسترده اهمیت و رواج گذشته را از دست داده و خانواده هسته‌ای متشکل از زن و شوهر و احتمالاً فرزند یا فرزندان، جایگزین آن شده است که با جامعه جدید صنعتی نیز سازگارتر است.

با گسترش خانواده هسته‌ای و از میان رفتن خانواده گسترده و دور شدن فاصله‌ها، روابط خویشاوندی نیز تحت تأثیر این شرایط قرار گرفته و ارتباط بین آن‌ها نسبت به گذشته، کمرنگ شده است.

به اعتقاد برخی محققان، فروپاشی خانواده گسترده در بسیاری از مناطق جهان بر اثر وقوع برخی تحولات تمدنی و از میان رفتن بسیاری از آثار و کارکردهای آن در عرف سنتی و در نتیجه، غلبه الگوی هسته‌ای خانواده (به عنوان مناسب‌ترین و مطلوب‌ترین الگوی خانواده در نظام صنعتی) موجب شده است که اعضای شبکه خویشاوندی نسبت به تجدیدنظر در بهبودی آن و ترمیم این وضعیت، با بی‌مهری و بی‌توجهی عمل نمایند. فهم و تبیین بسیاری از مشکلات موجود این شبکه و چاره‌جویی برای رفع آن و نیز درک چرایی فرو کاستن تدریجی موقعیت آن در جامعه صنعتی جدید، از مباحث اجتماعی مهمی است که نباید از تحقیقات محققان و پژوهشگران به دور باشد.

امروزه بر اساس نگرش‌های نادرست و انتظارات و توقعات منفعت‌جویانه، انگیزه چندانی برای حرمت نهادن به تعلقات خویشاوندی و رعایت اقتضائات آن وجود ندارد. بارزترین اثر اجتماعی این انحراف، تضعیف پیوندها یا از هم گسیختگی روابط و تعلقات اجتماعی است که آثار مخربی دارد؛ آثاری که نقش عافیت زدای آن را در زندگی اجتماعی خود به وضوح شاهدیم که به تدریج به صورت انواع بیماری‌های گوناگون جسمانی و روانی دامن‌گیر ما می‌شود.

احساس طرد شدن و مورد عشق و علاقه دیگران نبودن و رنج دایمی از این مسأله بردن و اطمینان به این که دیگران به سردی و بدون محبت با او رفتار می‌کنند، آثار قطع ارتباط با دیگران است و از نشانه‌های افراد ناایمن و افسرده به حساب می‌آید. این در حالی است که یکی از نیازهای روانی انسان، نیاز به محبت است که انسان در هر دوره از زندگی و تحول و رشد، به آن نیازمند است. روابط فامیلی و معاشرت با خویشاوندان، بستر مناسبی برای برقراری تعاملات عاطفی و اظهار علاقه و محبت به یکدیگر و تأمین کننده همان نیازی است که خداوند در وجود انسان نهاده است.

بدون شک، یکی از مهم‌ترین عوامل در ارتقای انگیزه‌های افراد و ایجاد میل و رغبت زیاد در آن‌ها به رعایت آداب خویشاوندی، وجود کارکردهای اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و… است که از این مسأله عاید افراد می‌شود.

بخشی از آثار و برکات این مسأله در حوزه فرد و بخشی از آنها در حوزه اجتماعی مطرح می‌شود؛ هم‌چنان که پاره‌ای از این آثار در دنیا و پاره‌ای دیگر در آخرت، نصیب انسان می‌شود. «صله رحم» مانند دیگر فضایل اخلاقی، درجه‌های متفاوتی دارد و با حداقل ارتباط که همان رفت و آمد خانوادگی یا سلام کردن است، آغاز می‌شود و با مهرورزی بیشتر از طریق رفع مشکلات و نیازمندی‌های خویشان به وسیله همکاری و مشارکت در زمینه‌های مختلف و کمک‌های عاطفی، مالی و جانی تکامل می‌یابد. بدیهی است به میزان تقویت و گسترش این ارتباطات در عمق و سطح، آثار و برکات وسیع‌تری نصیب فرد و جامعه می‌شود.

برای تعیین ارزش افعالی که به زندگی اجتماعی مربوط می‌شود، اصولی را در نظر می‌گیرند و معیار سنجش و ارزش‌گذاری رفتارهای اجتماعی قرار می‌دهند. این اصول بر اساس بینش عقلانی و توجه به واقعیاتی که در زندگی اجتماعی وجود دارد، استنباط می‌شوند.

– کسی که مورد ناسپاسی قرار گیرد، ممکن است فشارهای روحی- روانی، وی را به واکنش‌های نامناسب با خویشان وادارد.

– فشار روانی و تنگنای روحی در چنین موقعیتی، به جهت احساس خسارتی است که فرد پیدا می‌کند؛ چرا که وقتی به جای قدردانی و توجه، با بی‌مهری و ناسپاسی رو به رو می‌شود، خود را مانند فروشنده‌ای می‌بیند که کالایی را فروخته، اما پول آن را دریافت نکرده است. در حقیقت، فرد بر اساس معادله «احسان = سپاس» وضعیت را ارزیابی می‌کند و وقتی قدردانی و سپاس طرف مقابل را دریافت نمی‌کند، دچار احساس ناکامی می‌شود. در چنین وضعیتی، این احساس ناکامی، فشار روانی تولید می‌کند.

– چون در درستی معادله «احسان = سپاس» تردیدی نیست، تغییر را باید در جای دیگری صورت داد. به این بیان که این احسان دو طرف دارد: احسان کننده و احسان‌شونده که هر دو انسان هستند و احسان‌کننده، یک طرف معادله و احسان‌شونده که نزدیکان هستند، در طرف دیگر قرار دارد. در حقیقت، این معادله «احسان به خویشان = سپاس خویشان» است.

– با توجه به نقش فراوانی که صله رحم در ابعاد مختلف وجودی و حیات اجتماعی انسان دارد، حق خویشی در هیچ شرایطی قابل سقوط نیست.

– امروزه با یک تلفن کردن یا فرستادن پیامک می‌توانیم از حال همدیگر آگاه شویم.

– هر چه دید و بازدیدها ساده‌تر و بدون تشریفات باشد، به همان اندازه هم میهمانی‌ها بیشتر می‌شود و صفا و صمیمیت را به ارمغان می‌آورد.

– شناخت احسان دیگران و سپاس‌گزاری در برابر آن، یکی از پایه‌های صمیمیت و از عوامل تأثیرگذار بر موفقیت و رضایت از روابط فامیلی است. سپاس‌گزاری سبب می‌شود که عاطفه مثبت بیشتر و عمیق‌تری میان نزدیکان برقرار شده و در نتیجه موجب می‌شود که محبوبیت به وجود آمده، زمان بیشتری پایدار بماند.

– همه افراد فامیل باید به توانمندی لازم برای شناخت احسان همدیگر، دست یابند. برای کسب مهارت در شناخت احسان و نیکی هم لازم است که اولاً نگاه منفی‌گرا به نگاه مستحکم تبدیل شود. ریشه مشکل اینجاست که نظام شناختی و ارزیابی برخی افراد، صرفاً منفی یاب است و توان درک چیزی جز بدی و زشتی را ندارد. اینجاست که احسان طرف مقابل دیده نمی‌شود و فقط نقل منفی او مورد توجه قرار می‌گیرد که نتیجه‌ای جز نفرت ندارد. این منطق باید تغییر کند و سیستم ارزیابی فرد، مثبت یاب شود. ثانیاً باید نکات مثبت و احسان‌های بستگان، یادآوری شود. گاه ممکن است که فرد، با این که متوجه احسان شده، به مرور زمان دچار غفلت شود و آن را فراموش کند. از این رو لازم است که گذشته خویشاوندی با همان نگاه مثبت‌نگر مرور شود و خاطرات خوش آن روزها زنده شده و مجموعه خوبی‌ها شماره شود.

– در برابر احسان بستگان، واکنش‌های مختلفی را می‌توان نشان داد که یکی از آن‌ها، «مقابله برابر» است. یعنی خوبی خویشاوند را با همانند آن خوبی، پاسخ دادن.

– می‌توان خوبی فامیل را با خوبی بهتر از آن پاسخ داد. این همان چیزی است که با عنوان «تشکر» و «مقابله برتر» یاد می‌شود. تشکر کردن، با رفتار همانند انجام نمی‌شود.

– نیکی و احسان به دیگران، همانند غل و زنجیری است که انسان را در بند می‌کشد و جز به وسیله مقابله برابر یا برتر نمی‌توان از آن‌ها رها شد.

در همین راستا، 30 آذرماه، مصادف با آخرین روز پاییز، شروع زمستان و شب یلدا، با عنوان «روز ترویج فرهنگ میهمانی و پیوند با خویشان» در تقویم رسمی کشور نام‌گذاری شده است.

مأخذ: مجموعه فرهنگ عمومی و آداب شهروندی، علی شیرازی و همکاران، ناشر: عابداندیش، قم، جلد پانزدهم، چاپ اول، 1395.

نوشته فرهنگ عمومی و آداب دیدار با خویشاوندان اولین بار در گویای خبر. پدیدار شد.